Wierzbowa (województwo dolnośląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wierzbowa
Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP
Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat bolesławiecki
Gmina Gromadka
Liczba ludności (III 2011) 500[1]
Strefa numeracyjna (+48) 75
Kod pocztowy 59-706
Tablice rejestracyjne DBL
SIMC 0364239
Położenie na mapie gminy Gromadka
Mapa lokalizacyjna gminy Gromadka
Wierzbowa
Wierzbowa
Położenie na mapie powiatu bolesławickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bolesławickiego
Wierzbowa
Wierzbowa
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Wierzbowa
Wierzbowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wierzbowa
Wierzbowa
Ziemia51°23′16″N 15°45′40″E/51,387778 15,761111

Wierzbowa, potocznie określana również jako Wierzbowa Śląska, (dawniej niem. Rückenwaldau) – wieś wielodrożnicowa w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Gromadka.

Podział administracyjny[edytuj]

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa legnickiego. W latach 1954-1972 wieś była siedzibą Gromadzkiej Rady Narodowej w Wierzbowej - czyli miała tu siedzibę Gromadzka Rada Narodowa.

Rzeki[edytuj]

Na mokradłach w granicach wsi swój początek bierze rzeka Czarna Woda.

Geneza nazwy[edytuj]

Według dostępnych źródeł, pierwsza nazwa miejscowości brzmiała: Rücken - grzbiet. Późniejsza nazwa (do roku 1945): Rückenwaldau - była złożeniem trzech niemieckich tematów słowotwórczych (Rücken-wald-au), którego dosłowne tłumaczenie brzmi: 'leśne błonia na grzbiecie'. Najprawdopodobniej nazwa ta ma związek z występującym w okolicy trójwalem, czyli z Wałami Śląskimi. Po II wojnie światowej, przez krótki okres, wieś nosiła nazwę Lwowiec, po czym zmieniono ją na nazwę: Wierzbowa.

Historia[edytuj]

Wieś została założona prawdopodobnie w XII wieku przez węglarzy wypalających węgiel drzewny. Wierzbowa leży w centrum Borów Dolnośląskich, w obrębie Przemkowskiego Parku Krajobrazowego. W odległości ok. 3,5 km na północ od wsi leży fragment Wałów Śląskich - średniowiecznych umocnień obronnych (pojawiają się też sugestie, datujące je na XV wiek), biegnących od Krosna Odrzańskiego. W większości Wały te są już prawie niewidoczne, z wyjątkiem 7,5 km odcinka pod Wierzbową, który zachował się w dobrym stanie, w pobliżu ich południowego krańca znajduje się niewielkie wzniesienie, nazwane przez Niemców Polakenberg (Góra Polaków), co ma świadczyć o istniejącym tu w średniowieczu osadnictwie polskim (słowiańskim).

Koleje[edytuj]

Położona jest przy drodze powiatowej pomiędzy Bolesławcem a Chocianowem oraz przy dawnej magistrali kolejowej Berlin - Żagań - Wrocław, wybudowanej w 1875 (Kolej Dolnośląsko-Marchijska), po której od 1936 kursowały najszybsze pociągi w ówczesnej Europie, tzw. "Latający Ślązak", osiągający prędkość maksymalną 160 km/h[2]. Trasą tą kursowały również pociągi pospieszne i sypialne z Berlina do Wiednia i Krakowa. W czasach PRL i późniejszych, do końca XX wieku, linia ta była wykorzystywana w niewielkim stopniu. Od roku 2001 trasą tą kursuje pociąg EuroCity "Wawel" Kraków - Berlin - Hamburg. Stacja (przystanek kolejowy) w tej wsi nosi nazwę Wierzbowa Śląska.

II wojna światowa[edytuj]

Pod koniec II wojny światowej, we wsi istniała filia niemieckiego obozu pracy z Görlitz (Stalag VIII A), tzw. Arbeitskommando 10001 Ruckenwaldau. Jeńcy (ok. 45 osób), w tym komandosi LRDG, pochodzili głównie z Wielkiej Brytanii oraz Nowej Zelandii i byli zatrudniani do przymusowych prac przy magistrali kolejowej Berlin-Wrocław. W lutym 1945 Niemcy dokonali likwidacji podobozu, poprzez rozstrzelanie jeńców[3].

Okres powojenny[edytuj]

Po wojnie we wsi zostali osiedleni głównie Polacy wysiedleni w wyniku czystki etnicznej z kresowej miejscowości Liczkowce (w dawnym województwie tarnopolskim). W latach 60. i 70. XX wieku Wierzbowa była siedzibą nadleśnictwa, zaś obecnie jest siedzibą leśnictwa.

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty:

Warte wzmianki są także:

  • budynek stacji kolejowej z końca XIX w.
  • obserwacyjna wieża przeciwpożarowa, odgrywająca kluczową rolę w ochronie Borów Dolnośląskich.

Najstarszym drzewem w miejscowości jest szypułkowy dąb Wernyhora - pomnik przyrody, którego wiek szacowany jest na prawie 350 lat (wykiełkował najprawdopodobniej około roku 1666).

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Mariusz Olczak, Zdzisław Abramowicz, Gromadka. Przewodnik historyczny, Warszawa, ss. 93-97, Wydawnictwo OPPIDUM, 2003, ​ISBN 83-920174-0-4

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]