Wincenty Mischke

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wincenty Mischke
„Henryk”, „Myśliwiecki” „Jan Mayer”
pułkownik piechoty pułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia 20 stycznia 1894
Mylin
Data i miejsce śmierci 20 czerwca 1969
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 19141949
Siły zbrojne Kaiserstandarte.svg Armia Cesarstwa Niemieckiego
Orzełek Wojsk Wielkopolskich.svg Armia Wielkopolska
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
„Muszkieterzy”
Związek Walki Zbrojnej
Orzel AK.jpg Armia Krajowa
Orzeł LWP.jpg Ludowe Wojsko Polskie
Jednostki 48 Pułk Piechoty im. von Stülpnagela (5 Brandenburski)
18 Pułk Piechoty
59 Pułk Piechoty
446 Pułk Piechoty
56 Pułk Piechoty Wielkopolskiej
9 Pułk Piechoty Legionów
Szkoła Podchorążych Piechoty
4 Batalion Strzelców
116 Pułk Piechoty (rezerwowy)]
10 Oddział Ochrony Pogranicza]
6 Białostocki Oddział WOP]
4 Pomorska Dywizja Piechoty]
8 Drezdeńska Dywizja Piechoty
Stanowiska szef sztabu dywizji
Główne wojny i bitwy I wojna światowapowstanie wielkopolskiewojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Wielkopolski Krzyż Powstańczy Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami Srebrny Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej NiepodległościKrzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal Srebrny za Długoletnią Służbę Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Krzyż Partyzancki
Odznaka Grunwaldzka
Grób Wincentego Mischke na cmentarzu wojskowym na Powązkach

Wincenty Mischke ps. „Henryk”, „Myśliwiecki” i „Jan Mayer” (ur. 20 stycznia 1894 w Mylinie, zm. 20 czerwca 1969 w Warszawie) – pułkownik Wojska Polskiego, powstaniec wielkopolski.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wincenty Mischke urodził się 20 stycznia 1894 roku we wsi Mylin. Jego rodzicami byli Adolf i Walentyna z Maciejewskich. Do szkoły powszechnej uczęszczał w rodzinnej wsi, gdzie w 1906 zorganizował strajk szkolny. Za tę akcję matkę Wincentego ukarano wysoką grzywną pieniężną, a jego samego wyrzucono ze szkoły. Dopiero po upływie półtora roku władze niemieckie zezwoliły mu na podjęcie dalszej nauki w szkole handlowej we Wronkach. Był członkiem Stowarzyszenia Młodzieży Polskiej w Chrzypsku Wielkim. W 1911 wstąpił do „Sokoła” w Pniewach. W 1914 ukończył tajny kurs dla naczelników i pod-naczelników „Sokoła”.

W armii niemieckiej[edytuj | edytuj kod]

30 września 1914 został wcielony do armii niemieckiej. Służbę pełnił początkowo w 48 pułku piechoty, potem w 18 pułku piechoty. Po ukończeniu kursu karabinów maszynowych został awansowany do stopnia kaprala i przydzielony do 59 pułku piechoty, gdzie zajmował się szkoleniem rekrutów. W kwietniu 1917 przeniesiono go do 446 pułku piechoty, w którym walczył na froncie zachodnim. W grudniu 1918 dostał przepustkę z frontu do domu na święta. Po przyjeździe do Poznania zdezerterował z armii niemieckiej i 26 grudnia 1918 roku zgłosił się do Biura Werbunkowego żołnierzy polskich w Poznaniu. Brał udział w walkach w oddziale straży w Poznaniu.

W niepodległej Polsce[edytuj | edytuj kod]

