Pomoc:Kategorie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Wikipedia:Kategorie)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Skrót: WP:K

link= Ta strona opisuje zasadę polskojęzycznej Wikipedii. Jest powszechnie uznawana za standard, który wszyscy uczestnicy projektu powinni zachowywać. Śmiało edytuj tę stronę, ale najpierw upewnij się, że Twoje zmiany odzwierciedlają konsensus. W przypadku wątpliwości przejdź na stronę dyskusji.

Jednym ze sposobów klasyfikowania zawartości Wikipedii jest tworzenie list i zestawień już istniejących artykułów.

Jednak przy wzrastającej liczbie artykułów listy te stają się trudne w prowadzeniu ze względu na ich nieaktualność i niekompletność. Dlatego też po dyskusji zdecydowano się na wbudowanie mechanizmu kategorii w oprogramowanie MediaWiki, które obsługuje Wikipedię. Dzięki temu pewne listy tworzone są obecnie automatycznie przez pewne funkcje w oprogramowaniu.

Przestrzeń nazw Kategoria składa się ze stron, z których każda odpowiada danej kategorii. Strona danej kategorii jest pod pewnymi względami taka sama jak inne strony w Wikipedii, można ją edytować i dodawać do niej tekst. Różnica polega przede wszystkim na tym, że po wyświetleniu, w jej końcowej części znajdzie się automatycznie wygenerowane zestawienie stron/artykułów należących do tej kategorii.

Lista istniejących kategorii jest dostępna w Specjalna:Kategorie.

Dodawanie hasła do kategorii[edytuj | edytuj kod]

Strony/artykuły w Wikipedii można przypisywać do danej kategorii – jeżeli w tekście artykułu Biologia wpiszemy [[Kategoria:Biologia]], to artykuł ten zostanie dodany do Kategoria:Biologia.

Strony oraz kategorie mogą być przypisane do więcej niż jednej kategorii.

Kategorie, do których należy strona, są wyświetlane w lewym dolnym rogu strony niezależnie od tego, w którym miejscu na stronie [[Kategoria:Biologia]] zostało wpisane. Aby zachować porządek, należy sekcję z kategoriami umieścić na końcu hasła.

Przy wstawianiu kategorii do hasła, ze względów czysto estetycznych powinno się uważać, by wyraz kategoria zaczynał się wielką literą i analogicznie pierwszy wyraz nazwy kategorii. Nie powinno też być odstępów wokół dwukropka.

  • [[Kategoria:Nazwa kategorii]] – dobrze
  • [[Kategoria:nazwa kategorii]] – źle
  • [[Kategoria: nazwa kategorii]] – źle

Jak wybrać kategorię?[edytuj | edytuj kod]

Zanim dodasz hasło do kategorii pomyśl, czy nie istnieje bardziej specyficzna kategoria, do której można je dopasować. Generalnie, powinniśmy się starać, by artykuły były umieszczone w tak specyficznych kategoriach, jak to tylko możliwe. Jeśli piszesz hasło o spaghetti, to nie umieszczaj go w Kategoria:Sztuka kulinarna, ale raczej w Kategoria:Kuchnia włoska. Aby znaleźć najbardziej szczegółową kategorię, najlepiej zajrzeć od kategorii ogólniejszej i w niej rozpocząć szukanie.

Jeśli znajdziesz już odpowiednie kategorie szczegółowe, umieść twój artykuł jedynie w tych kategoriach. Nie wstawiaj kategorii nadrzędnych. Przykładowo artykuł o miejscowości w Polsce umieść tylko w kategorii odpowiedniej gminy. Nie dodawaj już kategorii powiatu czy tym bardziej województwa.

Sortowanie wewnątrz kategorii[edytuj | edytuj kod]

W kategoriach hasła są sortowane według ich nazw, w następującej kolejności:

!"#$%&'()*+,-./0123456789:;<=>?@ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ[\]^_'{|}~

Jeśli jednak takie sortowanie byłoby niewłaściwe, to można ustalić, jak hasło ma być sortowane. Przykładem są hasła biograficzne, które powinny być sortowane według nazwisk, a nie według imion, np. hasło Charles Darwin powinno pojawiać się w kategoriach pod literą D, a nie pod C.

