William Schuman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
William Schuman
Imię i nazwisko William Howard Schuman
Data i miejsce urodzenia 4 sierpnia 1910
Nowy Jork
Pochodzenie amerykańskie
Data i miejsce śmierci 15 lutego 1992
Nowy Jork
Gatunki muzyka poważna
Zawód kompozytor
Odznaczenia
Narodowy Medal Sztuki (USA)

William Howard Schuman (ur. 4 sierpnia 1910 w Nowym Jorku, zm. 15 lutego 1992 tamże[1][2]) – amerykański kompozytor.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W wieku 16 lat zaczął komponować popularne pieśni, grał też w zespołach jazzowych[1][2]. W latach 1928−1930 uczył się w School of Commerce na Uniwersytecie Nowojorskim, zdecydował się jednak poświęcić muzyce[2]. Studiował prywatnie harmonię u Maxa Persina i kontrapunkt u Charlesa Haubiela[1][2]. Od 1932 do 1933 roku był studentem Juilliard School of Music, gdzie jego nauczycielami byli Bernard Wagenaar i Adolf Schmid[1]. Kontynuował edukację w Mozarteum w Salzburgu (1935), w Teacher’s College na Columbia University (1935−1937) oraz u Roya Harrisa (w Juilliard School i prywatnie, 1936−1938)[1][2]. W 1943 roku otrzymał New York Music Critic’s Circle Award za III symfonię oraz pierwszą w historii muzyczną Nagrodę Pulitzera za utwór A Free Song[2].

Dwukrotny laureat stypendium Fundacji Pamięci Johna Simona Guggenheima (1939−1941)[1]. W latach 1939−1945 był wykładowcą Sarah Lawrence College, następnie od 1945 do 1961 roku był dyrektorem Juilliard School of Music[1]. Od 1945 do 1952 roku był dyrektorem działu wydawniczego G. Schirmer Inc.[1] Ponadto był dyrektorem Lincoln Center for the Performing Arts w Nowym Jorku (1962−1969) i Norlin Foundation (1975−1985)[1].

Członek National Institute of Arts and Letters (1946) i American Academy of Arts and Letters (1973)[1][2]. Otrzymał I nagrodę Brandeis University Creative Arts w dziedzinie muzyki (1957), złoty medal American Academy and Institute of Arts and Letters (1982) i Złotą Batutę American Symphony Orchestra League (1985)[2]. Odznaczony National Medal of Arts (1987) i Kennedy Center Honors (1989)[1][2]. W 1981 roku Columbia University ustanowiło nagrodę imienia Schumana za całokształt twórczości, którą kompozytor otrzymał jako pierwszy[1][2].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Twórczość Schumana zajmuje ważne miejsce w XX-wiecznej muzyce amerykańskiej, obejmuje różne formy i gatunki[2]. Stylistycznie wykazuje wiele cech wspólnych z neoklasycyzmem szkoły Nadii Boulanger[2]. We wczesnym okresie swojej twórczości tworzył w stylu popularnym, z elementami jazzu. Dojrzały, indywidualny styl Schumana, ukształtowany pod wpływem kontaktów z Royem Harrisem, cechuje się kantylenową melodyką i zaawansowaną harmoniką[2]. Język dźwiękowy kompozytora stanowi połączenie diatoniki z chromatyką[2]. Wczesne symfonie Schumana odznaczają się pierwiastkiem konstruktywistycznym i wyważoną formą, w późniejszych widoczne jest barwowe ukierunkowanie harmoniki i rozwinięta faktura orkiestrowa[2].

Ważniejsze kompozycje[edytuj | edytuj kod]

(na podstawie materiałów źródłowych[1][2])

