Willa przy ul. Ludwika Solskiego 3 w Szczecinie
 nr rej. A-1315 z dnia 2 lipca 1996
| |
 Willa przy ul. Solskiego 3 (2025) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Adres |
ul. Ludwika Solskiego 3 |
| Architekt |
Rudolf Rahustover |
| Fundator |
Eduard Julius Krahnstöver |
| Powierzchnia użytkowa |
512 m² |
| Rozpoczęcie budowy |
1902 |
| Pierwszy właściciel |
Eduard Julius Krahnstöver |
| Kolejni właściciele |
1902–1923 Rudolf Krahnstöver |
| Obecny właściciel |
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej |
Położenie na mapie Szczecina  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego  | |
 53°26′47,760″N 14°31′01,315″E/53,446600 14,517032
| |
Willa przy ul. Ludwika Solskiego 3 w Szczecinie, Willa Krahnstöver[1] – zabytkowa willa w Szczecinie, na osiedlu Pogodno, w zachodniej części miasta. Wzniesiona w 1902 roku, w 1996 roku została wpisana do wojewódzkiego rejestru zabytków[2].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Rodzina Krahnstöver
[edytuj | edytuj kod]Willa powstała przy ulicy Eichendorffweg (wcześniej Margarethenstrasse, następnie Ludwika Solskiego) 3, na terenie szczecińskiego Pogodna[1]. Budynek znajduje się w kwartale ograniczonym ulicami: Solskiego, Krasickiego, Traugutta i Tetmajera. Przy zachodnim narożniku budynku znajduje się plac Jakuba Wujka[2]. Za projekt budynku odpowiadał Rudolf Rahustover. Inwestorem był szczeciński kupiec, zajmujący się obrotem winami – Eduard Julius Krahnstöver[1]. Budowa zaczęła się w 1902 roku, zaś data jej zakończenia nie jest znana. Budynek w późniejszych latach był nieznacznie przebudowywany, zachowując jednak swoją pierwotną bryłę i kształt. W 1903 roku, w głębi działki postawiono szopę, która nie przetrwała zbyt długo; data jej rozbiórki nie jest znana[2].
Na piętrze zamieszkała wdowa Clara Hirsch. Po śmierci Eduarda spadkobiercą przedsiębiorstwa oraz willi zpstał jego syn – Rudolf Krahnstöver. Rudolf ożenił się w wieku 17 lat, a jedna z jego córek – Dora Klara Elisabeth Krahnstöver – urodziła się 10 września 1906 roku w willi[1]. W 1914 roku rozbudowano budynek według projektu Frantza Plotza, poszerzając trakty w kondygnacjach piwnic, parteru i pierwszego piętra. Rozbudowa jest najbardziej widoczna w ryzalicie środkowym, znajdującym się powyżej pierwszego piętra[2]. Rudolf umarł w wieku 55 lat, 23 września 1923 roku w swojej willi. Jego żoną była Gertrud Krahnstöver z domu Hirsch. Prawdopodobnie była ona córką wdowy Clary Hirsch, która od 1909 roku zamieszkiwała piętro budynku. Po śmierci Rudolfa, w 1923 roku właścicielką willi została wdowa po nim – Gertrud Krahnstöver. Poza wdową, w willi mieszkała Elise Hirsch, a także inżynier okrętowy Paul Florian[1].
W lipcu 1924 roku przebudowano elewację frontową i boczną. W trakcie przebudowy zmieniono układ ścian wewnętrznych w kondygnacji piwnic oraz zorganizowano nowy układ wejścia do budynku[2]. Pod koniec lat 20. XX wieku do piwnicy wprowadził się kowal Otto Voigt. Prawdopodobnie Gertrud Krahnstöver wynajmowała pomieszczenia willi, by mieć środki na jej utrzymanie. W pierwszej połowie lat 30. XX wieku do budynku wprowadził się sierżant Werner Asmus, a piwnicę podnajął konduktor Ernst Willi Johannes Klemaschewski[1].
Rodzina Ranjott
[edytuj | edytuj kod]W aktach Nadzoru Budowlanego z 1935 roku widnieje zmiana właściciela posesji. Nowym właścicielem został wówczas Kurt Ranjott, który prowadził przedsiębiorstwo specjalizujące się w handlu kawą, herbatą i czekoladą. W Szczecinie Ranjott miał 3 oddziały swojej firmy. W willi mieszkał też Otto Erich Waldemar Ranjott, emerytowany pocztowiec. Wedle baz genealogicznych Otto był ojcem Kurta. W willi mieszkała również Elisabeth Ranjott – śpiewaczka[1]. W 1935 roku wykonano garaż według projektu Guntera Wendorffa, z wjazdem na posesję od strony ulicy d.n. Hans Sachs Weg (obecnie Tetmajera). Obiekt zachował się do obecnych czasów. W 1937 roku odnowiono elewację obiektu[2].
Willa nie ucierpiała podczas działań wojennych[2]. W trakcie II wojny światowej śpiewaczka Elisabeth wyprowadziła się z willi, a na pierwsze piętro wprowadził się dyplomowany inżynier, Edmund Hamberger, oraz Alma Renjott[a][1].
Po II wojnie światowej
[edytuj | edytuj kod]Krótko po wojnie w budynku powstało liceum, a u schyłku PRL-u działała szkoła artystyczna. W latach 90. XX wieku znajdowały się tutaj biura i mieszkania, które z czasem zostały zdewastowane przez lokatorów. Następnie willę przejął Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który mieści się tutaj do dzisiaj[1].
Kubatura budynku wynosi 3148 m³, a jego powierzchnia użytkowa 512 m²[2]. Willa została wpisana do rejestru zabytków w 1996 roku. Budynek został w pełni odrestaurowany w 2011 roku[1].
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Prawdopodobnie matka, bądź córka Kurta.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g h i j Paweł Ziatek, Willa Krahnstöver, dziś Solskiego 3 • Historyczny Szczecin [online], Historyczny Szczecin, 21 grudnia 2023 [dostęp 2025-12-30] (pol.).
- ↑ a b c d e f g h Beata Makowska, Willa przy ul. Solskiego 3 w Szczecinie - Karta Biała [online], Zabytek.pl, luty 1996 [dostęp 2025-12-28] (pol.).