William James Sidis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
William James Sidis
Ilustracja
William James Sidis (1914)
Data i miejsce urodzenia 1 kwietnia 1898
Nowy Jork
Data i miejsce śmierci 17 lipca 1944
Boston
Przyczyna śmierci wylew krwi do mózgu
Zawód matematyk

William James Sidis (ur. 1 kwietnia 1898 w Nowym Jorku, zm. 17 lipca 1944 w Bostonie) – amerykański matematyk, kosmolog, socjolog, antropolog, językoznawca i jurysta, cudowne dziecko, uznawany za jednego z najinteligentniejszych ludzi w historii.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

William James Sidis był synem Borisa Sidisa oraz Sary Mandelstaum, ukraińskich imigrantów[1]. Boris Sidis studiował i wykładał psychologię na Uniwersytecie Harvarda[2]. Sidis ojciec głosił umiłowanie wiedzy i uznawał potrzebę edukowania dzieci od małego[3]. William James Sidis był cudownym dzieckiem, w wieku dwunastu lat miał znać osiem języków (łacinę, grekę, francuski, rosyjski, niemiecki, hebrajski, turecki oraz ormiański)[3]. Opracował również swój własny, nazwany vendergood. W wieku 9 lat zdał egzaminy do Harvard College, jednak nie pozwolono mu rozpocząć studiów do wieku 11 lat. Był najmłodszą osobą przyjętą do Uniwersytetu Harvarda, a później stał się jego najmłodszym profesorem. W krótkim czasie opanował wyższą matematykę do tego stopnia, że w 1910 roku poprowadził wykład w klubie matematycznym uniwersytetu Harvarda na temat czterowymiarowych ciał[4]. Studia ukończył z wyróżnieniem 18 czerwca 1914 roku, w wieku 16 lat[5].

W wyniku rozgłosu medialnego w okresie dojrzewania nastąpiła u niego zmiana w psychice. Krótko po ukończeniu studiów przeprowadził się, zmienił tryb życia oraz zacząć studiować zwyczaje Indian[6]. Po pewnym czasie Sidisa odnaleźli dziennikarze New Yorkera. Gazeta opublikowała artykuł na temat obecnego życia. Rzekomo artykuł z New Yorkera przyczynił się do przedwczesnej śmierci Sidisa[6].

W 1915 roku podjął pracę na Rice University, w Houston, w stanie Teksas, gdzie prowadził zajęcia z matematyki[2].

W 1918 roku wziął udział w socjalistycznej paradzie pierwszomajowej, podczas której doszło do zamieszek[2]. W czasie procesu Sidis zadeklarował się jako socjalista[7], ateista oraz przeciwnik przymusowego poboru do wojska. Później Sidis rozwinął swoją własną koncepcję quasi-libertariańskiego społeczeństwa[8].

Zmarł w Bostonie w 1944 roku w wyniku wylewu krwi do mózgu, w wieku 46 lat[9].

Publikacje i obszary zainteresowań[edytuj | edytuj kod]

William Sidis w pracy The Tribes and the States przedstawił swoją wersję historii pierwotnych mieszkańców Ameryki Północnej. W pracy tej zasugerował, że Indianie zamieszkiwali kiedyś jednocześnie Amerykę i Europę[10].

W 1930 roku otrzymał patent na kalendarz perpetualny, wyliczający lata przestępne[11].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

William Sidis nie interesował się kobietami i nie zamierzał się żenić. Niemniej, w późniejszych latach życia zakochał się w kobiecie o nazwisku Martha Foley[12].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael Fitzgerald, Ioan James: The Mind of the Mathematician. JHU Press, 2007, s. 35.
  2. a b c John H. Lienhard: No. 969: William James Sidis (ang.). uh.edu. [dostęp 2017-12-02].
  3. a b Sidis Biography (ang.). sidis.net. [dostęp 2017-12-02].
  4. Wonderful Boys of History Compared With Sidis; All Except Macaulay Showed Special Ability in Mathematics -- Instances of Boys Having "Universal Genies" (ang.). nytimes.com, 1910-01-16. [dostęp 2017-12-02].
  5. Świadectwo ukończenia studiów Sidisa (ang.). [dostęp 2017-12-02].
  6. a b Joanna Sieńczyło-Chlabicz: Naruszenie prywatności osób publicznych przez prasę. Wolters Kluwer, 2006, s. 278.
  7. Sidis gets year and half in jail (ang.). sidis.net, 1919-05-14. [dostęp 2017-12-02].
  8. The Concept of "Rights" (ang.). sidis.net, 1940. [dostęp 2012-03-12].
  9. Viktoria Lyons, Dr. Michael Fitzgerald: Asperger Syndrome: A Gift Or a Curse?. Nova Publishers, 2005, s. 163.
  10. The Tribes and the States (ang.). sidis.net. [dostęp 2017-12-02].
  11. US1784117 A (ang.). [dostęp 2017-12-02].
  12. Robert N. Seitz: The Prodigy (ang.). hiqnews.megafoundation.org, 2002-05-31. [dostęp 2017-12-02].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]