Wielopole (Rybnik)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy dzielnicy Rybnika. Zobacz też: inne znaczenia.
Herb Rybnika Wielopole
Dzielnica Rybnika
Ilustracja
Ulica Gliwicka, będąca częścią drogi krajowej nr 78, skrzyżowanie z ulicą Lipową i Wielopolską (widok w kierunku Wielopola)
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miasto Rybnik
Populacja 
• liczba ludności

ok. 1800
Nr kierunkowy (+48) 032
Kod pocztowy 44-207
Położenie na mapie Rybnika
Mapa lokalizacyjna Rybnika
Wielopole
Wielopole
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Wielopole
Wielopole
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wielopole
Wielopole
50°07′12,7200″N 18°33′13,6800″E/50,120200 18,553800
Portal Portal Polska
Zabytkowy kościół parafialny pw. św. Katarzyny i Matki Boskiej Różańcowej w Wielopolu

Wielopole – dzielnica Rybnika położona na północ od centralnego obszaru miasta, przy trasie DK78. Liczba mieszkańców ok. 1800. W dzielnicy znajduje się m.in. kościół pw. św. Katarzyny i Matki Boskiej Różańcowej, zabytek pochodzący z 1534 roku został przeniesiony z Girałtowic (Gliwice). W latach 1945-1954 Wielopole było siedzibą gminy Wielopole, a od 1973 roku stało się dzielnica miasta[1].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Według niemieckiego językoznawcy Heinricha Adamy nazwa wywodzi się od połączenia dwóch polskich słów „wiele” oraz „pole” i oznacza miejsce wielu pól[2]. W swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako najstarszą nazwę wymienia Wielepole podając jej znaczenie „Grosfeld”, czyli w języku polskim „Wielkie pole”[2].

W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie wieś występuje pod polską nazwą Wielopołe[3].

Historia kościoła w Wielopolu[edytuj | edytuj kod]

Drewniany kościół parafialny pw. św. Katarzyny wzniesiony został z fundacji Stanisława Dąbrówki w 1534 roku. Zbudowano go w Gierałtowicach w konstrukcji zrębowej na planie dwudzielnym obejmującym trójbocznie zamknięte prezbiterium (orientowane) z przybudowaną zakrystią i szerszą nawą. W 1844 roku cieśla Mateusz Pindur z Chudowa dobudował do kwadratowej nawy wieżę o konstrukcji słupowej na wzór starych dzwonnic. W 1976 roku gierałtowicki kościół przeniesiono do Wielopola. Do wnętrza świątyni prowadzą dwa wejścia – czołowe od strony wieży z drzwiami ozdobionymi gotyckimi okuciami i boczne od strony nawy, poprzedzone małą kruchtą zbudowaną na słup. Prezbiterium i nawa pokryte są oddzielnymi dachami siodłowymi pobitymi gontem. Nad wyższym dachem nawy wyrasta smukła, ośmioboczna wieżyczka na sygnaturkę. Kościół był odnawiany w XVII i remontowany w XX wieku. W czasie tego remontu odkryto niezwykle cenną polichromię patronową z ok. 1534 roku wykonaną na deskowanym stropie. Wśród różnorodnych motywów polichromii występują: orły piastowskie w tarczach gotyckich, a także postać patronki kościoła. W tylnej części nawy znajduje się chór muzyczny wsparty na czterech słupach, mieszczący współczesne organy elektroniczne. Wnętrze pozbawione jest obecnie dawnego, zabytkowego wyposażenia, do którego należały m.in. zabytkowe ołtarze, ambona i unikatowe ławki renesansowe z „wyciągami”. Zabytkowy obraz św. Katarzyny z 1828 roku. Malowany przez Franciszka Froemla z Moraw (pochodzący z dawnego ołtarza głównego) i wspominana wyżej późnogotycka polichromia patronowa. Na ścianach obitych współczesną boazerią rozmieszczono obrazy stacyjne Męki Pańskiej z napisami polskimi z 1841 roku (mal. T.Pulczyk). Kościół z Wielopola jest obecnie najstarszym na ziemi rybnickiej zabytkiem budownictwa drewnianego i dzięki najstarszej zachowanej polichromii patronowej w województwie śląskim ma szczególną wartość dla dziedzictwa i rozwoju kulturalnego.

Historia parafii[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o Wielopolu pochodzą z 1311. W dekrecie wizytacyjnym parafii św. Antoniego w Rybniku w 1972 było polecenie prowadzenia katechizacji w Wielopolu. Początkiem wszelkiej działalności i życia religijnego w Wielopolu była zbudowana pod koniec XVIII wieku przydrożna kapliczka Matki Boskiej Różańcowej. Mimo niewielkich rozmiarów stała się głównym miejscem w dzielnicy. 24 czerwca 1975 ks. Rzerzucha mianowany został rektorem tej kaplicy. 16 września 1975 uzyskano zezwolenie na przeniesienie z Gierałtowic do Wielopola zabytkowego kościoła drewnianego św. Katarzyny. 17 grudnia 1976 erygowana została w Wielopolu stacja duszpasterska. W dwa dni później biskup katowicki Herbert Bednorz poświęcił kościół na nowym miejscu. Parafia została ustanowiona 27 lutego 1977.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Rybnik.eu – Serwis Miejski – (24) Wielopole.
  2. a b Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch’s Buchhandlung, 1888, s. 75.
  3. Johann Knie 1830 ↓, s. 846.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Johann Knie: Alpabetisch, Statistisch, Topographische Uebersicht aller Dorfer, Flecken, Stadt und andern Orte der Konigl. Preus. Provinz Schliesen.... Breslau: Barth und Comp., 1830.