Wielka Krokiew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wielka Krokiew
im. Stanisława Marusarza
Punkt konstrukcyjny K120
Wielka Krokiew 2012.jpg
Państwo  Polska
Miejscowość Zakopane
Data otwarcia 22 marca 1925
Rozmiar skoczni (HS) 134 m
Igelit jest
Rekord 140,5 m
(23 stycznia 2010) Szwajcaria Simon Ammann
Najdłuższy skok 144 m
(24 marca 2015) Polska Klemens Murańka
Położenie na mapie Zakopanego
Mapa lokalizacyjna Zakopanego
Wielka Krokiewim. Stanisława Marusarza
Wielka Krokiew
im. Stanisława Marusarza
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Wielka Krokiewim. Stanisława Marusarza
Wielka Krokiew
im. Stanisława Marusarza
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wielka Krokiewim. Stanisława Marusarza
Wielka Krokiew
im. Stanisława Marusarza
Ziemia49°16′46″N 19°57′50″E/49,279444 19,963889
Wielka Krokiew

Wielka Krokiew im. Stanisława Marusarzaskocznia narciarska w Zakopanem nazwana imieniem narciarza Stanisława Marusarza, usytuowana na północnym stoku góry Krokiew w Tatrach Zachodnich. Skocznia naturalna, położona na stoku górskim osłonięta lasami. Zbudowana została według projektu Karola Stryjeńskiego, uroczyście otwarta 22 marca 1925. Jest najstarszą i największą skocznią narciarską w Polsce[1]. Jej punkt konstrukcyjny jest usytuowany na 120. metrze. Skocznia wyposażona jest w sztuczne oświetlenie, które jest potrzebne w rozgrywaniu konkursów wieczornych.

Obiektem zarządza Centralny Ośrodek Sportu.

Historia[edytuj]

Wielka Krokiew w 1962 roku
Wielka Krokiew w 2008 roku

Od 1980 (z przerwami w latach 1981-1989, 1991-1995, 1997, 2001) na Wielkiej Krokwi odbywają się zawody najważniejszego cyklu w skokach narciarskich – Pucharu Świata.

W 2003 oraz 2004 Komisja Skoków Narciarskich FIS uznała zakopiańskie zawody PŚ za najlepsze z całego cyklu[potrzebny przypis].

Trzykrotnie Krokiew gościła zawodników podczas mistrzostw świata (więcej razy – sześciokrotnie – mistrzostwa świata odbywały się jedynie w Lahti oraz w Falun – czterokorotnie). Na Wielkiej Krokwi podczas zimowej uniwersjady (2001) odbył się konkurs skoków, którego zwycięzcą został Łukasz Kruczek. Latem 2004 położono na zeskoku igelit, dzięki czemu na Wielkiej Krokwi mogą się odbywać zawody w sezonie letnim. Wielka Krokiew była areną pierwszych w historii skoków nocnych podczas zawodów Grand Prix (2004).

Skocznia w Zakopanem nie jest najstarszym tego typu obiektem w Polsce. Jej poprzedniczką była skocznia w dolinie Jaworzynce. W pewnym momencie odległości jakie można było na niej osiągać (poniżej 40 m) przestały dorównywać możliwościom, które niósł szybki rozwój dyscypliny.

Wtedy też zawiązano towarzystwo "Park Sportowy", które zainicjowało budowę Wielkiej Krokwi. Jej projekt powstał już rok wcześniej. Miała być jednym z obiektów wchodzących w skład znajdującego się w rejonie szczytu Krokiew Parku Sportowego i pozwalać na skoki powyżej 40 m. Jeszcze jeden aspekt czynił nową skocznię lepszą od starej, jaworzyńskiej - lokalizacja.

Na miejsce jej budowy wybrano północny stok szczytu Krokiew – teren wydzierżawiony na okres 50 lat na bardzo korzystnych warunkach od hrabiego Władysława Zamoyskiego. Plan ogólny skoczni wykonał Karol Stryjeński (to on był pomysłodawcą budowy PS oraz jego głównym architektem), a techniczny Szwed Sellström. Mówiło się głośno o jej bezpieczeństwie i nowoczesności. Jednak prace nie mogły być prowadzone z zaplanowaną szybkością z powodu niewystarczających nakładów pieniężnych (z inicjatywy Stryjeńskiego chętni mogli nawet kupować udziały na budowę). Dużą rolę w pracach budowlanych odegrało wojsko. Znaczna ich większość została zrobiona przed końcem 1924, jednak ostatecznie wykończony obiekt o rozbiegu długości 78 m, zeskoku długości 114 m oraz nachyleniu progu 38 st. oddano do użytku w pod koniec stycznia 1925 roku. Uroczysta inauguracja połączona z konkursem skoków miała miejsce 22 marca. Pierwszym zwycięzcą i rekordzistą Wielkiej Skoczni został Stanisław Gąsienica - Sieczka (30, 36 m), za nim uplasowali się kolejno Henryk Mückenbrunn (32, 29 m) i Aleksander Rozmus (29,5 i 33 m).

