Wilczak falklandzki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Wilk falklandzki)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wilczak falklandzki
Dusicyon australis[1]
(Kerr, 1792)
Ilustracja - John Gerrard Keulemans (1842-1912)
Ilustracja - John Gerrard Keulemans (1842-1912)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Rodzina psowate
Rodzaj Dusicyon
C.E.H. Smith, 1839[2]
Gatunek wilczak falklandzki
Synonimy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[5]
Status iucn3.1 EX pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Wilczak falklandzki[6], wilk falklandzki (Dusicyon australis) – wymarły gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych (Canidae). Został odkryty w 1690. Na początku XIX w. był jeszcze liczny. Przypuszcza się, że ostatni osobnik został zabity w 1876[5].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Wilczak falklandzki występował wyłącznie na Falklandach[7].

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek ten po raz pierwszy opisał w 1792 roku brytyjski teriolog Robert Kerr nadając mu nazwę Vulpes australis[3]. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Kerr wskazał Falklandy w Ameryce (ang. America and Falkland islands)[3]. Jedyny przedstawiciel rodzaju wilczak (Dusicyon) opisanego w 1839 przez angielskiego przyrodnika Charlesa Hamiltona Smitha[2].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Dusicyon: gr. δυσις dusis „zachód słońca” (tj. zachód); κυων kuōn, κυνος kunos „pies”[8].
  • australis: łac. australis „południowy”, od auster, austri „południe”[9].
  • antarcticus: łac. antarcticus „południowy, antarktyczny”, od gr. ανταρκτικος antarktikos „antarktyczny”, od αντι anti „naprzeciwko”; αρκτος arktos „północ”[10].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała około 90 cm, długość ogona około 30 cm. Wielkością przypominał kojota, ale był bardziej krępy, miał krótki pysk i szczęki przystosowane do chwytania dużych ofiar, takich jak foki i pingwiny. Sierść koloru brązoworudego z czarnymi znakami. Zamieszkiwał piaszczyste wybrzeża. Żywił się ptakami (pingwiny, magelanki zmienne).

Status zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Wytępiony jako szkodnik przez europejskich kolonistów ok. 1876, poza kilkoma osobnikami, które bezskutecznie hodowano w Ogrodzie Zoologicznym w Londynie z nadzieją na przychówek[11]. Do dziś zachowało się około 10 okazów muzealnych.

Przez ponad 150 lat naukowcom nie udało się ustalić pochodzenia gatunku oraz sposobu jakim zasiedlił wyspy oddalone od kontynentu o prawie 500 km. Dopiero niedawno opracowano jego drzewo genealogiczne, porównując próbki DNA pięciu okazów z materiałem genetycznym innych psowatych, a wyniki analiz opublikowana na łamach Current Biology w listopadzie 2009 roku[12]. Okazało się, iż wilk falklandzki wyodrębnił się przynajmniej 70 tys. lat temu, czyli ponad 50 tys. lat wcześniej niż na Falklandach pojawili się pierwsi ludzie. W ten sposób obalono powszechnie przyjętą tezę głoszącą, iż zwierzęta zostały udomowione na kontynencie i przywiezione na wyspy przez osadników[13].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dusicyon australis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b Ch.H. Smith: Amphibious Carnivora. W: W. Jardine: The naturalist’s library. Cz. 18: Dogs. Edinburgh; London: W. E. Lizards; Henry G. Bohn, 1839, s. 248. (ang.)
  3. a b c R. Kerr: The animal kingdom, or zoological system, of the celebrated Sir Charles Linnæus. containing a complete systematic description, arrangement, and nomenclature, of all the known species and varieties of the mammalia, or animals which give suck to their young. Class I, Mammalia. Edinburgh: W. Creech, 1792, s. 144. (ang.)
  4. J.M. Bechstein: Allgemeine Uebersicht der vierfüßigen Thiere: Mit Kupfertafeln. T. 1. Weimar: Verlag des Industrie-Comptoirs, 1799, s. 271. (niem.)
  5. a b C. Sillero-Zubiri 2015, Dusicyon australis [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018 [online], wersja 2017-3 [dostęp 2015-07-12] (ang.).
  6. W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 149. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  7. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Dusicyon australis. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2018-05-30]
  8. T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 247, 1904 (ang.). 
  9. Jobling 2018 ↓, s. australis.
  10. Jobling 2018 ↓, s. antarcticus.
  11. Falkland Island Wolf (ang.). Lioncrusher’s Domain. [dostęp 24 listopada 2008].
  12. G.J. Slater, O. Thalmann, J.A. Leonard, R.M. Schweizer, K.-P. Koepfli, J.P. Pollinger, N.J. Rawlence, J.J. Austin, A. Cooper & R.K. Wayne. Evolutionary history of the Falklands wolf. „Current Biology”. 19 (20), s. R937-R938, 2009. DOI: 10.1016/j.cub.2009.09.018 (ang.). 
  13. Basior w lisiej skórze, Świat Nauki 1/2010 (221).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2018. [dostęp 2018-05-30]. (ang.)