Wiktor Kulikow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wiktor Gieorgijewicz Kulikow
Ilustracja
marsz. Wiktor Kulikow
marszałek Związku Radzieckiego marszałek Związku Radzieckiego
Data i miejsce urodzenia 5 lipca 1921
Wierchniaja Liubowsza, RFSRR
Data i miejsce śmierci 28 maja 2013
Moskwa, Federacja Rosyjska
Przebieg służby
Lata służby 19391992
Siły zbrojne Red star.svg Armia Czerwona

Communist star with golden border and red rims.svg Armia Radziecka

Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Order Zasług dla Ojczyzny II klasy (Rosja) Order Zasług dla Ojczyzny III klasy (Rosja) Order Zasług dla Ojczyzny IV klasy (Rosja) Order Zasług Wojskowych (Rosja) Order Honoru (Rosja) Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (ZSRR) Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (ZSRR) Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (ZSRR) Order Czerwonej Gwiazdy Order "Za Służbę Ojczyźnie w Siłach Zbrojnych ZSRR" III stopnia Medal za Odwagę (ZSRR) Medal Żukowa (Rosja) Medal za Zasługi Bojowe (ZSRR) Medal jubileuszowy „W upamiętnieniu 100-lecia urodzin Władimira Iljicza Lenina” Medal „Za odwagę w pożarze” Medal „Za wybitność w ochronie granic państwowych ZSRR” Medal „Za obronę Moskwy” Medal „Za obronę Stalingradu” Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal jubileuszowy „Dwadzieścia lat Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal jubileuszowy „30 lat zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal jubileuszowy „Czterdzieści lat zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” 50 years of victory rib.png 60 victory rib.png 65 years.png Ribbon Medal 850 Moscow.png SU Medal Veteran of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg SU Medal For Strengthening of Brotherhood in Arms ribbon.svg SU Medal 30 Years of the Soviet Army and Navy ribbon.svg SU Medal 40 Years of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg SU Medal 50 Years of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg SU Medal 60 Years of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg SU Medal 70 Years of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg SU Medal 50 Years of the Soviet Militia ribbon.svg SU Medal In Commemoration of the 800th Anniversary of Moscow ribbon.svg SU Medal For Impeccable Service 1st class ribbon.svg Patriotic Order of Merit GDR ribbon bar gold.png GDR Star of Friendship of Nations - Grand Star (formal ribbon) BAR.png GDR Combat-Order for Merit for the Nation and Fatherland - Gold BAR.png GDR Scharnhorst-Order bar.png GDR Scharnhorst-Order bar.png GDR Scharnhorst-Order bar.png Order of Georgi Dimitrov - Bulgaria.png Пластина на орден „Народна Република България“.gif Bulgaria-Brotherhood-Arms-Medal-ribbon.png OrdenSuheBator.png 50 Years Anniversary of the Mongolian Revolution rib.PNG Med 30th anniversary of victory over japan.PNG Med XXXth anniversary of chalkin gol victory rib.PNG Med 40th anniversary of chalkin gol victory.png Med 50th anniversary of mongolian people's army rib.PNG Order of the 23 August 1st class (Romania) - Tallinn Museum of Orders.jpg Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Medal for Strngthening Brotherhood in Arms 1 kl.png Order victory in February Rib.png Ribbon Order Playa Giron.jpg Hu3ofl0.png

Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego Medal Lenin Prize.png

Wiktor Gieorgijewicz Kulikow (ros. Виктор Георгиевич Куликов, ur. 5 lipca 1921 w Wierchniaja Liubowsza, zm. 28 maja 2013 w Moskwie[1]) – marszałek Związku Radzieckiego, uczestnik II wojny światowej, dowódca Kijowskiego Okręgu Wojskowego (1967-1969), dowódca Zachodniej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej stacjonującej na terenie NRD (1969-1971). szef Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR (1971-1977) i wiceminister obrony ZSRR, głównodowodzący Wojskami Państw Stron Układu Warszawskiego (1977-1989), generalny inspektor Ministerstwa Obrony ZSRR i Federacji Rosyjskiej (1989-1992), członek KC KPZR (1971-1989), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 7., 8., 9., 10. i 11. kadencji. Doradca ministra obrony Federacji Rosyjskiej oraz deputowany do Dumy Państwowej Federacji Rosyjskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w biednej rodzinie chłopskiej. Po ukończeniu szkoły kolejowej w grudniu 1939 wstąpił do Armii Czerwonej. W 1941 ukończył w stopniu porucznika Oficerską Szkołę Piechoty w Groznym. w 1947 Wyższą Oficerską Szkołę Broni Pancernej, w 1953 Akademię Wojskową im. Michaiła Frunzego, a w 1959 Akademię Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR.