W styczniu 1919 roku zorganizował w Mylinie oddział powstańczy, którym dowodził w czasie wyzwalania Mylina, Chrzypska Wielkiego, Sierakowa i Kamionnej. 17 lutego 1919 roku odznaczył się w czasie odpierania natarcia niemieckiego na Gralewo. Wraz z oddziałem został przydzielony do I batalionu „Grupy Zachodniej” przeformowanego w marcu 1919 w 2 pułku strzelców wielkopolskich, późniejszy 56 pułk piechoty Wielkopolskiej. W kwietniu 1919 został mianowany sierżantem piechoty. Dowodził kompanią. Walczył w rejonie Zbąszynia. Po złożeniu egzaminu 20 sierpnia 1919 roku został mianowany z dniem 26 października 1919 roku podporucznikiem piechoty. Od 15 września 1919 roku dowodził nadal kompanią i walczył na froncie wojny polsko-bolszewickiej na Białorusi. Uczestniczył w walkach nad Berezyną. Został ranny 1 sierpnia 1919 roku i przebywał na leczeniu w szpitalu w Grudziądzu, potem do maja 1920 roku w Poznaniu. W czasie pobytu w szpitalach podjął naukę i zdał egzamin maturalny. Po wyleczeniu powrócił do macierzystego pułku i z dniem 1 kwietnia 1920 roku został mianowany porucznikiem piechoty.

Udział w przewrocie majowym[edytuj | edytuj kod]

Służbę w 56 pułku piechoty pełnił do końca maja 1926 roku. Wraz z tym pułkiem, jako adiutant pułku, brał udział w przewrocie majowym stając po stronie prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Bezpośrednio po przewrocie majowym został przeniesiony do 9 pułku piechoty Legionów w Zamościu (do pułku z którym walczył w maju 1926 roku) na stanowisko dowódcy kompanii, potem adiutanta.

Dalsza kariera wojskowa[edytuj | edytuj kod]

Od września 1931 służył w Szkole Podchorążych Piechoty w Komorowie koło Ostrowi Mazowieckiej, w której pełnił funkcję instruktora, dowódcy plutonu oraz kompanii. 17 grudnia 1931 roku został awansowany na kapitana ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932 roku i 82. lokatą w korpusie oficerów piechoty[1][2]. W latach 1937-1939 pełnił funkcję dowódcy 6 kompanii szkolnej II baonu Szkoły Podchorążych Piechoty. W 1938 ukończył w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie kurs dla dowódców batalionów. Z dniem 19 marca 1939 został awansowany do stopnia majora służby stałej piechoty. Od 24 sierpnia 1939 był dowódcą II batalionu szkolnego w Szkole Podchorążych Piechoty.

Podczas II wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

W kampanii wrześniowej 1939 brał udział, już od 1 września, na stanowisku dowódcy 4 Batalionu Strzelców w składzie Kresowej Brygady Kawalerii w walkach nad Wartą pod Wieluniem (wieś Glinno). Z resztkami zdziesiątkowanego batalionu (zwanego później „batalionem śmierci”) wycofał się w kierunku Warszawy, a później dalej na wschód i dołączył do 116 pułku piechoty (rezerwowego), z którym walczył nad Bugiem i na Lubelszczyźnie. Po kapitulacji dostał się do niewoli niemieckiej, z której uciekł i kierował się ku granicy próbując przedostać się na Węgry z zamiarem dotarcia do Francji. Jednak próba przejścia przez granicę słowacką nie powiodła się.

Powrócił do Warszawy, gdzie włączył się w działalność konspiracyjną. Działał w konspiracyjnej organizacji „Muszkieterzy”, w której zajmował się organizacją, a potem wywiadem na Generalne Gubernatorstwo i Niemcy. Po powstaniu Związku Walki Zbrojnej nawiązał kontakt z gen. Roweckim i dostał od niego rozkaz podporządkowania pod rozkazy ZWZ organizacji „Muszkieterów”. Wykonując ten rozkaz doprowadził do konspiracyjnego zebrania członków organizacji, na którym część zebranych zadeklarowała podporządkowanie się ZWZ, a cześć najbliższych współpracowników inżyniera Stefana Witkowskiego, założyciela organizacji, pozostała z nim poza ZWZ. Inżynier Witkowski założył kolegialne kierownictwo organizacji i wydał wyrok śmierci na Wincentego Mischke za zdradę organizacji. Wyrok nie został wykonany, bo sam Witkowski został skazany wyrokiem Wojskowego Sądu Specjalnego Armii Krajowej, na śmierć za zabójstwo dwóch podchorążych i zastrzelony 18 września 1942.

