Windows XP Professional x64 Edition

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy systemu operacyjnego dla 64-bitowych procesorów obsługujących instrukcje AMD64/EMT64. Zobacz też: Microsoft Windows XP 64-bit Edition – system operacyjny dla 64-bitowych procesorów Intel Itanium.
Windows XP Professional x64 Edition
Rodzina systemów operacyjnych Windows NT
Producent Microsoft
Architektura x64
Pierwsze wydanie 25 kwietnia 2005; 12 lat temu
Aktualna wersja Service Pack 2 (5.2.3790.3959)
(13 marca 2007; 10 lat temu)
Jądro hybrydowe
Środowisko pracy Luna
Licencja MS-EULA
Strona internetowa

Windows XP Professional x64 Edition – system operacyjny firmy Microsoft stanowiący wariację na temat typowych systemów Windows XP dla komputerów domowych opartych na procesorach opartych o architekturę 64-bitową. System został wydany 25 kwietnia 2005 roku.

System operacyjny Microsoft Windows Professional x64 Edition bazuje na kodzie Microsoft Windows Server 2003 Service Pack 1 (build 5.2.3790.1930) – najnowszej dostępnej w trakcie prac edycji systemu Windows. Jednak w nazwie systemu pojawia się odniesienie do rodziny systemów Windows XP. System został napisany, by obsługiwać rozszerzoną 64-bitową przestrzeń adresową procesora, dostępną w architekturze AMD64. Intel swoją wersję rozwiązań 64-bitowych ochrzcił mianem EM64T.

Najważniejszą zaletą zmiany systemu operacyjnego na 64-bitowy jest znaczny wzrost ilości możliwej do alokacji pamięci systemowej komputera (RAM). 32-bitowe wersje systemu Windows XP używające adresowania x86 (bez PAE) ograniczały tę wielkość 4 GB z czego część przestrzeni adresowej rezerwowały sterowniki urządzeń. W wyniku czego ilość pamięci RAM w zależności od zainstalowanego sprzętu była ograniczana jeszcze od 300 do 1024 MB[1]. Wersja 64-bitowa jest w stanie obsłużyć o wiele więcej pamięci; mimo że teoretycznie komputer 64-bitowy może zaadresować około 16 eksabajtów (16 miliardów gigabajtów) pamięci, Windows XP Professional x64 Edition obsługuje w chwili obecnej pamięć o wielkości do 128 gigabajtów (237 bajtów) pamięci fizycznej i 16 terabajtów (244 bajtów) pamięci wirtualnej.

64-bitowe procesory obliczają dwa razy szybciej specyficzne zadania (na przykład silnię dużych liczb) korzystając z aplikacji 64-bitowych. 64-bitowy Kalkulator potrzebuje zwykle 50% czasu mniej niż 32-bitowy, obliczając silnię ze 100 000. Daje to odczucie teoretycznych możliwości architektury 64-bitowej w połączeniu z odpowiednim oprogramowaniem.

Kompatybilność z aplikacjami 32-bitowymi[edytuj | edytuj kod]

Windows XP x64 Edition korzysta z technologii WOW64, zezwalającej na uruchamianie aplikacji 32-bitowych. Po raz pierwszy technologia ta została zastosowana w systemie Microsoft Windows XP 64-bit Edition, później została jednak zaadoptowana również w wersji "x64" systemu Windows Server 2003.

Z uwagi na fakt, że architektura x86-64 obsługuje na poziomie sprzętowym 32-bitowe rozkazy procesora, zadaniem WOW64 jest przełączanie procesora między trybami 32-bitowym a 64-bitowym. Wskutek zastosowania takich rozwiązań, procesory o architekturze x86-64 nie wykonują aplikacji 32-bitowych wolniej. W przypadku architektury IA-64 (procesory Itanium), platforma WOW64 była elementem niezbędnym w procesie tłumaczenia 32-bitowych instrukcji procesorów x86 na ich 64-bitowe odpowiedniki architektury IA-64 (co odbywało się czasami na zupełnie odmiennych zasadach), które dopiero potem były wykonywane przez procesor.

Mimo iż uruchamianie aplikacji 32-bitowych może następować w sposób zupełnie przezroczysty dla użytkownika, niedozwolone jest mieszanie kodu obydwu typów w obrębie jednego procesu. Aplikacja 64-bitowa nie może więc sięgać do 32-bitowych bibliotek DLL, podobnie, jak aplikacje 32-bitowe nie mogą korzystać z zasobów bibliotek 64-bitowych. Może to prowadzić do konieczności dostarczania przez deweloperów procedur bibliotecznych zarówno 32- jak i 64-bitowych wersji swojego kodu. Windows XP x64 Edition zawiera zarówno 32- jak i 64-bitowe wersje programu Internet Explorer. Podyktowane jest to możliwością napotkania rozszerzeń (wtyczek) firm trzecich, czy kontrolek ActiveX, które mogą jeszcze nie być dostępne w nowej 64-bitowej wersji.

