Wincenty Wierzejewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wincenty Wierzejewski
Józef, Jerzy Warecki, Skaut, Orsza, Poznański
podpułkownik piechoty podpułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia 29 listopada 1889
Poznań
Data i miejsce śmierci 8 września 1972
Leeds
Przebieg służby
Lata służby od 1910 (armia niemiecka)
Siły zbrojne Wojsko Polskie
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
powstanie wielkopolskie
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości z Mieczami Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Srebrny Krzyż Zasługi Wielkopolski Krzyż Powstańczy
Odznaka ZHP „Wdzięczności”

Wincenty Wierzejewski ps. Józef, Jerzy Warecki, Skaut, Orsza, Poznański (ur. 29 listopada 1889 w Poznaniu, zm. 8 września 1972 w Leeds) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego[potrzebny przypis], działacz harcerski, członek Polskiej Organizacji Wojskowej Zaboru Pruskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie bednarza Franciszka i Michaliny z domu Majewska[1]. W latach młodości był członkiem Towarzystwa Samokształceniowego Młodzieży „Iskra”. Później przeniósł się do Krakowa, gdzie ukończył szkołę średnią i w 1907 rozpoczął edukację na Akademii Sztuk Pięknych[1]. Studiował tam malarstwo i sztuki zdobnicze. W 1910 zmuszony był jednak powrócić do Poznania i odbyć służbę wojskową w Armii Cesarstwa Niemieckiego.

W 1912 został jednym z założycieli pierwszego w Wielkopolsce zastępu skautowego „Poznań”. Wkrótce potem, w miarę przybywania młodych ludzi, zastęp stał się drużyną, a potem hufcem „Piast”, którego komendantem został właśnie Wierzejewski. W tym czasie skauci wielkopolscy prowadzili już tajne przygotowania do wybuchu ewentualnego powstania przeciwko Niemcom (np. bojówka Sęp). W tym celu nawiązali kontakt ze Związkiem Walki Czynnej (ZWC).

Później był jednym z organizatorów Polskiej Organizacji Wojskowej w Zaborze Pruskim. Po wybuchu walk, dowodził kompanią skautów, która zdołała oswobodzić z rąk niemieckich Bastion III Grolman w Poznaniu. Jego ówcześni podwładni w późniejszym czasie dali początek 1 Pułkowi Strzelców Wielkopolskich (późniejszemu 55 Poznańskiemu Pułkowi Piechoty). Wierzejewski brał także udział w walkach na wschodzie: w 1919 - walki o Lwów, a później w wojnie polsko-bolszewickiej (był jednym z żołnierzy armii generała Daniela Konarzewskiego).

W 1925 ukończył Centralną Szkołę Gimnastyki i Sportu, po czym objął dowództwo kompanii w Batalionie Podchorążych Rezerwy Piechoty Nr 7 w Śremie. Następnie przeniesiony został do 57 Pułku Piechoty Wielkopolskiej w Poznaniu. W latach 1932-1935 dowodził oddziałem wartowniczym Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte. Następnie do 1939 pełnił służbę w Samodzielnym Referacie Bezpieczeństwa Dowództwa Okręgu Korpusu Nr VII w Poznaniu. Zajmował się organizacją dywersji pozafrontowej w Wielkopolsce pod kryptonimem „Okrzeja”. W sierpniu 1939, bezpośrednio przed wybuchem II wojny światowej, przydzielony został do Sztabu Głównego WP. Po przeniesieniu do rezerwy był przedstawicielem katowickich firm budowy dróg w Poznaniu. W tym też czasie działał w harcerstwie, Federacji Polskiego Związku Obrony Ojczyzny i organizacjach powstańczych. Zajmował się również twórczością malarską (Syreny na Westerplatte – 1934; Dęby rogalińskie – 1935 i in.) i uczestniczył w wystawach ogólnokrajowych[1].

W sierpniu 1939 został zmobilizowany i przydzielony do Sztabu Głównego z którym opuścił kraj[1]. Po kampanii wrześniowej kontynuował służbę wojskową w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie (między innymi w 1 Brygadzie Strzelców w Szkocji), gdzie był oficerem oświatowym w latach 1940–45. Po wojnie pozostał w Anglii. Osiadł w Leeds i założył tam zakład rzeźbiarski, który specjalizował się w sztuce sakralnej. Zmarł w Leeds 8 września 1972[1].

Z małżeństwa z Ireną Janowską miał córki Danutę i Stefanię, a jego drugie małżeństwo z Mary Powell było bezdzietne[1].

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • porucznik – zweryfikowany ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 r.
  • kapitan – 31 marca 1924 r. ze starszeństwem z 1 lipca 1923 r. i 19 lokatą w korpusie oficerów piechoty.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Gąsiorowski, Topolski ↓, s. 817.
  2. Dekret Wodza Naczelnego L. 2863 z 13 kwietnia 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 16, poz. 561)
  3. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1982 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 38, poz. 1812)
  4. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 82)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 257, 365.
  • Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 133, 201.
  • Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 47, 585.
  • Piotr Bauer i Bogusław Polak, Armia "Poznań" w wojnie obronnej 1939, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1983, ​ISBN 83-210-0385-0​, s. 106.
  • Antoni Gąsiorowski, Jerzy Topolski [red.]: Wielkopolski Słownik Biograficzny. Warszawa-Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, s. 817. ISBN 83-01-02722-3.
  • Sylwetki z historii ZHP
  • Fotografia