Wikipedia:Patrolowanie nowych plików

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

W większości przypadków, pliki zaleca się przesyłać bezpośrednio do repozytorium Wikimedia Commons, skąd mogą być wykorzystane we wszystkich projektach Wikimedia (w tym w polskiej Wikipedii). Zdecydowana większość plików przesyłanych jest właśnie tam, niemniej jednak zdarza się, że pliki są ładowane także lokalnie na polską Wikipedię. Pliki takie należy sprawdzać pod kątem kompletności informacji o nich i względem naruszenia praw autorskich, gdyż są to najczęstsze mankamenty, pojawiające się przy ich przesyłaniu. W zależności od miejsca ich przesłania, pliki sprawdzamy i oznaczamy bezpośrednio na Commons lub lokalnie na polskiej Wikipedii. Zasady przesyłania plików, czyli poniższe reguły w pigułce, opisane są tutaj.

Patrolowanie plików nowoprzesłanych lokalnie[edytuj | edytuj kod]

Wszystkie nadające się do tego, a przesłane lokalnie pliki, zostały przeniesione do Commons, stąd wystarczy sprawdzać wyłącznie nowoprzesłane. Obecnie mamy ich lokalnie: 225 szt. W większości przypadków, poprawnie załadowany i kompletnie opisany plik należy przesłać do Commons, a skasować pliki nieużywane/odlinkowane (nie dotyczy to plików, które można przechowywać tylko w repozytorium lokalnym, ponieważ mogą one być użyte w przyszłości). Pliki mające braki należy oznaczyć i albo zostaną one poprawione (przez ładującego) lub powinny zostać skasowane. Widząc użytkownika, który masowo zaczyna ładować pliki lokalnie, koniecznie zwróć się do niego w dyskusji tłumacząc, gdzie należy je przesyłać (można zacząć od szablonu {{TestCommons}} i kilku słów porad). Kontakt jest tym ważniejszy, jeśli pliki łamią prawa autorskie. Im szybciej zwrócisz się do i wytłumaczysz zasady wikipedyście, tym mniej później sprawdzania i sprzątania.

Repozytorium lokalne

Należy zauważyć, że zgodnie z ogólną polityką publikacji Wikipedii status ładowanych plików powinien być w zgodzie z prawem autorskim amerykańskim i prawem autorskim obszaru do którego jest skierowana dany projekt lokalny (czyli w przypadku polskojęzycznej Wikipedii - polskim prawem autorskim). Nie każdy plik, który spełnia te dwa podstawowe warunki jest akceptowany w repozytorium Commons. Chodzi zwłaszcza o pliki, które pochodzą z krajów, gdzie brak jest tzw. wolności panoramy. Takie pliki, oznaczone szablonem {{Plik lokalny}}), nie należy przenosić do Commons, bo zostaną one tam skasowane. Pliki te powinny być przechowywane w repozytorium lokalnym w kategorii Kategoria: Pliki publikowane zgodnie z zasadą wolności panoramy. W miarę możliwości, w celu szybkiego ich odnalezienia i łatwego użycia, należy je gromadzić w stosownych kategoriach tematycznych, patrz: Kategoria: Pliki według tematyki.

1. Sprawdź plik pod względem naruszenia praw autorskich (NPA)

Podejrzane pliki to takie, które na "oko" wyglądają za bardzo profesjonalnie. Np: przy zdjęciach sportowców – są to ujęcia, których amator nie ma szansy wykonać, bo nikt mu nie pozwoli tak blisko podejść do miejsca, gdzie toczą się zawody. Przy zdjęciach polityków – zdjęcia pozowane, momenty uścisku dłoni ważnych osób itp. Przy zdjęciach artystów – zdjęcia studyjne, zdjęcia koncertowe robione z poziomu desek estradowych albo od tyłu. Także zdjęcia z lotu ptaka, okładki książek lub płyt, plakaty, screeny z filmów lub gier itp. pliki, które mogą wskazywać, że Wikipedysta nie jest ich autorem i które z małym prawdopodobieństwem są na wolnych licencjach.
Często ładujący plik nie rozumie czym są wolne licencje, nadając takie plikowi, których nie jest autorem i nie są one na wolnych licencjach, ale jednocześnie podaje źródło skąd plik zaczerpnął (np. "google", czy adres konkretnej strony etc.), a wtedy sytuacja jest najczęściej oczywista.