Pierwszy rekord nie był zachwycający jak na tamte czasy (taki sam jak rekord znacznie przecież mniejszej i mniej nowoczesnej skoczni jaworzyńskiej) i nie uległ zmianie w czasie kolejnego konkursu (który odbył się tu 16 i 17 stycznia 1926 roku w ramach mistrzostw Zakopanego) – z powodu niedostatku śniegu rozbieg był skrócony o połowę. Mimo tego Stanisław Gąsienica "Sieczka" skoczył na odległość aż 34,5 m. Jednak pierwsze miejsce zajął Norweg Wilhelm Stolpe, trener-amator, który szkolił w sezonie skoczków z zakopiańskiego klubu. Już kilka dni później, 24 stycznia, podczas konkursu Tadeusz Zydel ustanowił nowy rekord – 40,5 m – i od tej pory posypała się lawina coraz lepszych wyników uzyskiwanych na Wielkiej Krokwi, która była wtedy kilkakrotnie przebudowywana a prasa raz po raz pisała o dużych możliwościach jakie ona daje.

Specjalnie na odbywające się tu Mistrzostwa Świata w Narciarstwie Klasycznym 1929 (co było wielkim wydarzeniem) zmieniono nieco rozbieg, zeskok (na którym wybudowano trybuny), profil skoczni, postawiono też lożę sędziowską. Zmagania skoczków, w temperaturze minus 30 stopni, śledziło około 10 000 widzów. W 1932 roku zmarł ojciec Wielkiej Krokwi, Karol Stryjeński. Od tej pory, aż do 1989 roku, skocznia nosiła jego imię.

Wielka Krokiew jeszcze dwukrotnie gościła tak dużą imprezę sportową jak MŚ - w 1939 i 1962 roku. W obu przypadkach z powodu braku śniegu trzeba go było zwozić spoza Zakopanego - przed ostatnimi mistrzostwami jak się okazało bezcelowo, gdyż na kilka dni przed zawodami spadł obfity śnieg, który musiał zostać usunięty przez spychacze i ludzi na nartach. W dniu konkursu ustanowiono 2 rekordy- ilości przybyłych widzów (ponad 120000, do dziś nie pobity) oraz długości skoku (103 m Helmuta Recknagela). 

Pierwszy konkurs w ramach Pucharu Świata odbył się tu w 1980, w obecności 40 000 widzów.

W 1989 Rada Narodowa Zakopanego zmieniła patrona skoczni - został nim Stanisław Marusarz, zwany "królem Wielkiej Krokwi". Ostatni konkurs PŚ miał miejsce w sezonie 1998/99.

W następnym roku Wielka Krokiew straciła homologację a zawody na niej odbywane wypadły z kalendarza FIS. Ostatnia została przyznana na posiedzeniu w Harrachovie pod warunkiem przebudowy skoczni, łącznie ze zmianą starej wieży sędziowskiej. Prace rozpoczęto 3 sierpnia 2000, a większość zakończono już 4 miesiące później. Koszt prac wyniósł 2,2 mln PLN. Oprócz zmiany parametrów (przesunięcie punktu konstrukcyjnego, zmiana kątu nachylenia progu i zeskoku, skrócenie zeskoku, zmniejszenie nachylenia wybiegu skoczni z 7 do 0 st.) przebudowano sieć kanalizacji burzowej oraz wykonano drenaż na zeskoku i wybiegu.

W 2004 odbył się ostatni remont min. wyłożono na skoczni igelit i Zakopane po raz pierwszy w swojej historii otrzymało prawo organizacji Letniej Grand Prix w skokach narciarskich. W latach 2009 - 2011 pod skocznią dobudowano nowoczesny pawilon. Nowoczesna trzykondygnacyjna konstrukcja mieści w sobie między innymi pomieszczenia dla VIP-ów, sale ekspozycyjno-wystawowe i stanowiska dla komentatorów sportowych. Koszt budowy wyniósł ponad 12 milionów złotych.

