Wielka Śluza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wielka Śluza
Große Schleuse
Ilustracja
Zachodni przyczółek Wielkiej Śluzy
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Miejscowość

Poznań

Droga wodna

Warta

Budowa
Projekt

Karl von Grolman

Lata budowy

1828–1832

Dane techniczne
Długość

82 m

Liczba przęseł

12

Światła przęseł

5 m

Położenie na mapie Poznania
Mapa konturowa Poznania, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Wielka Śluza”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Wielka Śluza”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Wielka Śluza”
Ziemia52°25′02,48″N 16°56′30,62″E/52,417356 16,941839

Wielka Śluza – obok Małej Śluzy jeden z obiektów hydrotechnicznych poligonalnej Twierdzy Poznań, położony na Szelągu na rzece Warta. Został zbudowany ok. 1832 roku jako jeden z pierwszych obiektów twierdzy.

Budowa i funkcjonowanie[edytuj | edytuj kod]

Ceglany most, który miał rozpiętość 82 m, oraz 19 m szerokości liczył 12 przęseł. Dwa środkowe prześwity miały szerokość po 5,8m i pozwalały na ruch statków i barek na rzece. W filarach oraz przyczółkach były wyprofilowane prowadnice, które służyły do opuszczania do wody pionowych zastaw. Zamknięcie zastaw miało spowodować zalanie obszarów na południe od jazu. W 1888 roku przebudowano dwa środkowe przęsła łącząc je w jeden - zamykany żelaznymi wrotami[1].

Do budowy jazu posłużyły cegły dostarczane z Gorzowa Wielkopolskiego oraz Murzynowa.

Rozbiórka[edytuj | edytuj kod]

Most został rozebrany w 1923 roku wraz z innymi obiektami twierdzy poligonalnej znoszonymi w dwudziestoleciu międzywojennym.

Stan obecny[edytuj | edytuj kod]

Zachowane są obydwa przyczółki jazu. Przyczółek wschodni stanowi jednocześnie granicę dla dawnego Fortu Roon, którego miejsce zajmuje obecnie Elektrociepłownia Garbary. odu istnienia w tym miejscu poczty, ulica przy której znajduje się gmach dawniej nosiła nazwę Pocztowej i Poststrasse.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

1
Widok od północy z 1838 (litografia Juliusa von Minutolego)
2
Stempel cegielni Landsberg an der Warthe na zachodnim przyczółku
Widok historyczny i detal

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jacek Biesiadka, Andrzej Gawlak, Szymon Kucharski, Mariusz Wojciechowski: Twierdza Poznań. O fortyfikacjach miasta Poznania w XIX i XX wieku. Poznań: Wydawnictwo Rawelin, 2006, s. 50. ISBN 83-915340-2-2.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]