Wigilia Paschalna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Wigilia Paschalna – obrzęd sprawowany w noc Zmartwychwstania Pańskiego. Stanowi integralną i najważniejszą część Triduum Paschalnego.

Wigilia Paschalna w Kościele rzymskokatolickim[edytuj | edytuj kod]

Wigilia Paschalna jest centralnym momentem Triduum Paschalnego i całego roku liturgicznego. Jej obchody rozpoczynają się w nocy poprzedzającej Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego, gdyż po zachodzie słońca, zgodnie z symboliką żydowską, rozpoczyna się nowy dzień. Wigilia Paschalna nie jest częścią Wielkiej Soboty. Jej radosna liturgia należy już do obchodów dnia zmartwychwstania (podobnie, jak Wigilia Bożego Narodzenia należy do obchodów Bożego Narodzenia).

Wniesienie zapalonego Paschału

Liturgia Światła[edytuj | edytuj kod]

Liturgia rozpoczyna się od poświęcenia ognia i paschału. Na paschale żłobi się krzyż, litery greckiego alfabetu Α (alfa) i Ω (omega) oraz aktualny rok w postaci czterocyfrowej. Obecnie ze względów praktycznych stosuje się odpowiednie naklejki. Następnie zapalony paschał wnosi się do ciemnego kościoła. Ksiądz lub diakon niosący świecę trzykrotnie wznosi okrzyk Światło Chrystusa!, wierni zaś odpowiadają Bogu niech będą dzięki. W kościele zapala się światło. Zostaje wtedy odśpiewane orędzie paschalne.

Liturgia Słowa[edytuj | edytuj kod]

Lekcjonarz przewiduje 8 czytań oraz Ewangelię. Po każdym czytaniu następuje modlitwa[1]. Ponadto czytania poprzetykane są psalmami:

Ps 104,1-2a.5-6.10.12-14.24.35c;
Ps 16,5.8-11;
  • Wj 14,15-15,1 (przejście Izraelitów przez Morze Czerwone; Po tym czytaniu nie mówi się „Oto słowo Boże”, ani „Bogu niech będą dzięki”, gdyż wyraża to psalm, który jest dalszym ciągiem czytania);
Wj 15,1-2.4-5.17ab-18;
Ps 30,2.4-6a.11-13;
  • Iz 55,1-11 (wezwanie do nawrócenia, obietnica dla nawróconych);
Iz 12,2-5;
  • Ba 3,9-15.32-4,4 (Pan zna Izraela);
Ps 19,8-11;
  • Ez 36,16-17a.18-28 (obietnica oczyszczenia i wyzwolenia Izraela);
Ps 42,2-3; 43,3-4;
Ps 118,1-2.16-17.22-23;
  • Mt 28,1-10 (Rok A); Mk 16,1-8 (Rok B); Łk 24,1-12 (Rok C) (kobiety przy pustym grobie).

Nie jest konieczne czytanie wszystkich dziewięciu czytań. Wymagane jest odczytanie co najmniej 3 fragmentów ze Starego Testamentu, z Prawa i Proroków, a także Wj 14,15-15,1. Przed epistołą śpiewa się uroczyste Gloria, podczas którego rozbrzmiewają dzwony milczące od Wielkiego Czwartku, następnie odmawiana jest Kolekta. Po Ewangelii zwykle ma miejsce krótka homilia.

Poświęcenie wody

Liturgia Chrzcielna[edytuj | edytuj kod]

Trzecią częścią obchodów liturgii Wigilii Paschalnej jest liturgia chrzcielna. W jej trakcie następuje odśpiewanie litanii do Wszystkich Świętych, potem błogosławieństwo wody (poprzez zanurzenie w niej paschału) oraz odnowienie przyrzeczeń chrzcielnych. Jeżeli we wspólnocie obecni są katechumeni, zazwyczaj właśnie w tym dniu otrzymują oni (jak sama nazwa wskazuje) sakrament chrztu.

