Wilhelm Gliese

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Gliese”. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Wilhelm Gliese
Data i miejsce urodzenia 21 czerwca 1915
Złotoryja (d. Goldberg)
Data i miejsce śmierci 12 czerwca 1993
Heidelberg
Specjalność: astrometria
Alma Mater Uniwersytet Wrocławski, Uniwersytet w Berlinie
Doktorat 28 czerwca 1940 – astrometria
Astronomisches Rechen-Institut

Wilhelm Gliese (ur. 21 czerwca 1915 w Złotoryi (dawniej Goldberg), zm. 12 czerwca 1993 w Heidelbergu) – niemiecki astronom, specjalizujący się w badaniu i katalogowaniu najbliższych gwiazd.

Rodzinny dom Wilhelma Gliese mieści sie w miejscowości Złotoryja ul. Sienkiewicza 6 dawniej zwana Kamcke Straße

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem sędziego, Wilhelma Gliese. Studia astronomiczne rozpoczął w 1933 na Uniwersytecie Wrocławskim, a następnie kontynuował je na uniwersytecie w Berlinie. Pracował w Astronomicznym Instytucie Obliczeniowym (Astronomisches Rechen-Institut), początkowo w Berlinie, następnie w Heidelbergu. Jeszcze w czasie studiów holenderski astronom Peter van de Kamp zainteresował go tematyką bliskich gwiazd, któremu to zagadnieniu poświęcił resztę swojego życia.

28 czerwca 1940 roku obronił pracę doktorską Określenie ruchu Słońca i rotacji Galaktyki na podstawie ruchów własnych z katalogu FK3 (promotorem pracy był prof. August Kopff).

Jego praca naukowa została przerwana przez II wojnę światową, podczas której w 1942 roku został powołany do wojska (Wehrmacht) i wysłany na front wschodni. W 1945 roku dostał się do niewoli sowieckiej, z której został zwolniony dopiero w 1949. Powrócił wtedy do pracy w instytucie, który po wojnie został przeniesiony do Heidelbergu. Od końca lat 50 był zaangażowany w tworzenie katalogów fundamentalnych gwiazd (FK4 i FK5). Pomimo formalnego przejścia na emeryturę w 1980, pozostawał aktywny naukowo aż do swojej śmierci w 1993 roku[1].

Katalog bliskich gwiazd[edytuj | edytuj kod]

Gliese jest najbardziej znany z katalogu bliskich gwiazd, opublikowanego po raz pierwszy w 1957[2] i ponownie w 1969[3]. Wiele potocznie używanych nazw bliskich gwiazd pochodzi od tego katalogu i przypisanego im tam numeru, np. Gliese 581 i Gliese 710. Gwiazdy z katalogu Gliesego są obiektem zainteresowania m.in. astronomów zajmujących się tematyką kometarną, ponieważ ze względu na ich niewielką odległość od Słońca niektóre z nich mogły (lub w stosunkowo niedługim czasie będą mogły) perturbować ruch komet należących do obłoku Oorta. Gliese opublikował dwa suplementy swojego katalogu, w 1979[4] i 1991[5] roku, we współpracy z Hartmutem Jahreißem. Jahreiß był autorem nekrologu Gliesego napisanego po jego śmierci w 1993[1].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Nazwiskiem Gliesego nazwano planetoidę (1823) Gliese.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Hartmut Jahreiß. Nachrufe : Wilhelm Gliese. „Mitteilungen der Astronomischen Gesellschaft”. 77, s. 5–7, 1994. Bibcode1994MitAG..77....5. (niem.). 
  2. Gliese, W.: Katalog der Sterne näher ALS 20 Parsek für 1950.0. Astronomisches Rechen-Institut, Heidelberg, 89 Seiten, 1957. (niem.)
  3. Gliese, W.. Catalogue of Nearby Stars. Edition 1969. „Veröffentlichungen des Astronomischen Rechen-Instituts Heidelberg, Nr. 22, Verlag G. Braun, Karlsruhe, 117 Seiten”. 22, s. 1, 1969. Bibcode1969VeARI..22....1G (niem.). 
  4. Gliese, W.; Jahreiß, H.. Nearby Star Data Published 1969-1978. „Astronomy and Astrophysics, Supplement Service”. 38, s. 423–448, 1979. Bibcode1979A&AS...38..423G (ang.). 
  5. Gliese, W.; Jahreiß, H.: Preliminary Version of the Third Catalogue of Nearby Stars. Astronomisches Rechen-Institut, 1991. (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]