Wiktor But
 | |
| Data i miejsce urodzenia |
13 stycznia 1967 |
|---|---|
| Zawód, zajęcie |
handlarz bronią, polityk |
| Partia | |
Wiktor Anatoliewicz But (ros. Виктор Анатольевич Бут, ur. 13 stycznia 1967 k. Duszanbe, Tadżycka SRR, ZSRR) – rosyjski handlarz bronią i polityk[1][2]. Producent broni i były tłumacz sił zbrojnych ZSRR. Za pomocą należących do niego linii lotniczych szmuglował broń ze wschodniej Europy do Afryki i na Bliski Wschód w latach 90. i we wczesnych latach 2000 XX w. Uzyskał przydomek „Handlarza śmierci” (ang. Merchant of Death). But został zatrzymany w 2008 r. w Bangkoku przez tajską policję, w kooperacji z władzami USA i Interpolem. Dwa lata później odbyła się jego ekstradycja do USA[3].
2 listopada 2011 sędziowie federalnego sądu w Manhattanie uznali go winnym zarzucanych mu czynów – m.in. konspiracji dążącej do śmierci amerykańskich obywateli; dostarczania pocisków rakietowych ziemia–powietrze oraz wsparcia organizacjom terrorystycznym. 4 kwietnia 2012 roku został skazany przez sąd w Nowym Jorku na karę 25 lat pozbawienia wolności oraz 15 milionów dolarów grzywny.
8 grudnia 2022 został zwolniony z United States Penitentiary w Marion w wyniku wymiany więźniów w zamian za Brittney Griner, amerykańską koszykarkę aresztowaną w lutym 2022 na lotnisku w Moskwie za posiadanie olejku haszyszowego[4].
Po powrocie do Rosji, w 2023 roku zdobył miejsce w lokalnym parlamencie w obwodzie uljanowskim z listy LDPR[5][6].
But w mediach
[edytuj | edytuj kod]W 2005 roku powstał film Pan życia i śmierci (Lord of War) w części oparty na biografii Wiktora Buta. Nicolas Cage zagrał w nim rolę ukraińskiego handlarza bronią Jurija Orłowa[7][8].
W 2007 Stephen Braun i Douglas Farah opublikowali książkę o Wiktorze Bucie zatytułowaną Handlarz śmierci (ang. Merchant of Death: Money, Guns, Planes, and the Man Who Makes War Possible)[9].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Radosław Leniarski, Handlarzu Śmiercią, Wiktorze Bucie, Rosja nie zapomniała twojego milczenia [online], wyborcza.pl, 10 grudnia 2022 [dostęp 2022-12-10].
- ↑ Viktor Bout: Russia's released arms dealer joins ultranationalist party [online], 12 grudnia 2022 [dostęp 2025-09-29] (ang.).
- ↑ Felix Light, Explainer: Who is Viktor Bout, arms dealer linked to swap for Americans held by Russia?, „Reuters”, 5 sierpnia 2022 [dostęp 2025-09-29] (ang.).
- ↑ Amerykańska koszykarka zatrzymana w Rosji. Są nowe informacje w jej sprawie [online], sportowefakty.wp.pl, 17 marca 2022 [dostęp 2022-12-08] (pol.).
- ↑ Rosja. Handlarz bronią Wiktor But wybrany do lokalnego parlamentu [online], belsat.eu, 12 września 2023 [dostęp 2024-01-09] (pol.).
- ↑ Mike Eckel, 'Merchant Of Death' Viktor Bout Wins Seat In Local Russian Legislature, „Radio Free Europe/Radio Liberty”, 13 września 2023 [dostęp 2025-09-29] (ang.).
- ↑ Flying Anything to Anybody The Economist, Dec 18th 2008
- ↑ Thailand holds 'top arms dealer' BBC, Thursday, 6 March 2008, 14:40 GMT
- ↑ Merchant of Death – book's official website ISBN 978-0-470-04866-5
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- victorbout.com. victorbout.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-02-27)]. oficjalna strona Wiktora Buta [wersja archiwalna z roku 2013]
- viktorbout.net. viktorbout.net. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-11)]. strona zbierająca informacje o Wiktorze Bucie
- "Kim jest Wiktor But" (ang. "Who is Viktor Bout?")
- Galeria międzynarodowych handlarzy bronią – Wiktor But (PBS Frontline/World)
- Artykuł o Wiktorze Butcie na stronach NYTimes Magazine: PETER LANDESMAN, Arms and the Man [online], New York Times, 17 sierpnia 2003 [dostęp 2022-12-15] [zarchiwizowane z adresu 2008-03-09] (ang.).
- Konflikty zbrojne w Afryce – miliony cierpiących, kilku zarobiło miliony. Jeden z nich – Wiktor But
- "Handlarz śmierci" zatrzymany w Tajlandii
- Bezwzględny biznesmen czy genialny przestępca? - artykuł o Wiktorze Bucie