Aby zmienić sortowanie hasła używamy magicznego słowa {{DEFAULTSORT:}}, na przykład:

{{DEFAULTSORT:Darwin, Charles}}
[[Kategoria:Angielscy biolodzy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1809]]
[[Kategoria:Zmarli w 1882]]

Po dwukropku w {{DEFAULTSORT:}} wpisujemy jakby nową nazwę hasła, która będzie używana przy ustalaniu porządku alfabetycznego wewnątrz kategorii. Dzięki temu hasło Charles Darwin we wszystkich kategoriach (czyli globalnie w danej wikipedii) widoczne będzie pod literą D.

O zmianie sortowania za pomocą {{DEFAULTSORT:}} należy pamiętać koniecznie przy hasłach biograficznych.

Możliwe jest także ustalenie różnych sposobów sortowania w poszczególnych kategoriach (czyli lokalnie dla danej kategorii). Powinno się wziąć pod uwagę, że jeśli w danej kategorii nazwy większości haseł zaczynają się podobnie, to zbiją się one w jedną grupę – np. w Kategorii Algorytmy w teorii liczb wszystkie hasła Algorytm... znajdą się pod literą A. Pożądane jest raczej, by hasła w tej kategorii były przyporządkowane do liter alfabetu według określeń algorytmów, np. Algorytm Euklidesa powinien występować pod literą E. Uzyskujemy to pisząc:

[[Kategoria:Algorytmy w teorii liczb|Euklidesa]]

Po kresce pionowej wpisujemy wyrażenie, które będzie używane przy ustalaniu położenia hasła w danej kategorii (dla każdej kategorii możemy ustalić inny porządek). W podanym przykładzie w kategorii Kategoria:Algorytmy w teorii liczb Algorytm Euklidesa znajdzie się pod literą E, a w innych kategoriach – pod literą A.

Czasem należy łączyć oba sposoby zmiany sortowania: najpierw używamy {{DEFAULTSORT:}} żeby ustalić kolejność we wszystkich kategoriach (globalnie), a później za pomocą drugiego mechanizmu tworzymy od niej wyjątki w poszczególnych kategoriach (lokalnie).

Jeżeli dany artykuł jest ważniejszy od pozostałych w kategorii (np. hasło Queen w kategorii Kategoria:Queen) i z tego powodu powinien znaleźć się na samym początku kategorii, można użyć spacji:

[[Kategoria:Queen| ]]

Kategoryzacja przekierowań[edytuj | edytuj kod]

Poza uzasadnionymi wyjątkami nie zaleca się kategoryzowania przekierowań. W szczególności nie należy umieszczać w tej samej kategorii nazwy hasła i przekierowań o podobnym brzmieniu. Wyjątki dopuszczające kategoryzację przekierowań:

  • temat hasła w różnych kategoriach znany jest pod różnymi określeniami (np. gatunek undaria pierzastodzielna znajdzie się w kategoriach systematycznych glonów, ale już w kategoriach kulinarnych lepiej umieścić przekierowanie wakame będącą utrwaloną nazwą handlową tego gatunku);
  • w obrębie jednej kategorii hasło znane pod zupełnie różnymi nazwami (np. różne przekłady tego samego utworu – użytkownik poszukujący w kategorii określonego tematu może znać tylko nazwę zastosowaną dla przekierowania);
  • jeżeli przekierowanie dotyczy fragmentu hasła (np. sekcji lub ważnego utworu autora), to przekierowaniu można nadać kategorię właściwą temu fragmentowi.

Na stronach kategorii linki do przekierowań wyróżnione są kursywą.

Narzędzia[edytuj | edytuj kod]

  • Catgraph Przedstawia powiązania pomiędzy kategoriami (kategorie do których należy, zawierane kategorie)
  • Wikipedia:CatScan

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]