Utwory orkiestrowe

  • Potpourri (1932)
  • 10 symfonii (I na 18 instrumentów 1935, II 1937, III 1941, IV 1941, V na smyczki 1943, VI 1948, VII 1960, VIII 1962, IX „Le fosse ardeatine” 1968, X „American Muse” 1975)
  • Koncert fortepianowy (1938, wersja zrewid. 1942)
  • American Festival Overture (1939)
  • Newsreel (1941)
  • Prayer in Time of War (1943)
  • William Billings Overture (1943)
  • Variations on a Theme by Eugene Goossens (1944)
  • Circus Overture: Side Show (1944)
  • Undertow (1945)
  • Koncert skrzypcowy (1947, wersja zrewid. 1954)
  • George Washington Bridge (1950)
  • Credendum, Article of Faith (1955)
  • New England Triptych (1956)
  • Chester Overture (1956)
  • When Jesus Wept (1958)
  • A Song of Orpheus na wiolonczelę i orkiestrę (1961)
  • Variations on „America”, orkiestrowa wersja utworu organowego Charlesa Ivesa (1963)
  • The Orchestra Song (1963)
  • Philharmonic Fanfare (1965)
  • Dedication Fanfare (1968)
  • To Thee Old Cause na obój, instrumenty dęte, kotły, fortepian i smyczki (1968)
  • In Praise of Shahn (1969)
  • Anniversary Fanfare na instrumenty dęte i perkusję (1969)
  • Voyage for Orchestra (1972)
  • Prelude for a Great Occasion na instrumenty dęte i perkusję (1974)
  • Be Glad Then, America (1975)
  • 3 Colloquies na róg i orkiestrę (1979)
  • American Hymn (1980)
  • Showcase − A Short Display for Orchestra (1986)
  • Let’s Hear it for Lenny! (1988)

Utwory kameralne

  • Canon and Fugue na fortepian (1934)
  • 5 kwartetów smyczkowych (I 1936, II 1937, III 1939, IV 1950, V 1987)
  • Quartettino na 4 fagoty (1939)
  • Amaryllis na trio smyczkowe (1964)
  • XXV Opera Snatches na trąbkę (1978)
  • Night Journey na 15 instrumentów (1980)
  • American Hymn na kwintet dęty (1980)
  • Dances na kwintet dęty i perkusję (1984)
  • Awake, thou wintry Earth na klarnet i skrzypce (1986)

Utwory fortepianowe

  • 3-score Set (1943)
  • Voyage (1953)
  • 3 Piano Moods (1958)

Utwory wokalno-instrumentalne

  • God’s World na głos i fortepian (1932)
  • 4 Canonic Choruses (1932–1933)
  • Pioneers! na 8-częściowy chór (1937)
  • Choral Etude (1937)
  • Prologue na chór i orkiestrę (1938)
  • Prelude na sopran i chór żeński lub chór mieszany (1939)
  • This Is Our Time na chór i orkiestrę (1940)
  • Requiescat na chór żeński lub chór mieszany i fortepian (1942)
  • Holiday Song na chór żeński lub chór mieszany i fortepian (1942)
  • A Free Song na chór i orkiestrę (1942)
  • Orpheus and His Lute na głos i fortepian (1944)
  • Te Deum (1944)
  • Truth Shall Deliver na chór męski (1946)
  • The Lord Has a Child na chór mieszany lub chór żeński lub głos i fortepian (1956)
  • 5 Rounds on Famous Words (I–IV 1956, V 1969)
  • Carols of Death (1958)
  • Deo ac veritati na chór męski (1963)
  • Declaration Chorale (1971)
  • Mail Order Madrigals (1972)
  • To Thy Love na chór żeński (1973)
  • Concerto on Old English Rounds na altówkę, chór żeński i orkiestrę (1974)
  • The Young Dead Soldiers na sopran, róg, instrumenty dęte drewniane i smyczki (1975)
  • Casey at the Bat na sopran, baryton, chór i orkiestrę (1976)
  • In Sweet Music na mezzosopran, flet, altówkę i harfę (1978)
  • Time to the Old na głos i fortepian (1979)
  • Esses: Short Suite for Singers on Words Beginning with S (1982)
  • Perceptions (1982)
  • On Freedom’s Ground: An American Cantata na baryton, chór i orkiestrę (1985)

Opery

  • The Might Casey (1951–1953, wyst. Hartford 1953)
  • A Question of Taste (1988, wyst. Cooperstown 1989)

Balety

  • Undertow (wyst. Nowy Jork 1945)
  • Night Journey (wyst. Cambridge 1947)
  • Judith (1949, wyst. Louisville 1950)
  • Voyage for a Theater (wyst. Nowy Jork 1953)
  • The Witch of Endor (wyst. Nowy Jork 1965)

Muzyka filmowa

  • Steeltown (1941)
  • The Earth is Born (1959)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 5 Pisc–Stra. New York: Schirmer Books, 2001, s. 3232−3233. ISBN 0-02-865530-3.
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 9. Część biograficzna s–sł. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 2007, s. 170−171. ISBN 978-83-224-0865-0.