Willa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Willa Barbara w Lądku-Zdroju
Willa Hubertus w Złotym Stoku
Willa Tugendhatów w Brnie. Arch. Ludwig Mies van der Rohe, 1930

Willabudynek mieszkalny jednorodzinny, powiązany zwykle z ogrodem[1].

Willa w okresie rzymskim[edytuj | edytuj kod]

W starożytnym Rzymie były to przeważnie wiejskie domy bogatych obywateli. Dom mieszkalny miał na ogół plan w kształcie prostokąta, pomieszczenia (sypialnie, izby dla służby) otaczały atrium i perystyl. Dookoła willi znajdował się ogród z licznymi altankami[2].

Rodzaje willi[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się następujące typy willi:

  • villa urbana, którą budowano w miastach. Często lokalizowano je w pobliżu parków lub innych skupisk zieleni, mających zapewnić lokatorowi spokój od miejskiego gwaru. W willach miejskich (villa urbana) centralnym miejscu zamiast atrium znajdowała się eksedra, wokół której sytuowano pozostałe pomieszczenia otoczone portykami.
  • Willa wiejska (villa rustica lub villa suburbana) swoim układem najbardziej przypominała dom rzymski z wcześniejszych okresów. Villa rustica stanowiła miejsce zamieszkania zarządcy dóbr, sprawującego nadzór nad terenami wiejskimi. Oprócz domu nadzorcy na jej terenie mieściły się zabudowania dla służby i niewolników oraz obiekty gospodarcze[3].
  • Wille nadmorskie (villa maritima), oprócz domu oraz ogrodu z altanami, miały dodatkowo pobudowane baseny. Często budowano je na nadmorskich wysepkach oraz sztucznych molach[3].

Wille w nowożytności oraz czasach najnowszych[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Italii odrodzenie kultury willowej nastąpiło prawdopodobnie w XIII wieku, zaś w XIV wieku na pewno pojawiły się one w okolicach Florencji[4]. Typ willi nowożytnej który stworzono we Włoszech w okresie odrodzenia, korzystając z wzorów antycznych, malowniczo kształtował jej bryłę i bogato dekorował. W okresie baroku wille budowano większe i okazalsze niż wcześniej. W XIX wieku wille były o formach historyzujących (głównie neogotyckie), a w I połowie XX wieku zasady budowy opierano na konstruktywizmie i funkcjonalizmie.

Współcześnie willą nazywa się większy, jednorodzinny budynek z ogrodem[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. willa, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-12-10].
  2. Alfred Twardecki: Mały słownik sztuki starożytnej Grecji i Rzymu. Verum, 1998. ISBN 83-85921-75-3.
  3. a b Jean-Claude Fredouille: Słownik cywilizacji rzymskiej. Katowice: Książnica, 1996, s. 308–310. ISBN 83-7132-853-2.
  4. Katarzyna Łakomy: Przemiany budownictwa willowego na przestrzeni dziejów (pol.). [dostęp 2013-01-26].
  5. Na podstawie ustawy Prawo budowlane.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]