Wissarion Szebalin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wissarion Szebalin
Виссарио́н Я́ковлевич Шебали́н
Imię i nazwisko Wissarion Jakowlewicz Szebalin
Data i miejsce urodzenia 11 czerwca 1902
Omsk
Pochodzenie rosyjskie
Data i miejsce śmierci 28 maja 1963
Moskwa
Przyczyna śmierci udar mózgu
Instrumenty fortepian
Gatunki muzyka poważna
Zawód kompozytor, pedagog, dyrygent
Odznaczenia
Nagroda Stalinowska Nagroda Stalinowska Ludowy Artysta RFSRR
Order Lenina Order Czerwonego Sztandaru Pracy

Wissarion Jakowlewicz Szebalin (ros. Виссарио́н Я́ковлевич Шебали́н; ur. 29 maja?/11 czerwca 1902 w Omsku, zm. 28 maja 1963 w Moskwie) – kompozytor, pedagog i dyrygent radziecki.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Rodzice jego byli nauczycielami. Naukę muzyki rozpoczął w klasie fortepianu szkoły Rosyjskiego Towarzystwa Muzycznego w Omsku. Po ukończeniu gimnazjum w 1919 roku rozpoczął studia na wydziale agronomicznym Akademii Rolniczej w Omsku. W roku 1921 stworzył pierwszą znaczącą kompozycję – Scherzo na wielką orkiestrę. W latach 1921–1923 studiował w szkole muzycznej w Omsku. W wieku 20 lat pojechał do Moskwy, aby przedstawić swoje kompozycje Reinholdowi Gliere i Nikołajowi Miaskowskiemu. Ukończył Konserwatorium Moskiewskie w klasie kompozycji Nikołaja Miaskowskiego.

W roku 1935 został wykładowcą kompozycji w moskiewskiej szkole muzycznej im. Gniesinych. W latach 1942–1948 był rektorem Konserwatorium Moskiewskiego. Wśród jego uczniów byli wybitni kompozytorzy, m.in. Sofija Gubajdulina, Aleksandra Pachmutowa, Edison Denisow.

Był zaprzyjaźniony z Dymitrem Szostakowiczem, który dedykował mu swój II Kwartet smyczkowy. W roku 1948 stał się celem ataku ze strony zwolenników socrealizmu.

Odznaczony dwukrotnie Nagrodą Stalinowską I stopnia (w 1943 za Kwartet Słowiański i w 1947 za kantatę Moskwa), a także Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy (1944) i Orderem Lenina (1946)[1]. W 1947 roku otrzymał tytuł Ludowego Artysty RFSRR[2].

W roku 1953 miał wylew krwi do mózgu, powtórnie w roku 1959, co spowodowało trudności w mówieniu. Pomimo tego ukończył swoją V symfonię.

Został pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie[3].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Twórczość Szebalina obejmuje opery, symfonie, kwartety smyczkowe oraz muzykę filmową. W roku 1957 skomponował operę Poskromienie złośnicy według Szekspira. Dokończył operę Jarmark soroczyński Modesta Musorgskiego i Pas de deux z baletu Piotra Czajkowskiego Jezioro łabędzie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Who’s who in the USSR 1961/62. New York: Scarecrow Press, 1962, s. 683.
  2. Краткая Российская энциклопедия. T. Том 3. Р–Я. Москва: Оникс 21 век, 2003, s. 773.
  3. Новодевичье кладбище. Шебалин Виссарион Яковлевич (1902-1963)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Шебалин В. Я. Жизнь и творчество. М., Молодая гвардия. 2002.