Wielkie Miasto Szczecin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Wielkie Miasto Szczecin (niem. Großstadt Stettin) – nazwa obszaru utworzonego uchwałą rządu pruskiego (Preußisches Staatsministerium) 15 października 1939 roku, w którego skład, obok terytorium miasta Szczecin, weszły następujące gminy:

Obszar miasta powiększył się z 82,2 km² do 460,94 km²[2] i Szczecin stał się trzecim pod względem wielkości powierzchni miastem Rzeszy (po Berlinie i Hamburgu). W wyniku zmian granic administracyjnych likwidacji uległ powiat Randow, którego obszar podzielono między powiatami: Gryfino, Nowogard oraz Ueckermünde[1]. Przed rozszerzeniem granic Szczecin liczył 274 400 mieszkańców, natomiast w 1940 roku liczba ludności wynosiła 382 963 osoby. W następnych latach liczba mieszkańców kształtowała się następująco: 1941 – 388 071, 1942 – 395 937, 1943 – 382 984, 1944 – 372 964. Spadek liczby ludności w ciągu 1944 roku był wynikiem wysłania matek z dziećmi na obszary mniej narażone na bombardowania oraz wyjazdem licznych rodzin na wieś[3].

kolor zielony – granice i obszar Szczecina po 1911 roku
kolor czerwony - granice i obszar Wielkiego Miasta Szczecin (1939-1945)
kolor niebieski – współczesne granice i obszar miasta Szczecin
linia żółta – obecna granica państwa między Polską a Niemcami

Granice[edytuj]

Obszar Wielkiego Miasta Szczecin obejmował dzisiejsze granice miasta: włączono m.in. wszystkie wsie, obecne osiedla dzielnicy Prawobrzeże (bez Jezierzyc), fragment Międzyodrza na północ od autostrady BerlinSzczecin (wówczas Reichsautobahn (RAB) 4a Berlin-Stettin, obecnie autostrada A6) oraz fragmenty gminy Kołbaskowo od wsi Siadło Dolne w linii prostej do Barnisławia, gminy Dobra od Stobna do Sławoszewa i gminy Police od wsi Bartoszewo do Siedlic. Poza granicami Wielkiego Szczecina znalazły się m.in. Kołbaskowo, Dołuje, Dobra, Tanowo i Jasienica. Niektóre źródła podają, że w skład Großstadt Stettin wchodził również fragment gminy Stepnica: głównie lasy nad Odrą na południe od wsi Stepnica [potrzebny przypis].

Wielkie Miasto Szczecin po 1945 roku[edytuj]

Faktycznie Wielkie Miasto Szczecin przestało istnieć po zakończeniu II wojny światowej. 5 lipca 1945 roku, kiedy miało miejsce przekazanie Szczecina administracji polskiej, terytorium miasta obejmowało tylko obszar zwartej zabudowy miejskiej – część Gumieniec, Pogodno, Niebuszewo, Żelechową i Śródmieście bez Międzyodrza. Dalej położone dzielnice pozostawały w radzieckiej strefie okupacyjnej[4]. Podczas kolejnych nabytków miasta, 4 października 1945 roku przyłączono pozostałe, poza Bezrzeczem i Skolwinem osiedla dzielnicy Zachód i Północ. W związku z likwidacją Enklawy Polickiej wieś Skolwin została częścią miasta 8 lipca 1946 roku. W 1947 roku przyłączono Międzyodrze na północ od Kanału Leśnego. W 1948 roku po odbudowie zniszczonych mostów na Regalicy, przyłączona została większość prawobrzeżnych osiedli. Kolejne poszerzenie granic miasta o osiedla Bezrzecze, Sławociesze i Wielgowo nastąpiło 6 lat później. W 1964 roku przyłączony został Załom, a w 1972 roku Płonia, Śmierdnica i Jezierzyce. Obecnie powierzchnia miasta wynosi 301 km² (65% powierzchni Wielkiego Miasta Szczecin).

Przypisy

  1. a b Dzieje Szczecina 1806-1945. pod red. Bogdana Wachowiaka. Szczecin: „13 Muz”, 1994, s. 548. ISBN 83-901159-1-3.
  2. Piotr Zaremba, Halina Orlińska: Urbanistyczny rozwój Szczecina. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1965, s. 80.
  3. Dzieje Szczecina 1806-1945. pod red. Bogdana Wachowiaka. Szczecin: „13 Muz”, 1994, s. 862. ISBN 83-901159-1-3.
  4. Dzieje Szczecina 1945-1990. pod red. Tadeusza Białeckiego i Zygmunta Silskiego. Szczecin: „13 Muz”, 1998, s. 60. ISBN 83-908898-0-3.