Willemit
| |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny | |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa | |
| Przełam |
muszlowy[3], zadziorowaty[1], schodkowy[4], nierówny/nieregularny, półmuszlowy |
| Łupliwość | |
| Pokrój kryształu |
słupkowy[4], tabliczkowy[1], pryzmatyczny, masywny, igiełkowy, ziarnisty[2] |
| Układ krystalograficzny | |
| Klasa krystalograficzna |
romboedryczna[2] |
| Właściwości mechaniczne | |
| Gęstość |
3,89–4,19 g/cm³[4] |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
biała, żółta, niebieska, zielona, czerwona, różowa, szara, brązowa, czarna; bezbarwny[3][1] |
| Rysa | |
| Połysk | |
| Współczynnik załamania |
1,691–1,725 (jednoosiowy)[2] |
| Inne |
dwójłomność: 0,028[2] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
9.AA.05[2] |
Willemit – minerał z gromady krzemianów, jest minerałem bardzo rzadkim[1].
Nazwa pochodzi od imienia króla Niderlandów Wilhelma I (1772-1843)[1].
Charakterystyka
[edytuj | edytuj kod]Właściwości
[edytuj | edytuj kod]Krystalizuje w układzie trygonalnym. Tworzy kryształy izometryczne, krótko- i długosłupkowe[4], zwykle drobne[3] oraz tabliczkowe przyjmujące postać romboedru lub słupa pseudoheksagonalnego (czasami zakończonego bipiramidą)[1]. Występuje w skupieniach zbitych, ziarnistych[3], groniastych[4] rzadziej naciekowych, włóknistych, botryoidalnych i promienistych[1][2]. Jest kruchy, przezroczysty do przeświecającego w świetle ultrafioletowym wykazuje intensywną fluorescencję (żółtawą, zieloną)[3], i zieloną fosforescencję[1]. Jest izostrukturalny z fenakitem. Zawiera domieszki żelaza, glinu, magnezu, wapnia, ołowiu i manganu[1][2]. Po sproszkowaniu rozpuszcza się w kwasie solnym[3].
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Powstaje w strefie utleniania złóż rud cynku i ołowiu lub manganu[3] oraz w wyniku metamorficznych przeobrażeń o charakterze kontaktowo-metasomatycznym[4][1]. Czasem przez przeobrażenie pierwotnego sfalerytu w żyłach hydrotermalnych[2]. Współwystępuje z cynkitem, hydrocynkitem, cerusytem, hemimorfitem, rodonitem, fluorytem, andradytem, kalcytem, franklinitem, mimetytem, sfalerytem, wulfenitem, smithsonitem[3][4][1][2].
Miejsce występowania
[edytuj | edytuj kod]USA (New Jersey, Utah, Kolorado, Nowy Meksyk), Meksyk (Chihuahua)Kanada, Kirgistan, RPA, Algieria, Zambia, Australia Południowa, Namibia, Demokratyczna Republika Konga, Niemcy (Nadrenia)[3], Grenlandia[1][2].
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]- lokalna ruda cynku;
- poszukiwany kamień kolekcjonerski wykorzystywany jako kamień jubilerski (troostyt);
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r Jerzy Żaba, Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów, Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 483, ISBN 978-83-8293-231-7.
- ↑ a b c d e f g h i j k Willemite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-06-06] (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o Walter Schumann, Minerały świata, Alma-Press, 2003, s. 112, ISBN 978-83-7020-313-9.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 288, ISBN 978-83-7073-816-7.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- W. Schumann: Minerały świata Oficyna Wydawnicza "Alma-Press", 2003
- J. Bauer: Przewodnik Skały i minerały, Wyd. Multico, 1997
- Leksykon Przyrodniczy – Minerały i kamienie szlachetne, "Horyzont", 2002