  • W takich wypadkach należy ustalić czy plik rzeczywiście łamie prawa autorskie (możesz w tym celu zwrócić się o pomoc do administratorów) oraz odpowiednio oznaczyć taki plik szablonem: {{NPA|adres www}} – jeśli znamy jego źródło, a ładującego szablonem {{GrafikaNPA}}. Patrz też: patrolowanie plików pod kątem NPA.
2. Sprawdź dane pliku

Każdy przesłany plik powinien mieć czytelną informacje o swoim źródle, autorze i licencji. Źródło pliku to wskazanie skąd on pochodzi. "Praca własna" lub podobne sformułowania powinny być użyte dla prac samego przesyłającego. Gdy plik pochodzi z innego źródła winno to być czytelnie wskazane np. poprzez: podanie pełnego linku do strony skąd pochodzi plik (uwaga! nie link do samego pliku, bo taki jest bezużyteczny), pełnej informacji bibliograficznej jeśli grafika pochodzi z pozycji wydanej drukiem (autor, tytuł, rok wydania, wydawnictwo, miejsce etc.) lub w inny czytelny sposób dla pozostałych źródeł. W każdym wypadku musi być także podany autor pliku (szczególnie ważne dla wypełnienia wymagań nałożonych przez wolne licencje lub dla plików typu {{PD-old}}). Ostatnim niezbędnym elementem jest podanie w opisie pliku warunków jego udostępnienia poprzez wstawienie odpowiedniego szablonu licencji. Dana licencja musi wynikać z podanego źródła/autora; wielu przesyłających wstawia wolne licencje w sposób przypadkowy.

  • Jeśli plik nie ma podanej licencji należy oznaczyć go szablonem {{Brak licencji}}.
  • Jeżeli osoba przesyłająca plik nie jest jego autorem i nie podała, skąd ma dany plik (lub źródło podane jest w niezbyt konkretny sposób np. "ze starej książki") wstawiamy {{Brak źródła}}.
  • Jeśli nie jest podany autor (w szczególności dla nieswoich prac) wstawiamy {{Brak autora}}.
  • W przypadku zastosowania licencji innej niż zaczynająca się od "Ja, autor...", bez podanych źródła lub linku do zgody autora ({{OTRS}}; zobacz też: Pomoc:Pozwolenia na wykorzystanie) na wolną licencję, wstawiamy {{Brak pozwolenia}}. Zdarza się, że ktoś do Wikipedii przesłał zdjęcie ze swojej własnej strony internetowej, więc jest jego autorem, jednak bez dodatkowego pozwolenia na użycie go na wolnej licencji plik powinien być usunięty.
  • Ogólnie należy sprawdzić czy podany jest autor i źródło dla szablonów licencji innych, niż zaczynających się od "Ja, autor...", a w szczególności dla plików z domeny publicznej (PD) oraz czy źródło i inne dane pozwalają na weryfikację i zastosowanie wstawionej licencji.

Pliki, które nie spełniają któregoś z tych warunków powinny być niezwłocznie oznaczone, a ładujący je poinformowany celem uzupełnienia braków. Obowiązek ten spoczywa zawsze na ładującym plik. Pliki bez uzupełnionych danych należy skasować.

3. Sprawdź czy plik nie ma "dubla" na Commons

Jeśli na Commons istnieje plik o takiej samej nazwie (co nie oznacza takiej samej zawartości), wtedy w jego opisie pojawia się informacja: Plik ma taką samą nazwę jak inny plik znajdujący się we współdzielonych zasobach. Jeśli na Commons jest identyczny plik (ta sama zawartość), informacja ma postać: Ten plik jest identyczny z innym plikiem znajdującym się we współdzielonych zasobach.

  • Pliki, które mają "duble" na Commons z polskiej Wikipedii można usunąć (lub wskazać do usunięcia) upewniając się czy w hasłach jest podany poprawny link do pliku z Commons. Uwaga: wielkość liter w nazwie, jak i rozszerzeniu pliku ma znaczenie!
4. Oceń jakość pliku

Niektóre pliki mają za słabą jakość. Oznacza to, że są za małe (obecnie coś około 500x500px to minimum przyzwoitości dla zdjęć), mają niską rozdzielczość, niedostatecznie prezentują obiekt, są za ciemne, za jasne, rozmazane, są słabymi ujęciami wykonanymi telefonem komórkowym lub niedbale wykonanymi grafikami.