Liturgia Eucharystyczna[edytuj | edytuj kod]

Jest to ostatnia część liturgii Wigilii Paschalnej. W jej trakcie wierni przyjmują konsekrowany chleb (Ciało Chrystusa). Nie różni się ona od liturgii eucharystycznej podczas każdej mszy świętej.

Na zakończenie kapłan odśpiewuje zazwyczaj uroczyste błogosławieństwo, po którym następuje rozesłanie wiernych.

Procesja Rezurekcyjna[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Rezurekcja.

Procesja Rezurekcyjna może odbywać się wieczorem, tuż po zakończeniu Mszy Wigilii Paschalnej lub następnego dnia o świcie. Jej symboliką jest niesienie światu radosnej wieści o zmartwychwstaniu Chrystusa.

Wigilia Paschalna w innych Kościołach[edytuj | edytuj kod]

W Kościele Starokatolickim Mariawitów Wigilia Paschalna sprawowana jest również w Wielką Sobotę, przeważnie rano – choć w niektórych parafiach wieczorem. Obrzędy i modlitwy stanowią tłumaczenie z łacińskiego Missale Romanum w tzw. rycie trydenckim. Również poranne odprawianie Wigilii Paschalnej jest dawnym obyczajem Kościoła katolickiego, związanym z postem eucharystycznym.

  • Liturgia światła:

Do kościoła wnoszony jest trianguł („trójświecznik”) z płomieniem zapalonym od ogniska przed kościołem. Ksiądz lub diakon niosący trianguł trzykrotnie oznajmia Światło Chrystusowe!, wierni zaś odpowiadają Bogu niech będą dzięki. Następnie od triangułu zapalany jest paschał a ksiądz śpiewa orędzie paschalne.

  • Liturgia słowa:

Liturgia obejmuje też czytanie określonych fragmentów Pisma Świętego.

  • Liturgia chrzcielna:

Obejmuje poświęcenie wody i pokarmów. W wodzie trzy razy zanurza się paschał, a potem wlewa się do osobnego naczynia i łączy się z olejami świętymi. Jest to woda używana do chrztu. Obrzęd święcenia wody zawiera głęboką symbolikę. Dzięki dokonującej się ofierze Jezusa Chrystusa człowiek otrzymuje łaskę życia nadprzyrodzonego, której widzialnym znakiem jest Chrzest, polanie wodą. Zmartwychwstanie Chrystusa i Chrzest człowieka to tajemnice ściśle ze sobą związane. Chrystus powstaje z grobu nowy w chwale nowego życia. Chrześcijanin podobnie jako nowy człowiek, jako dziecko Boże wychodzi z wody Chrztu św., gdyż sam Chrystus powiedział: „jeśli się kto nie odrodzi z wody i z Ducha Świętego, nie może wnijść do Królestwa Bożego” (J.3,5). Po tych obrzędach następuje śpiew Litanii do Wszystkich Świętych, podczas której kapłan wraz z ministrantami leżą krzyżem u stóp ołtarza.

  • Liturgia eucharystyczna

Po tych wszystkich obrzędach rozpoczyna się uroczysta msza, która ma już pełny charakter wielkanocny. Na „Chwała na wysokości” uderzają wszystkie dzwony i zaczynają grać organy. Między Lekcją a Ewangelią rozbrzmiewa po raz pierwszy radosne „Alleluja” (chwalcie Boga), które kapłan na przemian z chórem śpiewa trzy razy.

Wigilia Paschalna sprawowana jest też w kościołach Anglikańskich. Składają się na nią:

  1. Liturgia Światła
  2. Liturgia Słowa
  3. Liturgia odnowienia przyrzeczeń chrzcielnych.
  4. Liturgia Eucharystii

W kościołach luterańskich Wigilia Paschalna sprawowana jest głównie w Niemczech i Ameryce Północnej.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]