Wiktor Unrug (powstaniec wielkopolski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wiktor Unrug
Wiktor Bolesław Wojciech Unrug
Ilustracja
Rodzina

Unrugowie

Data i miejsce urodzenia

11 września 1871
Mełpin

Data i miejsce śmierci

18 stycznia 1925
Mełpin

Ojciec

Wiktor Edward Unrug

Matka

Emilia Florentyna Bojanowska

Żona

Jadwiga Zielonacka

Dzieci

Zbigniew
Jan Antoni
Aleksandra

Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920-1941)

Wiktor Bolesław Wojciech Unrug (ur. 11 września 1871 w Mełpinie, zm. 18 stycznia 1925 w Mełpinie) – polski ziemianin z rodu Unrugów, współorganizator Straży Ludowej i dowódca oddziału kawalerii w powstaniu wielkopolskim.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Wiktor Unrug urodził się w 1871 roku w Mełpiniemajątku, który wniosła w posagu jego matka Emilia Florentyna Bojanowska z Bojanowa herbu Junosza (1839–9.VIII.1904). Jego ojcem był Wiktor Edward Unrug (31.X.1831–15.IX.1914) z rodu Unrugów herbu własnego, który w czasie wojny krymskiej służył w polskiej Dywizji Kozaków Sułtańskich gen. Władysława Zamoyskiego, a w 1908 roku w Mełpinie zbudował nowy dwór w stylu neobarokowym[1]. Jednym z braci był Antoni Ignacy Unrug, tytularny generał Wojska Polskiego, a braćmi stryjecznymi: adm. Józef Unrug i jego brat rtm. Michał Unrug[2].

Ukończył gimnazjum w Śremie, a następnie studia rolnicze w Szkole Głównej Agronomicznej w Berlinie. W 1913 roku poślubił Jadwigę Zielonacką herbu Leszczyc (ur. w 1880). Mieli troje dzieci: Zbigniewa (1915–1982) i Jana Antoniego (1919–1980), którzy byli żołnierzami Armii Krajowej, oraz Aleksandrę Kosińską (ur. w 1920).

Udział w powstaniu wielkopolskim[edytuj | edytuj kod]

W listopadzie 1918 roku włączył się w działalność na rzecz niepodległości Polski. Był współorganizatorem Straży Ludowej w Wielkopolsce. W grudniu zorganizował samodzielny pluton Straży w podległym mu obwodzie Dolska, który zapewniał bezpieczeństwo i aprowizację ludności polskiej. Chociaż wcześniej nie był żołnierzem, wykazał wrodzone talenty wojskowe. Utworzył i uzbroił z własnych funduszy dwudziestoosobowy oddział konny złożony z ochotników, synów okolicznych ziemian i służby folwarcznej[3][4]. Wszedł on w skład batalionu śremskiego formowanych wojsk powstańczych jako półszwadron[5]. Pod jego dowództwem w styczniu 1919 roku oddział ten prowadził patrole w walkach pod Zbąszyniem i Łomnicą oraz w ataku na Rawicz[6]. W walce pod Sowią Górą został ranny. Jego oddział przyczynił się w lutym 1919 roku do zwycięstwa w bitwach pod Miejską Górką i Zieloną Wsią. Później oddział urósł do siły szwadronu i został włączony do 1 Pułku Ułanów Wielkopolskich[7]. Po zakończeniu powstania wielkopolskiego wrócił do swego majątku w Mełpinie i Emilianowie, poświęcając się rolnictwu. W 1922 roku został odznaczony Krzyżem Walecznych. Zmarł w 1925 roku w Mełpinie. Pochowany został na cmentarzu parafialnym w Mórce[8][9].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mełpin - Dwór Wiktora Unruga (1908). Atrakcje turystyczne Mełpina. Ciekawe miejsca Mełpina, www.polskaniezwykla.pl [dostęp 2018-12-29].
  2. Artur Paczesny: Unrugowie herbu Lew (pol.). Karty Pamięci. [dostęp 2018-12-29].
  3. Śrem w Powstaniu Wielkopolskim ↓, s. 19, 110.
  4. Jan Turski. Powstanie Wielkopolskie 1918-1919 (w 55 rocznicę powstania grudniowego). „Palestra”. 17/12(192), s. 12, 1973. 
  5. Śrem w Powstaniu Wielkopolskim ↓, s. 30, 34.
  6. Śrem w Powstaniu Wielkopolskim ↓, s. 47, 34, 72, 77, 82.
  7. Śrem w Powstaniu Wielkopolskim ↓, s. 89.
  8. Śrem w Powstaniu Wielkopolskim ↓, s. 110.
  9. Wiktor Unrug, www.powstancy.dolsk.info.pl [dostęp 2018-12-29] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jarosław Wawrzyniak: Śrem w Powstaniu Wielkopolskim 1918-1919. autor biogramu Wiktora Unruga: Adam Podsiadły. Śrem: 2011.