Uczestnik II wojny światowej – kolejno na stanowiskach: dowódca plutonu, dowódca kompanii motocyklistów, oficer łącznikowy, starszy adiutant (szef sztabu) batalionu czołgów w składzie 41 dywizji pancernej Kijowskiego Specjalnego Okręgu Wojskowego przeformowanego na Front Zachodni, zastępca szefa sztabu 143 samodzielnej brygady pancernej na Froncie Południowo-Zachodnim – do sierpnia 1943. Następnie do końca wojny – szef sztabu samodzielnej brygady pancernej – na Frontach: Kalinińskim, 1 Nadbałtyckim, 2 Białoruskim.

Wiktor Kulikow jako porucznik Armii Czerwonej podczas II wojny światowej, 1941

Po wojnie od października 1945 do listopada 1957 pełni służbę na stanowiskach dowódczych i sztabowych – kolejno: dowódca batalionu, zastępca dowódcy pułku czołgów, dowódca pułku czołgów, szef sztabu dywizji oraz dowódca dywizji. Po ukończeniu Akademii Sztabu Generalnego jest wyznaczony na kolejne funkcje: zastępcy dowódcy armii, pierwszego zastępcy dowódcy armii – od 1959 do 1964, dowódcy armii w Leningradzkim Okręgu Wojskowym – do maja 1967.

Od maja 1967 do 1969 był dowódcą Kijowskiego Okręgu Wojskowego, od października 1969 do września 1971 głównodowodzący Zachodnią Grupą Wojsk Armii Radzieckiej, stacjonującą na terytorium NRD. Od września 1971 do stycznia 1977 szef Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR – I zastępca ministra obrony. Od 9 stycznia 1977 do 25 stycznia 1989 głównodowodzący Wojskami Państw Stron Układu Warszawskiego – pierwszy zastępca ministra obrony ZSRR. Do stycznia 1992 był generalnym inspektorem Ministerstwa Obrony, potem doradca głównodowodzącego Zjednoczonymi Siłami Zbrojnymi Wspólnoty Niepodległych Państw. Od września 1992 – doradca ministra obrony Federacji Rosyjskiej.

Członek WKP(b) od 1942. Członek Komitetu Centralnego KPZR od 1971. Deputowany do Rady Najwyższej ZSRR od 7. do 11. kadencji. Od 2005 był deputowanym do Dumy Państwowej Federacji Rosyjskiej.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Radzieckie i rosyjskie:[edytuj | edytuj kod]

Zagraniczne:[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zmarł marszałek ZSRR Wiktor Kulikow [dostęp 2018-07-07].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bolesław Potyrała, Hieronim Szczegóła, Czerwoni marszałkowie. Elita Armii Radzieckiej 1935-1991, Zielona Góra: Wyd. WSP im. Tadeusza Kotarbińskiego, 1997, ISBN 83-86832-23-1, OCLC 835148265.
  • Bolesław Potyrała, Władysław Szlufik, Who is who? Trzygwiazdkowi generałowie i admirałowie radzieckich sił zbrojnych z lat 1940-1991, Częstochowa: WSP, 2001, ISBN 83-7098-662-5, OCLC 831020923.
  • Słownik biograficzny marszałków Związku Radzieckiego, t. II, Koszalin 2004
  • Mała Encyklopedia Wojskowa, t. 1, Wyd. MON, Warszawa 1967
  • (ros.) W. Jegorszyn – Feldmarszałkowie i marszałkowie, Moskwa 2000
  • (ros.) K. Zalesskij – Imperium Stalina. Biograficzny słownik encyklopedyczny, Moskwa 2000
  • (ros.) Radziecka Encyklopedia Wojskowa, t. III, Moskwa
  • (ros.) Wielka Encyklopedia Radziecka, t. 13, ss. 586-587, Moskwa 1969-1978
  • (ros.) Wojskowy słownik encyklopedyczny, Moskwa 1986
  • Виктор Георгиевич Куликов – Герои страны (ros.)
  • Marshal Viktor Kulikov, telegraph.co.uk, 29 maja 2013 [dostęp 2013-05-29] (ang.).
  • Douglas Martin, Viktor Kulikov Dies at 91; Led Warsaw Pact Forces, nytimes.com, 3 czerwca 2013 [dostęp 2013-06-04] (ang.).
  • Rupert Cornwell, Marshal Viktor: Kulikov Soldier and key figure in the Warsaw Pact, independent.co.uk, 5 czerwca 2013 [dostęp 2013-06-06] (ang.).