  • Jeśli plik taki nie prezentuje obiektów/wydarzeń unikalnych, niepowtarzalnych to można go wskazać do skasowania (wstawiając {{ek|słaba jakość}}), gdyż zwykle szpecą zamiast ilustrować hasło. Nie zapomnij powiadomić ładującego i wytłumaczyć mu, dlaczego jakość plików jest ważna.
5. Sprawdź opis pliku

Na stronie pliku może brakować opisu, ale jeśli plik jest użyty w haśle, to często znajduje się tam także jego opis. Czasami nazwa pliku jest na tyle informatywna, że sama ona identyfikuje zawartość. Pliki bez opisu nie nadają się do przesłania na Commons, gdyż potencjalnie nie mają żadnej wartości. Jeżeli w dodatku plik ma nieinformatywną nazwę (djfdfsd.jpg, IMG 5473.jpg, budynek.jpg) to takiego pliku nie powinno się przesyłać na Commons, zanim nie uzupełni się opisu na jego stronie. Mniej istotnym szczegółem jest data powstania pliku, która jednak może być cenną informacją przy ilustrowaniu hasła. Dla plików będących adaptacją konkretnych danych (mapy, wykresy etc.) ważne jest podanie źródeł na podstawie których sporządzono plik (zasada weryfikowalności).

  • Jeśli to możliwe, uzupełnij opis na stronie pliku na podstawie hasła w którym go umieszczono, na podstawie jego tytułu lub własnej wiedzy. Gdy jest to niemożliwe powiadom osobę, która załadowała plik. Pomyśl także, czy nie zawiadomić osób z odpowiedniego Wikiprojektu, by pomogły w jego identyfikacji. Pliki bez uzupełnionego opisu należy skasować.
  • Uzupełnij źródła danych jeśli możesz je zweryfikować. W innym wypadku poproś o to autora pliku. Pliki bez uzupełnionych źródeł, w myśl zasady weryfikowalności, można z haseł usunąć, a następnie skasować.
6. Poprawne pliki

Poprawne, spełniające wszystkie zasady pliki można przenieść lub oznaczyć do przeniesienia do Commons.

  • Pliki do przeniesienia przenosimy samemu (patrz: jak przenosić plik) lub oznaczamy do przeniesienia szablonem {{Do Commons}}. Pliki o nieinformatywnych, mało opisowych, błędnych nazwach, należy przenieść na Commons pod inną nazwę (np. wg formatu "Miejsce-obiekt.ext"). W takiej sytuacji użyj szablonu {{Do Commons|Nowa nazwa.ext}}.
  • Nie zapomnij powiadomić ładującego plik, żeby na przyszłość pliki słał od razu do Commons i wstawić mu szablon z linkami pomocy ({{TestCommons}}) i zaoferować swoją pomoc. Większość nowicjuszy bardzo szybko uczy się korzystać z Commons, jeśli tylko im je wskazać.

Szablony, kategorie i narzędzia[edytuj | edytuj kod]

Szablony
  • {{Plik lokalny}} – szablon do oznaczania plików, które mogą być przechowywane tylko w repozytorium lokalnym polskojęzycznej Wikipedii, nie nadające się do przesłania do Commons, ze względu na przyjęte tam zasady
  • {{TestCommons}} – szablon z niezbędnymi linkami pomocy do wstawienia do dyskusji wikipedysty, który przesyła pliki lokalnie;
  • {{Brak licencji}} – do plików bez wstawionego szablonu licencji;
  • {{Brak źródła}} – do plików bez podanego źródła lub ze zbyt ogólnym źródłem;
  • {{Brak autora}} – do plików bez podanego autora;
  • {{Brak pozwolenia}} – do plików bez linku do zgody/informacji o udostępnieniu na wolnej licencji lub zgody przesłanej do systemu OTRS. Patrz: Pomoc:Pozwolenia na wykorzystanie;
  • {{NPA}} – do plików naruszających prawa autorskie, gdzie możemy wskazać skąd zostały ściągnięte;
  • {{OTRS}} – do zgód wysłanych na adres Wikipedii. Patrz: Pomoc:Pozwolenia na wykorzystanie.
  • {{Do Commons}} – wskazanie pliku nadającego się do przesłania do Commons (możliwy parametr sugerowanej nazwy);
  • {{NowCommons}} – wskazanie pliku przesłanego do Commons (możliwy parametr wskazujący na inną nazwę).
    • Wstawianie szablonów do plików ułatwi włączenie gadżetu: "Inne > Na Commons!: udostępnia dodatkowe przyciski do oznaczania plików do przeniesienia na Commons, NPA lub też plików bez źródła".
Kategorie i linki
Narzędzia

