Wielonek (województwo wielkopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wielonek
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat szamotulski
Gmina Ostroróg
Strefa numeracyjna (+48) 61
Kod pocztowy 64-560
(poczta: Ostroróg)
Tablice rejestracyjne PSZ
SIMC 0592532
Położenie na mapie gminy Ostroróg
Mapa lokalizacyjna gminy Ostroróg
Wielonek
Wielonek
Położenie na mapie powiatu szamotulskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu szamotulskiego
Wielonek
Wielonek
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Wielonek
Wielonek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wielonek
Wielonek
Ziemia 52°37′22″N 16°25′17″E/52,622778 16,421389

Wielonek (dawnej Wielim, Waldhau) – niewielka wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Ostroróg ok. 2 km na południowy – zachód od miasta Ostroróg, przy drodze powiatowej w kierunku Zapustu, Zajączkowa, Koźla, Otorowa oraz drodze gminnej w kierunku Dobrojewa. Zabudowa wsi ma charakter rozproszony. W centrum wsi ma ona jednak charakter zwarty, zagrodowy. Ludność – 193 osoby według danych UMiG w Ostrorogu na 31.12.2009.

Historia[edytuj]

Pierwsza wzmianka o wsi Wielonek pochodzi z 1391 r. (mowa jest o kmieciu z Wielonka), chociaż zdaniem Calliera miejscowość wieś istniała już ok. 1383 roku. Prawdopodobnie wieś już w tamtym okresie wchodziła w skład majątku Ostrogskiego i należała do Grocholi. W 1450 roku Wielonek dzierżawił Joachim Bukowiecki. Od 1508 roku wieś wchodziła w skład Parafii Ostroróg. Od 1718 roku wieś należała do Macieja Malechowskiego, a od XVIII wieku do początku XX tereny leśne wsi były własnością rodziny Kwileckich z Dobrojewa. Z tego okresu Callier wymienia następujących kmieci: Bura, Wąchała, Witek, Maciek, Frącek, Rucki; chałupników Stach, Mikołaj, Gębara, Matyszka, Duda, Wachowa, Borowy. W tym czasie we Wielonku znajdował się młyn, natomiast z lasu we Wielonku do tartaku w Dobrojewie dojeżdżała parowóz, którym transportowano drewno. W 1840 roku wieś zamieszkiwał 200 osób, w 1989 roku - 235. [1][2][3][4]

Do szkoły katolickiej we Wielonku na przełomie lat 1866/1867 uczęszczało 101 dzieci, nauczycielem od 1856 był Franciszek Marker[5]

Czasy współczesne[edytuj]

Większość mieszkańców zajmuje się rolnictwem. Organizacje działające na tereni wsi to: Ochotnicza Straż Pożarna, Rada sołecka i Koło łowieckie. We wsi znajdują się:

  • zespół szkolny z początku XX wieku (budynek szkoły i budynek gospodarczy) - pierwotnie była to samodzielna szkoła katolicka, następnie filia szkoły w Ostrorogu (do końca XX wieku,filia została zlikwidowana), obecnie własność prywatna;
  • kilka domów z przełomu XIX i XX wieku;
  • remiza Ochotniczej Straży Pożarnej wraz z świetlicą;
  • powojenna kapliczka Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w otoczeniu czterech lip – dar mieszkańców – poprzednia figura ufundowana przez Kwileckich została zniszczona w czasie wojny;
  • krzyż - pomnik, w lesie na końcu alejki, postawiony przez I. Kwileckiego na okoliczność upolowania przez syna zwierzęcia. Na krzyżu napis "Na pamiątkę października 1881 roku Jasiowi Kwileckiemu" i dalej zm. 13.07.1882 roku. Na cokole natomiast - "postawił ojciec 1884";
  • lipa drobnolistna o wymiarach pomnikowych;
  • modrzew - pomnik przyrody (Decyzja nr RŻLlś 7146-45/80 Wojewody Poznańskiego z 18.11.1980 r.).[6][2][4]
Wielonek - budynek dawnej szkoły
Wielonek - figura Matki Boskiej w centrum wsi
pomnik przyrody I. Kwileckiego został postawiony w lesie na okoliczność upolowania zwierzyny przez syna Jana

Przypisy

  1. CallierC. Edmund CallierC., Ostrorog: monografia w głównych zarysach, Poznań: Towarzystwo Przyjaciół Nauk Poznańskie, 1891.
  2. a b PawełP. Mordal PawełP., Inwentaryzacja Krajoznawcza Miasta i Gminy Ostroróg, Ostroróg: Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, 1990.
  3. WłodzimierzW. Dworzaczek WłodzimierzW., Wielkopolscy Ostrorogowie, Ostroróg: Wydawnictwo biblioteki publicznej Miasta i Gminy Ostroró, 1998.
  4. a b Miejscowości - Urząd Miasta i Gminy Ostroróg, www.ostrorog.pl [dostęp 2016-07-17].
  5. RzepeckiR. Ludwik RzepeckiR., Obraz katolickich szkół elementarnych objętych Archidyjecezyjami Gnieźnieńską i Poznańską oraz Dyjecezyjami Chełmińską i Warmińską wydał Ludwik Rzepecki, Ludwik Rzepecki, 1867 [dostęp 2016-07-17].
  6. Urząd Miasta i GminyU. M. i G. Ostroróg Urząd Miasta i GminyU. M. i G., Plan odnowy miejscowości Wielonek na lata 2010-2015, Urząd Miasta i Gminy Ostroróg, 2010.