Po przemianowaniu Związku Walki Zbrojnej na Armię Krajową od 1942 roku został przydzielony do Wydziału Wywiadu Piechoty Komendy Głównej AK. Z dniem 11 listopada 1943 roku mianowany podpułkownikiem służby stałej piechoty. Od kwietnia 1944 roku pełnił funkcję inspektora KG AK do spraw wyszkolenia. W ramach akcji „Burza” był przewidywany na stanowisko dowódcy 25 Dywizji Piechoty AK w skład, której miały wejść odtwarzane 29 pp, 56 pp i 60 pp. Latem 1944 prowadził działania organizacyjne, ale ostatecznie nie doszło do sformowania 25 DP AK. Akcja „Burza” została anulowana i Wincenty Mischke został powołany na stanowisko Inspektora KG AK na podregion Piotrków Tryb. (dowództwo regionu mieściło się w Łodzi lecz granicą Reichu łączność z nim była zerwana). Po wkroczeniu Rosjan do Piotrkowa Trybunalskiego Wincenty Mischke uzyskał wiadomość ze swych źródeł wywiadowczych, że jest poszukiwany przez NKWD. Uciekł z Piotrkowa i piechotą przeprawił się pod Warszawę. Jeszcze zimą dotarł do rodziny, ukrywał się, chorował (odmrożenia i inne). Po uzyskaniu wiadomości o rozwiązaniu AK udał się do Rejonu Uzupełnień w Skierniewicach i ujawnił się. Zataił w dokumencie ujawnienia działalność w Piotrkowie Trybunalskim podając, że dnia 1 sierpnia 1944 został aresztowany przez Niemców jako osoba cywilna i wywieziony na roboty do Niemiec i że po odzyskaniu wolności w roku 1945 powrócił do kraju.

Dalsze życie[edytuj | edytuj kod]

Po kilku miesiącach od ujawnienia został wezwany do RKU Skierniewice i tam otrzymał dokument wcielenia do Ludowego Wojska Polskiego, a następnie został mianowany dowódcą 10 Oddziału Ochrony Pogranicza z siedzibą w Rybniku. Po opanowaniu sytuacji w tym regionie dostał rozkaz przeniesienia do Białegostoku na stanowisko dowódcy 6 Oddziału WOP. Pełniąc służbę w Białymstoku został awansowany do stopnia pułkownika i zaraz po tym fakcie przeniesiono go na stanowisko szefa sztabu 4 Pomorskiej Dywizji Piechoty w Kaliszu, a następnie przeniesiono go do Łodzi na stanowisko szefa sztaby 8 Drezdeńskiej Dywizji Piechoty.

W roku 1949 został zwolniony z wojska i emerytowany bez uznania inwalidztwa po ranach odniesionych w 1919 roku pod Kijowem (sztywne palce i nadgarstek ręki lewej) i z powodu częściowej utraty słuchu po kontuzji odniesionej w wyniku wybuchu pocisku w czasie walk nad Wartą w 1939 roku. Mieszkając w Łodzi, pozostawał przez dłuższy czas bez pracy. W końcu znalazł pracę kierownika bazy transportu PCH w Łodzi, a po likwidacji PCH podjął pracę referenta w Zarządzie CPLiA w Łodzi, gdzie pracował do czasu przejścia na emeryturę. Po roku 1968 przeniósł się do syna pod Warszawę. Zmarł w Szpitalu Wojewódzkim w Warszawie 20 czerwca 1969 roku. Pochowany jest na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie[3].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Żona Irena z domu Pikunas, syn Janusz urodzony w roku 1936.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 12 z 18 grudnia 1931 r., s. 401.
  2. Rocznik oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 79, 803.
  3. Miejsce pochówku. [dostęp 2017-11-18].
  4. a b c d e f g h i Polski Słownik Biograficzny. T. XXI/1976, s. 358
  5. a b c d e f g h i j k l m n Wspomnienia Janusza Mischke o ojcu. stankiewicze.com. [dostęp 2017-07-30].
  6. Zobacz wspomnienia gen Rómmla „Za Honor i Ojczyznę”, władze PRL zatwierdziły przyznanie orderu z 1939 roku.
  7. Dekret Wodza Naczelnego L. 2863 z 13 kwietnia 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 16, poz. 561

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Roczniki oficerskie 1923,1924,1932.