Na skoczni trenują zawodnicy miejscowych klubów Wisły Zakopane i AZS Zakopane. Las dobrze chroni skocznię przed wiatrem.

Charakterystyka[edytuj]

Obecnie jest największą skocznią w Polsce (obok skoczni im. Adama Małysza w Wiśle) z homologacją FIS.

Dane skoczni[edytuj]

  • Punkt konstrukcyjny: 120 m
  • Wielkość skoczni (HS): 134 m
  • Punkt sędziowski: 134 m
  • Długość najazdu: 91 m
  • Nachylenie najazdu: 35°
  • Długość progu: 6,5 m
  • Nachylenie progu: 10,5°
  • Wysokość progu: 3 m
  • Nachylenie zeskoku: 35,5°

Trybuny[edytuj]

Obecnie Trybuny Wielkiej Krokwi mogą pomieścić ok. 40 tysięcy osób, dzięki czemu jest to jeden z największych obiektów sportowych w Polsce pod względem pojemności trybun. Obecnie przy okazji zawodów najwyższej rangi Pucharu Świata ze względów bezpieczeństwa i komfortu oglądania przez widzów udostępniane są bilety w liczbie do 25 tysięcy. Rekord oglądalności na Wielkiej Krokwi padł podczas mistrzostw świata w narciarstwie klasycznym w 1962, gdy konkurs skoków oglądała rekordowa liczba 120 tysięcy kibiców. Podczas konkursu Pucharu Świata w 2002 pod skocznią zgromadziła się ponad 53-tysięczna publiczność[2].

Modernizacja skoczni w latach 2016-2017[edytuj]

W latach 2016-2017 przewidziana jest modernizacja Wielkiej Krokwi. Jest to część projektu, który ma na celu zmodernizowanie całego kompleksu skoczni w Zakopanem.

W połowie sierpnia 2016 roku rozpoczęto pierwszy etap przebudowy tej skoczni, na który składała się między innymi rozbiórka starej konstrukcji, a następnie wykonanie nowej, betonowej, a ponadto także montaż torów lodowych i zmiana kąta nachylenia progu skoczni z 10,5 na 11 stopni. Zakończenie prac zaplanowano na listopad-grudzień 2016[3][4].

Wiosną 2017 roku rozpocznie się drugi etap, podczas którego przebudowany zostanie zeskok skoczni: obniżona zostanie bula, dolna część zeskoku zostanie nieco pogłębiona, ponadto skocznia otrzyma nowy igelit. Całkowity koniec prac planowany jest na jesień 2017 roku. Cała modernizacja kosztuje 10 milionów złotych[5].

Po przebudowie punkt konstrukcyjny będzie wynosił 125 metrów, a rozmiar skoczni - 139[6] bądź 140 metrów[7].

Zawody cykliczne odbywające się na skoczni[edytuj]

Krajowe[edytuj]

Międzynarodowe[edytuj]

Ponadto na Wielkiej Krokwi odbyły się też:

Rekordziści skoczni[edytuj]

Oficjalny rekord skoczni wynosi 140,5 m i należy do Simona Ammanna. Szwajcar w styczniu 2010 roku podczas konkursu Pucharu świata pobił o pół metra siedmioletni rekord skoczni Svena Hannawalda. Jednak najpierw rekord Niemca wyrównał Gregor Schlierenzauer, rekordem nie cieszył się jednak zbyt długo, gdyż trzy minuty po jego skoku Ammann dołożył do jego wyniku jeszcze pół metra i został samodzielnym rekordzistą Wielkiej Krokwi.

Nieoficjalny rekord skoczni jest o 1 m lepszy od oficjalnego, osiągnął go Kamil Stoch podczas mistrzostw Polski w 2015 roku. Podczas tego samego konkursu lotu na 144 metr nie ustał Klemens Murańka. Międzynarodowa Federacja Narciarska nie uznaje jednak rekordów ustanowionych podczas mistrzostw kraju czy w przedkonkursowych treningach (ponadto rekordy z Pucharu Kontynentalnego – także z konkursów głównych – nie są odnotowywane jako oficjalne).

Rekord letni wspólnie dzierżą Daniel Forfang i Adam Małysz. Oba wyniki pochodzą z zawodów Letniego Grand Prix.