Starsze 32-bitowe sterowniki i usługi nie są już obsługiwane przez 64-bitowy system, ale kodeki audio i wideo, takie, jak XviD, czy OggDS (będące w zasadzie 32-bitowymi bibliotekami DLL) mogą być uruchamiane, pod warunkiem, że korzystają z nich również 32-bitowe programy odtwarzające.

Kompatybilność z innymi aplikacjami[edytuj | edytuj kod]

Odwrotnie, niż miało to miejsce w przypadku wcześniejszych wersji systemu z linii Windows NT, 64-bitowe wersje Windows nie zawierają maszyn wirtualnych NTVDM, więc niemożliwe jest uruchomienie w nich aplikacji przeznaczonych dla systemów MS-DOS, POSIX, OS/2 2.x i 16-bitowych programów Windows. Istnieją jednak emulatory programowe firm trzecich (na przykład DOSBox pozwalający na uruchamianie programów dla MS-DOS).

Drugim możliwym rozwiązaniem jest wykorzystanie oprogramowania do wirtualizacji, takiego, jak VMware, czy Virtual PC i instalacja starszych wersji systemu Microsoft Windows, czy MS-DOS. Wyżej wspomniany DOSBox zezwala również na uruchomienie 16-bitowych programów Windows, po zainstalowaniu Windows 3.1.

Znane problemy[edytuj | edytuj kod]

Mimo że przyszłość techniki komputerowej należy do 64-bitowych systemów operacyjnych, istnieje jeszcze pewna liczba kwestii, które należy przeanalizować przed podjęciem decyzji o instalacji takiego właśnie systemu.

  • Kompatybilność sterowników – niektórzy producenci sprzętu nie przygotowali jeszcze 64-bitowych wersji sterowników do swoich urządzeń.
    • Rozwiązanie – należy poczekać i pobrać uaktualniony sterownik, gdy tylko będzie on dostępny, skorzystać z nowszej wersji problematycznego urządzenia, lub nie używać go wcale.
  • 32-bitowe rozszerzenia (głównie Windows Explorera) nie działają, gdyż 32-bitowe programy nie mogą korzystać z zasobów 64-bitowych bibliotek i odwrotnie. Dzieje się tak na przykład podczas prób korzystania z menu kontekstowego aplikacji typu zip.
    • Rozwiązanie – polecenia menu kontekstowego mające wyłącznie uruchomić polecenie skojarzone z określonym typem pliku można dodać ręcznie, korzystając z programu regedit.
    • Rozwiązanie – proste polecenia menu kontekstowego, mogące dotyczyć pliku dowolnego typu, można dodać w podmenu "Wyślij do..." (proste rozwiązanie).
    • Rozwiązanie – dostępna jest 32-bitowa wersja programu Explorer. Jednym ze sposobów jest utworzenie skrótu do katalogu
      %windir%\syswow64\explorer.exe /separate,C:\
      
      • Uwaga – możliwe jest korzystanie z 32-bitowej wersji Explorera jako powłoki domyślnej, ale program zamknie się awaryjnie podczas próby komunikowania się z wymiennymi urządzeniami, takimi jak dysk USB.
    • Rozwiązanie – wiele aplikacji pojawia się w alternatywnej wersji 64-bitowej. na aplikacjach korzystających z rozszerzeń Explorera spoczywa jeszcze większa presja aktualizacji do nowej technologii. Należy po prostu poczekać na nową wersję programu, lub skorzystać z tytułu alternatywnego.
  • Nie można uruchomić 16-bitowych komponentów większych aplikacji.
    • Rozwiązanie – należy używać dwóch systemów operacyjnych, lub uruchomić system 32-bitowy (albo 16-bitowy) jako wirtualny. Większość starych gier daje się uruchomić pod kontrolą programu DOSBox.

Różne[edytuj | edytuj kod]

Podczas wstępnych prac deweloperskich (2003-2004) system Windows XP Professional x64 otrzymał nazwę Windows XP 64-bit Edition for x86 Extended Systems, którą zmieniono nieco później na Windows XP 64-bit Edition for Extended Systems, co miało stanowić odniesienie do nazwy 64-bit Edition for Itanium Systems.

Dzięki swojemu pochodzeniu od systemu Microsoft Windows Server 2003, Windows XP Professional x64 Edition oraz Microsoft Windows XP 64-bit Edition są jedynymi systemami rodziny XP wyposażonymi w serwer IIS 6.0 (wszystkie pozostałe wersje wyposażone są w IIS 5.1).

Przypisy

  1. Wykorzystaj cały RAM w systemie 32-bitowym!. Chip. [dostęp 2012-07-09].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]