Przykładowe opisy[edytuj | edytuj kod]

Poprawnie opisana praca własna Poprawnie opisany skan z książki z domeny publicznej Poprawnie opisana praca niewłasna na wolnej licencji
Pacanów-dom Kowalskiego 2009.jpg
Opis

Dom Kowalskiego w Pacanowie

Źródło

praca własna

Data

2009-09-09

Autor

Wikipedysta:JanKo (Jan Kowalski)

Warunki udostępnienia

{{self|GFDL|cc-by-sa-3.0,2.5,2.0,1.0}}

Symokatta epistole morales.jpg
Opis

Przekład dzieła Teofilakta Symokatty-okładka

Źródło

skan

Data

1509

Autor

Mikołaj Kopernik (zm. 1543)

Warunki udostępnienia

{{PD-old}}

1912 Bugatti Type 16.jpg
Opis

Bugatti Type 16 z 1912 roku

Źródło

Flickr

Data

2009-07-05

Autor

Brian Snelson

Warunki udostępnienia

{{cc-by-2.0}}

Patrolowanie plików na Wikimedia Commons[edytuj | edytuj kod]

Ponieważ większość plików używanych na polskiej Wikipedii znajduje się na Commons, w przypadku problemów będą one wymagać reakcji tamże. Zasady ich przesyłania i opisu są podobne, jak dla plików przesyłanych lokalnie i obowiązują je takie same procedury sprawdzania (autor, źródło, licencja etc.). Patrolowanie nowoprzesyłanych plików przesyłanych do Commons to część tamtego projektu, jednak odwiedzając hasła na polskiej Wikipedii można sprawdzać użyte w nich pliki (szczególnie, gdy "wizualnie" budzą one jakieś zastrzeżenia – patrz pkt. 1. w sekcji wyżej) lub sprawdzając nowodołączane do haseł pliki przy okazji zatwierdzania wersji przejrzanych haseł. Ta ostatnia metoda jest bardzo skuteczna, jako że większość plików łamiących prawa autorskie lub mające mankamenty w opisie, ładowane są do Commons przez nowicjuszy, czyli osoby, których zmiany wymagają zatwierdzenia na Wikipedii (czyli nowicjusz przesyła plik, a następnie wlinkowuje go w haśle, która to edycja wymaga przejrzenia, zatem widać i można sprawdzić plik, który został właśnie wlinkowany). Pliki w zależności od mankamentów oznaczamy na ich stronie opisu na Commons (nie lokalnie!) szablonami:

W każdym wypadku nie zapomnij poinformować ładującego plik (użyj odpowiedniego szablonu). Możesz także powiadomić administratora Commons (kilku z nich jest także administratorami na polskiej Wikipedii).

  • Wstawianie szablonów do plików ułatwi włączenie gadżetu: "Maintenance tools > Pliki do usunięcia: udostępnia dodatkowe przyciski do oznaczania plików bez źródła, bez licencji i do powiadamiania użytkowników na stronach dyskusji".

Na Commons można także oznaczyć pliki wymagające wektoryzacji, słabej jakości etc. Służą do tego szablony:

Inne szablony oraz opis ich użycia znajdują się na stronach Commons i powiązanych z nimi kategoriami.

Lokalne zagadnienia związane z plikami na Commons

Niektóre pliki z Commons, a użyte na polskiej Wikipedii, wymagają lokalnej reakcji. Obejmuje to grafiki wymagające przetłumaczenia, które oznaczamy na lokalnej (!) stronie opisu szablonem {{Do tłumaczenia}}.