Wiercieliszki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wiercieliszki
Ilustracja
Cerkiew św. Aleksandra Newskiego z 1854
Państwo  Białoruś
Obwód grodzieński
Rejon grodzieński
Sielsowiet Wiercieliszki
Populacja 
• liczba ludności

3250 (2015)
Nr kierunkowy +375 15
Kod pocztowy 231741
Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu grodzieńskiego
Wiercieliszki
Wiercieliszki
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Wiercieliszki
Wiercieliszki
Ziemia53°41′55″N 24°00′58″E/53,698611 24,016111
Portal Portal Białoruś

Wiercieliszki[1] (biał. Верцялішкі) – wieś-agromiasteczko na Białorusi, położona w obwodzie grodzieńskim w rejonie grodzieńskim, siedziba sielsowietu wiercieliskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W okolicy Wiercieliszek odnaleziono ślady osadnictwa sprzed pięciu tysięcy lat, pierwsze pisemne dowody na istnienie wsi pochodzą z 1324 i są związane z kasztelanem Dawidem Grodzieńskim. Ówczesną wieś wniosła mu w wianie żona, córka księcia Giedymina. W 1324 na Wiercieliszki napadli Krzyżacy, którzy zniszczyli całą zabudowę i zabili 33 mieszkańców wsi, a pozostały wzięli do niewoli. Dawid Grodzieński zebrał oddział i wyruszył na Prusy, gdzie odbił pojmanych wieśniaków. Wiercieliszki były położone na niewielkim wzniesieniu, większość mieszkańców przyjęła prawosławie, w związku z tym wybudowano we wsi cerkiew. Jej patronem został św. Aleksander Newski, który był dziadem Dawida Grodzieńskiego. Od 1588 wieś należała do książęcej ekonomii grodzieńskiej, a następnie została oddana na własność klasztorowi. W 1795 Wiercieliszki znalazły się w zaborze rosyjskim, po konfiskacie majątku klasztornego właścicielem na krótko został ziemianin o nazwisku Świeczyna. W 1843 rozpoczął on budowę murowanej cerkwi zyskując szacunek i wdzięczność mieszkańców. Po śmierci Świeczyny car nakazał sprzedać Wiercieliszki szlachcicowi, podstolemu koronnemu Michałowi Walickiemu. Kolejnym właścicielem był baron Bisping, który wybudował we wsi dwór otoczony parkiem krajobrazowym i stawami. Syn Bispinga brał udział w powstaniu styczniowym, a także należał do działającej w Grodnie rewolucyjnej organizacji Wincentego Konstantego Kalinowskiego. Karą ze strony administracji carskiej była konfiskata majątku, pałac został opuszczony i popadł w ruinę, a następnie został rozebrany. Obecnie w tym miejscu jest plac zabaw i boisko.

W latach 1921-1939 Wiercieliszki znajdowały się w granicach Polski i były siedzibą gminy Wiercieliszki, w ówczesnym województwie białostockim. Od 17 września 1939 wieś stała się częścią Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Na początku lat 50-tych XX wieku władze postanowiły rozbudować działającą we wsi kopalnię torfu w potężny kombinat, na którego potrzeby architekci Wiktor Nikanowycz Emelianow i Georgij Władymirowycz Zaborskij zaprojektowali osiedle typu miejskiego. Obecnie jest to największa miejscowość nie posiadająca praw miejskich w rejonie grodzieńskim. Po rozpadzie ZSRR kombinat torfowy przyjął nazwę "Progress" i należy do państwa białoruskiego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гродзенская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2004. — 469 с. ​ISBN 985-458-098-9

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]