Tabela rekordów[edytuj]

Odległość Zawodnik Rok
36 m II Rzeczpospolita Stanisław Gąsienica-Sieczka 1925
39 m II Rzeczpospolita Stanisław Gąsienica-Sieczka 1925
40,5 m II Rzeczpospolita Tadeusz Zaydel 1926
47 m II Rzeczpospolita Józef Lankosz 1927
49,5 m II Rzeczpospolita Józef Lankosz 1927
61 m II Rzeczpospolita Bronisław Czech 1928
63 m II Rzeczpospolita Bronisław Czech 1929
66 m II Rzeczpospolita Stanisław Gąsienica-Sieczka 1929
72 m II Rzeczpospolita Stanisław Marusarz 1932
74 m II Rzeczpospolita Stanisław Marusarz 1934
76 m Norwegia Reidar Andersen 1935
80 m III Rzesza Josef Bradl 1939
81,5 m Norwegia Birger Ruud 1939
83,5 m Polska Rzeczpospolita Ludowa Stanisław Marusarz 1948
85 m Polska Rzeczpospolita Ludowa Stanisław Marusarz 1948
86,5 m Polska Rzeczpospolita Ludowa Antoni Wieczorek 1955
88 m Niemiecka Republika Demokratyczna Harry Glaß 1956
93,5 m Polska Rzeczpospolita Ludowa Roman Gąsienica-Sieczka 1956
98,5 m Niemiecka Republika Demokratyczna Karl Schramm 1961
99,5 m Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Nikołaj Szamow 1961
100 m Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Nikołaj Szamow 1961
103 m Niemiecka Republika Demokratyczna Helmut Recknagel 1962
105,5 m Niemiecka Republika Demokratyczna Horst Queck 1966
107,5 m Czechosłowacka Republika Socjalistyczna Jiří Raška 1967
108,5 m Polska Rzeczpospolita Ludowa Józef Przybyła 1968
109 m Polska Rzeczpospolita Ludowa Józef Przybyła 1968
111,5 m Niemiecka Republika Demokratyczna Manfred Wolf 1969
112 m Szwajcaria Hans Schmid 1971
113 m Polska Rzeczpospolita Ludowa Tadeusz Pawlusiak 1973
114 m Polska Rzeczpospolita Ludowa Marek Pach 1973
115,5 m Polska Rzeczpospolita Ludowa Stanisław Bobak 1973
116 m Finlandia Keijo Korhonen 1978
116,5 m Polska Rzeczpospolita Ludowa Piotr Fijas 1979
117 m Polska Rzeczpospolita Ludowa Piotr Fijas 1985
119 m Czechosłowacka Republika Socjalistyczna Jiří Malec 1985
122,5 m Polska Rzeczpospolita Ludowa Jan Kowal 1986
123 m Polska Rzeczpospolita Ludowa Jan Kowal 1987
124 m Polska Zbigniew Klimowski 1992
128 m Norwegia Arne Vorvik 1995
130 m[8] Polska Wojciech Skupień 1995
130 m Słowenia Primož Peterka 1996
130,5 m Polska Aleksander Bojda 1996
135,5 m Austria Stefan Kaiser 2001
136,5 m Polska Adam Małysz 2002
140 m Niemcy Sven Hannawald 2003
141,5 m Finlandia Juha-Matti Ruuskanen 2005
140 m Austria Gregor Schlierenzauer 2010
140,5 m Szwajcaria Simon Ammann 2010
140,5 m Polska Krzysztof Biegun 2015
141,5 m Polska Kamil Stoch 2015

Galeria[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. skisprungschanzen.com: Największe skocznie na świecie (pol.). [dostęp 2011-02-01].
  2. Odliczanie przed konkursami PŚ w Zakopanem
  3. Adam Bucholz: Modernizacja Wielkiej Krokwi rozpoczęta!. skijumping.pl, 2016-08-19. [dostęp 2016-11-03].
  4. Informacja dotycząca modernizacji Wielkiej Krokwi. Spotkanie PZN-TZN-ZSMS Zakopane. pzn.pl, 2016-10-18. [dostęp 2016-11-03].
  5. Bartosz Leja: Trwają prace na Wielkiej Krokwi w Zakopanem, rozbieg ma nowe tory!. skokipolska.pl, 2016-10-29. [dostęp 2016-11-03].
  6. Adrian Dworakowski: Firma ze Spytkowic zmodernizuje Wielką Krokiew. skijumping.pl, 2016-08-05. [dostęp 2016-11-03].
  7. Michał Chmielewski: Trzeba reanimować Wielką Krokiew, inaczej Zakopane może stracić Puchar Świata (pol.). przegladsportowy.pl, 2016-01-22.
  8. SKOKI NARCIARSKIE: MAŁYSZ MISTRZEM / Najlepszy junior. Archiwum Gazety Wyborczej, 1995-04-03. [dostęp 2014-05-13].

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]