Wielgie (województwo mazowieckie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wielgie
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat lipski
Gmina Ciepielów
Liczba ludności 668
Strefa numeracyjna (+48) 48
Kod pocztowy 27-310[1]
Tablice rejestracyjne WLI
SIMC 0617901
Położenie na mapie gminy Ciepielów
Mapa lokalizacyjna gminy Ciepielów
Wielgie
Wielgie
Położenie na mapie powiatu lipskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu lipskiego
Wielgie
Wielgie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Wielgie
Wielgie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wielgie
Wielgie
Ziemia51°14′31″N 21°29′38″E/51,241944 21,493889

Wielgiewieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie lipskim, w gminie Ciepielów.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa radomskiego.

Części wsi[edytuj]

Integralne części wsi Wielgie[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0617918 Kolonia część wsi
0617924 Lasek część wsi
0617930 Obórki część wsi
0617947 Pod Lasem część wsi
0617953 Poduchowne część wsi
0617960 Stara Wieś część wsi
0617976 Wielgie Średnie-Wieś część wsi

Historia[edytuj]

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 1234 r. Wielgie posiada wczesnośredniowieczny rodowód. Już w 1414 r. (za Oleśnickich) Janusz - właściciel Wielgiego i Łazisk ufundował kościół parafialny. W 1508 r. Wielgie należało do Anny Weszmuntowskiej. W 1569 r. dziedzicem był Jan Krempski. W 1662 r. dwór oraz większa część wsi (110 poddanych) należały do Mikołaja Głogowskiego, który w 1666 r. został kasztelanem radomskim. Drugi dwór wraz z mniejszą częścią wsi (18 osób) należały do Mikołaja Stogowskiego. Prawdopodobnie w XVI w., w odległości 400 m na północ od kościoła parafialnego wybudowano kościół (pw. św. Wojciecha) z czerwonej cegły, istniejący do dziś (obecnie jest to kaplica cmentarna na miejscowym cmentarzu). W 1789 r. Wielgie należało do Giebułtowskich.

Około roku 1791 wieś przejął ród Karczewskich i dziedziczył do 1944 r. (ponad 150 lat). W latach 1867-1871 przebywał w Wielgiem Jacek Malczewski, którego w latach 1869-1871 uczył Adolf Dygasiński. Wówczas dwór należał do Feliksa Karczewskiego, wuja Jacka Malczewskiego.

Dwór Karczewskich rozebrano po wprowadzeniu reformy rolnej w 1944 r. i eksmitowaniu ówczesnych właścicieli. Po dworku została "aleja kasztanowa" i piwnica. Nieopodal parku są obory, suszarnia chmielu i kurnik (ptaszarnia) należące niegdyś do dziedzica.

Ozdobą Wielgiem są również stawy rybne. We wspomnianej "alei kasztanowej" rośnie 600-letni dąb. Drzewo ma 630 cm w obwodzie i 27 m wysokości i jest cennym pomnikiem przyrody.

W 1991 r. Muzeum Wsi Radomskiej zakupiło drewnianą dzwonnicę pochodzącą z około 1870 r. W 1993 r. rozebrano zabytkową, drewnianą świątynię (zabytek klasy III), a na placu obok zbudowano nowy kościół murowany. Trzy zabytkowe ołtarze (barokowe i rokokowe) z drewnianej świątyni pw. św. Wawrzyńca zdobią jego wnętrze.

Obecnym proboszczem murowanego kościoła pod wezwaniem Bożego Ciała jest ks. Leszek Mach.

Wielgie jest miejscem akcji powieści Wacława Karczewskiego pt. "W Wielgiem".

Galeria[edytuj]


Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. GUS. Rejestr TERYT

Bibliografia[edytuj]

  • tablica informacyjna przy przystanku PKS w Wielgiem