Wiewiórka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zobacz też: inne znaczenia.
Wiewiórka
Sciurus[1]
Linnaeus, 1758[2]
Przedstawiciel rodzaju – wiewiórka szara (S. carolinensis)
Przedstawiciel rodzaju – wiewiórka szara (S. carolinensis)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Nadgromada żuchwowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd gryzonie
Podrząd wiewiórkokształtne
Rodzina wiewiórkowate
Podrodzina wiewiórki
Plemię wiewiórki
Rodzaj wiewiórka
Typ nomenklatoryczny

Sciurus vulgaris Linnaeus, 1758

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Wiewiórka[12] (Sciurus) – rodzaj ssaka z podrodziny wiewiórek (Sciurinae) w rodzinie wiewiórkowatych (Sciuridae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji i Ameryce[13][12].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Sciurus: łac. sciurus – wiewiórka, od gr. σκίουρος skiouros – wiewiórka[14].
  • Guerlinguetus: nazwa Guerlinguet używana przez francuskich osadników w Gujanie i zaadaptowana przez G.-L. Leclerca w 1789 roku[15]. Gatunek typowy: Sciurus guerlinguetus J.E. Gray, 1821 (= Sciurus aestuans Linnaeus, 1766).
  • Macroxus: autor nie wyjaśnił pochodzenia nazwy[16]. Gatunek typowy: Sciurus aestuans Linnaeus, 1766.
  • Echinosciurus: gr. εχινος ekhinos – jeż; σκίουρος skiouros – wiewiórka[17]. Gatunek typowy: Sciurus hypopyrrhus Wagler, 1831 (= Sciurus aureogaster F. Cuvier, 1829).
  • Neosciurus: gr. νεος neos – nowy; rodzaj Sciurus Linnaeus, 1758[18]. Gatunek typowy: Sciurus carolinensis J.F. Gmelin, 1788.
  • Parasciurus: gr. παρα para – blisko; rodzaj Sciurus Linnaeus, 1758[19]. Gatunek typowy: Sciurus niger Linnaeus, 1758.
  • Aphrontis: gr. αφροντις aphrontis – wolny od opieki[20]. Gatunek typowy: Sciurus vulgaris Linnaeus, 1758.
  • Araeosciurus: gr. αραιος araios – smukły; rodzaj Sciurus Linnaeus, 1758[21]. Gatunek typowy: Sciurus oculatus Peters, 1863.
  • Baiosciurus: gr. βαιος baios – mały; rodzaj Sciurus Linnaeus, 1758[22]. Gatunek typowy: Sciurus deppei Peters, 1863.
  • Hesperosciurus: gr. ἑσπερος hesperos – zachodni; rodzaj Sciurus Linnaeus, 1758[23]. Gatunek typowy: Sciurus griseus Ord, 1818.
  • Otosciurus: gr. ους ous, ωτος ōtos – ucho; rodzaj Sciurus Linnaeus, 1758[24]. Gatunek typowy: Sciurus aberti Woodhouse, 1852.
  • Hadrosciurus: gr. ἁδρος hadros – gruby; rodzaj Sciurus Linnaeus, 1758[25]. Gatunek typowy: Sciurus flammifer Thomas, 1904.
  • Histriosciurus: łac. histrio, histrionis – arlekin, aktor; rodzaj Sciurus Linnaeus, 1758[8]. Gatunek typowy: Sciurus gerrardi J.E. Gray, 1861[a].
  • Leptosciurus: gr. λεπτος leptos – delikatny, smukły; rodzaj Sciurus Linnaeus, 1758[9]. Gatunek typowy: Sciurus rufoniger Pucheran, 1845 (= Macroxus pucheranii Fitzinger, 1867).
  • Mesosciurus: gr. μεσος mesos – środkowy, pośredni; rodzaj Sciurus Linnaeus, 1758[10]. Gatunek typowy: Sciurus aestuans hoffmanni Peters, 1863[a].
  • Simosciurus: gr. σιμος simos – zgięty w górę, zadarty nos; rodzaj Sciurus Linnaeus, 1758[11]. Gatunek typowy: Sciurus stramineus Eydoux & Souleyet, 1841.
  • Urosciurus: gr. ουρα oura – ogon; rodzaj Sciurus Linnaeus, 1758[26]. Gatunek typowy: Sciurus tricolor Poeppig, 1844[b].

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj Sciurus obejmuje gatunki zgrupowane w 6 podrodzajach[12][13]:

Podrodzaj: Sciurus Linnaeus, 1758

Podrodzaj: Otosciurus Nelson, 1899[27]

Podrodzaj: Guerlinguetus J.E. Gray, 1821[28]

Podrodzaj: Tenes Thomas, 1909[29]

Podrodzaj: Hadrosciurus J.A. Allen, 1915[25]

Podrodzaj: Hesperosciurus Nelson, 1899[30]

Podrodzaj: Urosciurus J.A. Allen, 1915[26]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Podgatunek S. granatensis.
  2. Podgatunek S. spadiceus.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Sciurus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. C. Linneaus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 63. (łac.)
  3. F. Cuvier: Des dents des mammifères considérées comme caractères zoologiques. Paris: F.-G. Levrault, 1825, s. 161, 162. (fr.)
  4. a b c É.L. Trouessart. Revision du genre écureuil (Sciurus). „Le Naturaliste”. 1 (37), s. 292, 1880 (fr.). 
  5. F.E. Schultze. Fannae saxonicae mammalia. „Zeitschrift für Naturwissenschaften”. 66, s. 165, 1893 (łac.). 
  6. Nelson 1899 ↓, s. 29.
  7. Nelson 1899 ↓, s. 31.
  8. a b Allen 1915 ↓, s. 236.
  9. a b Allen 1915 ↓, s. 199.
  10. a b Allen 1915 ↓, s. 212.
  11. a b Allen 1915 ↓, s. 280.
  12. a b c W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 193–196. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  13. a b Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Sciurus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2018-02-15]
  14. Palmer 1904 ↓, s. 625.
  15. Palmer 1904 ↓, s. 302.
  16. Palmer 1904 ↓, s. 395.
  17. Palmer 1904 ↓, s. 249.
  18. Palmer 1904 ↓, s. 455.
  19. Palmer 1904 ↓, s. 515.
  20. Palmer 1904 ↓, s. 112.
  21. Palmer 1904 ↓, s. 113.
  22. Palmer 1904 ↓, s. 131.
  23. Palmer 1904 ↓, s. 322.
  24. Palmer 1904 ↓, s. 489.
  25. a b Allen 1915 ↓, s. 265.
  26. a b Allen 1915 ↓, s. 267.
  27. Nelson 1899 ↓, s. 28.
  28. J.E. Gray. On the Natural Arrangement of Vertebrose Animals. „The London Medical Repository”. 15 (88), s. 304, 1821 (ang.). 
  29. O. Thomas. The generic arrangement of the African Squirrels. „The Annals and Magazine of Natural History”. Eighth Series. 3, s. 468, 1909 (ang.). 
  30. Nelson 1899 ↓, s. 27.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. E.W. Nelson. Revision of the Squirrels of Mexico and Central America. „Proceedings of the Washington Academy of Sciences”. 1, s. 15–106, 1899 (ang.). 
  2. J.A. Allen. Review of the South American Sciuridae. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 34, s. 148–309, 1915 (ang.). 
  3. T.S. Palmer: Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. Waszyngton: Government Printing Office, 1904, s. 71-718, seria: North American Fauna. (ang.)