Wilgotnica ostrostożkowata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wilgotnica ostrostożkowata
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina wodnichowate
Rodzaj wilgotnica
Gatunek wilgotnica ostrostożkowata
Nazwa systematyczna
Hygrocybe acutoconica (Clem.) Singer
Lilloa 22: 153 (1951)
Hymenofor Hygrocybe persistens
Hygrocybe acutoconica MS7 (1).jpg
Spitzgebuckelter Saftling Hygrocybe acutoconica.JPG

Wilgotnica ostrostożkowata (Hygrocybe acutoconica (Clem.) Singer) – gatunek grzybów z rodziny wodnichowatych (Hygrophoraceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji: Hygrocybe, Hygrophoraceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1893 r. Clements nadając mu nazwę Mycena cutoconica. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1951 r. Singer, przenosząc go do rodzaju Hygrocybe[1].

Synonimów naukowych jest ok. 50. Niektóre z nich[2]:

  • Hygrocybe acutoconica var. aurantiolutescens (P.D. Orton) Migl. & Camboni 2001
  • Hygrocybe aurantiolutescens P.D. Orton 1969
  • Hygrocybe constans J.E. Lange 1923
  • Hygrocybe konradii R. Haller Aar. 1955
  • Hygrocybe langei Kühner 1927
  • Hygrocybe acutoconica var. acutoconica (Clem.) Singer
  • Hygrocybe persistens (Britzelm.) Singer 1940
  • Hygrocybe persistens (Britzelm.) Singer 1940 var. persistens
  • Hygrocybe persistens var. langei (Kühner) Bon 1987
  • Hygrocybe subglobispora (P.D. Orton) M.M. Moser
  • Hygrophorus acutoconicus (Clem.) A.H. Sm. 1947
  • Hygrophorus aurantiolutescens (P.D. Orton) Dennis 1986
  • Hygrophorus conicus var. persistens Britzelm. 1890
  • Hygrophorus langei (Kühner) A. Pearson 1952
  • Hygrophorus persistens Britzelm. 1890
  • Hygrophorus rickenii Maire 1930
  • Mycena acutoconica Clem. 1893
  • Prunulus acutoconicus (Clem.) Murrill 1916

Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r. (dla synonimu Hygrocybe persistens (Britzelm.) Singer), wcześniej Barbara Gumińska używała nazwy wilgotnica trwała[3]. Dawniej wyróżniane jako odrębne gatunki wilgotnica pomarańczowożółta zwana też wilgotnicą Konrada (Hygrocybe konradii) i wilgotnica kulistozarodnikowa (Hygrocybe subglobispora) to według Index Fungorum synonimy wilgotnicy ostrostożkowatej.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy od 1,5 do 5 cm, młody – ostro stożkowaty, później szeroko stożkowaty, przy brzegu może być płatkowato pofałdowany, u starszych owocników płasko rozpostarty i promieniście popękany, zawsze z wyraźnym garbkiem, w wilgotnych warunkach lepki, w czasie suszy promieniście włóknisty, żółtopomarańczowy, pomarańczowy, czerwonopomarańczowy, brzeg nieprążkowany[4].

Blaszki

Przy trzonie wolne do bardzo słabo przyrośniętych, o szerokości do 8 mm, w młodych owocnikach jasnożółte, potem łososiowopomarańczowe z żółtym ostrzem, u starych okazów bledną do koloru cytrynowożółtego[4].

Trzon

Wysokości od 2 do 7 cm, średnicy od 3 do 8 mm, cylindryczny z zaokrągloną podstawą, pusty, niekiedy wzdłuż włókienkowaty, czerwonawy, zabarwiony tak samo jak kapelusz, w podstawie biały[4].

Miąższ

Barwy kapelusza, w trzonie jasnożółty. Smak i zapach niewyraźne[4].

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników biały. Zarodniki eliptyczne, nieamyloidalne, gładkie o rozmiarach 9-12 x 5-7 μm. Podstawki przeważnie 4-zarodnikowe, o długości do około 55 μm. Cystyd brak[5].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Wilgotnica ostrostożkowata w Europie jest szeroko rozprzestrzeniona. Występuje także w niektórych rejonach Ameryki Północnej oraz w Japonii i na Półwyspie Koreańskim[6]. W Polsce jest rzadka. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status R – potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych[7]. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Niemczech, Norwegii, Holandii[3].

W Polsce występuje w rejonach podgórskich i górskich. Rośnie na ziemi, na wilgotnych pastwiskach i łąkach[4].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof[3], grzyb niejadalny[4].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Wśród żółtych wilgotnic w Polsce występują: wilgotnica cytrynowozielonawa (Hygrocybe citrinovirens), wilgotnica żółknąca (Hygrocybe chlorophana), wilgotnica czerniejąca (Hygrocybe conica), tzw. wilgotnica papuzia (Gliophorus psittacinus), Hygrocybe russocoriacea.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  3. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. MushroomExpert (ang.). [dostęp 2014-09-03].
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-01].
  7. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.