Wielkie Księstwo Hesji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wielkie Księstwo Hesji i Renu[1]
Großherzogtum Hessen und bei Rhein
1806–1918
Flaga Wielkiego Księstwa Hesji
Godło Wielkiego Księstwa Hesji
Flaga Wielkiego Księstwa Hesji Godło Wielkiego Księstwa Hesji
Język urzędowy

niemiecki

Stolica

Darmstadt

Ustrój polityczny

monarchia

Głowa państwa

Wielki Książę Ernest Ludwik

Powierzchnia
 • całkowita


38 018[2] km²

Liczba ludności (1910)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia


1,282,051[3]
48 osób/km²

Proklamacja republiki

1918

Wielkie Księstwo Hesji na tle Cesarstwa Niemieckiego

Wielkie Księstwo Hesji (niem. Großherzogtum Hessen) – państwo niemieckie powstałe w 1806 roku po likwidacji Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Ludwik I był landgrafem Hesji-Darmstadt w latach 1790–1806 (jako Ludwik X), a następnie wielkim księciem Hesji-Darmstadt od 1806 do swej śmierci w 1830 roku.

Państwo to powstało na skutek akcji podjętej przez Napoleona, który podniósł dawne hrabstwo krajowe Hesji-Darmstadt do rangi Wielkiego Księstwa. Stąd Wielkie Księstwo uznaje się często za kontynuację państwowości Hesji-Darmstadt i tak też często bywa nazywane.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ponieważ Hesja-Darmstadt była członkiem stworzonego przez Napoleona Związku Reńskiego, decyzją kongresu wiedeńskiego z 1815 roku zmuszona została do oddania znaczącej części swego terytorium. Terytorium księstwa Westfalii, które Hesja-Darmstadt otrzymała po reorganizacji ziem Cesarstwa Niemieckiego w 1803 roku (tzw. Reichsdeputationshauptschluss), zostało wcielone do Prus. Częściową rekompensatą tych strat było włączenie do Wielkiego Księstwa ziem na zachodnim brzegu Renu wraz z Moguncją. Na kongresie wiedeńskim postanowiono, że musi je oddać, ale jako rekompensatę dano mu tereny tzw. Rheinhessen (Hesja Reńska), z miastem Moguncja.

W 1867 roku północna część Wielkiego Księstwa (Oberhessen, tzn. Górna Hesja) stała się częścią Związku Północnoniemieckiego (Norddeutscher Bund), podczas gdy druga połowa Wielkiego Księstwa, leżąca na południe od rzeki Men (Starkenburg i Hesja Reńska zwana Rheinhessen) pozostały poza tym związkiem. W 1871 roku Wielkie Księstwo Hesji stało się częścią Cesarstwa Niemieckiego.

Ostatni wielki książę Ernest Ludwik (wnuk królowej Anglii Wiktorii i brat cesarzowej Rosji Aleksandry) został zmuszony do opuszczenia swego tronu w końcu I wojny światowej, a księstwo, nad którym panował, zmieniło nazwę na Volksstaat Hessen (Ludowa Republika Hesji).

Po II wojnie światowej większość terenów Wielkiego Księstwa wraz z Frankfurtem nad Menem i obszarem Waldeck utworzyły wraz z byłą pruską prowincją Hesja-Nassau kraj związkowy o nazwie Hesja. Wyjątkiem był okręg Montabaur, który poprzednio stanowił część Hesji-Nassau, a także leżąca na lewym brzegu Renu Hesja Reńska, które weszły w skład Nadrenii-Palatynatu. Wimpfen, które stanowiło enklawę Hesji-Darmstadt, weszło w skład Badenii-Wirtembergii.

Prowincje Wielkiego Księstwa Hesji[edytuj | edytuj kod]

Trzy prowincje Wielkiego Księstwa Hesji

Wielkie Księstwo Hesji podzielone było na trzy prowincje:

Wielcy książęta Hesji[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1806 do 1816 jedynie Wielkie Księstwo Hesji (Großherzogtum Hessen).
  2. John Claudius Loudon: An Encyclopædia of Agriculture. 1825, s. 93. (ang.).
  3. Willkommen bei Gemeindeverzeichnis.de.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]