Witów (powiat tatrzański)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Witów
Witów i wyciąg narciarski
Witów i wyciąg narciarski
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat tatrzański
Gmina Kościelisko
Liczba ludności 1500
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 34-512[1]
Tablice rejestracyjne KTT
SIMC 0468884
Położenie na mapie gminy Kościelisko
Mapa lokalizacyjna gminy Kościelisko
Witów
Witów
Położenie na mapie powiatu tatrzańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tatrzańskiego
Witów
Witów
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Witów
Witów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Witów
Witów
Ziemia49°19′35″N 19°49′26″E/49,326389 19,823889
Kościół
Widok na Tatry z osiedla Urchoci Wierch
Kaplica św. Anny na Płazówce
Siedziba Wspólnoty Leśnej 8 Uprawnionych Wsi

Witówwieś podhalańska w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Kościelisko. Jest to miejscowość turystyczna w górnym biegu potoku Czarny Dunajec, u podnóża Tatr Zachodnich.

Integralne części wsi Witów:[2][3]

przysiółki
Płazówka, Roztoki
części wsi
Biały Potok, Chochołowska, Długopolska, Długoszówka, Halaburdowa, Kaplowa, Kojsówka, Lachowa, Mnichówka, Obrochtówka, Podczerwińska, Pod Jaworki, Siwa, Szatanowa, Urchoci Wierch, W Potoku

W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Witów”[4]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa nowosądeckiego.

Położenie i środowisko przyrodnicze[edytuj | edytuj kod]

Witów to największa powierzchniowo miejscowość gminy Kościelisko (65 km²). Swoim obszarem obejmuje część Tatr Zachodnich, Orawicko-Witowskich Wierchów, fragment Rowu Kościeliskiego i tereny leżące wzdłuż rzeki Czarny Dunajec. Graniczy z trzema podhalańskimi miejscowościami: z Kościeliskiem i Dzianiszem od wschodu oraz Chochołowem od północy. Od południa i zachodu ciągnie się granica polsko-słowacka.

Większość obszaru Witowa położona jest na terenie Tatr Zachodnich i objęta ochroną w ramach Tatrzańskiego Parku Narodowego (TPN). Część tatrzańską stanowią Dolina Lejowa i Dolina Chochołowska – największa i najdłuższa dolina Tatr Polskich.

Podhalańska część miejscowości obejmuje zachodni skraj Rowu Podtatrzańskiego, zachodni fragment Pogórza Gubałowskiego, dolinę Czarnego Dunajca oraz północne stoki Orawicko-Witowskich Wierchów ciągnące się wzdłuż granicy ze Słowacją (m.in. Magurę Witowską i Przysłop Witowski).

Najwyższym punktem miejscowości jest Starorobociański Wierch (2176 m) – najwyższy szczyt polskich Tatr Zachodnich. W podhalańskiej części Witowa najwyżej wznosi się Magura Witowska (1231 m), która jest jednocześnie najwyższym szczytem polskiego Podtatrza. Tereny zamieszkane znajdują się na wysokości wahającej się od ok. 900 m n.p.m. w rejonie wylotu dolin tatrzańskich do ok. 800 m n.p.m. przy granicy z Chochołowem.

Zwarta zabudowa mieszkalna ciągnie się wzdłuż drogi wojewódzkiej nr 958 na długości ok. 5 km, począwszy od granicy z Chochołowem. Poza tym obszarem większymi skupiskami mieszkańców są osady Kojsówka, Płazówka i Roztoki oraz tereny położone w okolicach wylotu dolin tatrzańskich.

W Witowie bierze początek rzeka Czarny Dunajec. Powstaje ona z połączenia potoków Kirowej i Siwej Wody (czyli odpowiednio Kościeliskiego i Chochołowskiego Potoku, które po wypłynięciu z Tatr zmieniają swoje nazwy).

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Oddział Związku Podhalan w Witowie[edytuj | edytuj kod]

W Witowie od 1999 prowadzi działalność oddział Związku Podhalan. W marcu 2000 uchwałą Zarządu Głównego został on oficjalnie przyjęty do grona tej organizacji. 12 listopada 2000 odbyła się uroczystość poświęcenia sztandaru. Oddział wspiera organizacyjnie i współdziała m.in.: z Kołem Związku Podhalan nr 27 – Witów w Chicago, Ochotniczą Strażą Pożarną w Witowie, Wspólnotą Leśną Uprawnionych Ośmiu Wsi w Witowie, Zespołem Szkół w Witowie, parafią MB Szkaplerznej w Witowie a także z władzami samorządowymi.

Zespoły regionalne[edytuj | edytuj kod]

„Witowianie”[edytuj | edytuj kod]

Zespół regionalny „Witowianie” powstał w Witowie w latach trzydziestych XX wieku. Działalność przerwana wybuchem II wojny światowej została wznowiona w 1949. W 1956 z powodu ciągłych trudności materialnych nastąpił rozpad zespołu. W 1975 Aniela i Karol Michniakowie założyli na nowo zespół regionalny „Witowianie”, który prowadził działalność do 1994. Przez kilkanaście lat działalności „Witowianie” zebrali wiele nagród i wyróżnień. Świadczy o tym też duża liczba występów w kraju i zagranicą. Do zespołu oprócz mieszkańców Witowa należała także spora grupa młodzieży z Koniówki, Cichego, Dzianisza, Ratułowa, Podczerwonego, Chochołowa, Miętustwa. W 2003 pod patronatem Oddziału Związku Podhalan w Witowie zespół reaktywowano. Jednak z powodu małej liczby członków po kilku latach jego działalność ponownie została zakończona.

„Mali Witowianie”[edytuj | edytuj kod]

W 1995 przy Szkole Podstawowej w Witowie powstał dziecięcy zespół góralski „Mali Witowianie”. W swoim dorobku ma udział w wielu imprezach w kraju i na Słowacji. „Mali Witowianie” biorą czynny udział w uroczystościach szkolnych, kościelnych i regionalnych. Zespół działa obecnie przy Zespole Szkół Podstawowej i Gimnazjum im. ks. Leona Musielaka w Witowie.

Imprezy cykliczne[edytuj | edytuj kod]

W ramach „Tatrzańskich Wici”, czyli cyklu imprez kulturalnych organizowanych na terenie powiatu tatrzańskiego w sezonie wakacyjnym w Witowie odbywają się: „Witowiańsko Watra „ i „Święto Lasu”.

„Witowiańsko Watra”[edytuj | edytuj kod]

Jest to organizowana od 2001 cykliczna impreza kulturalna mająca na celu propagowanie folkloru góralskiego i uatrakcyjnienia pobytu goszczących w Witowie turystów. Tradycyjnie odbywa się w ostatnią niedzielę lipca. Właściwą imprezę poprzedzają uroczystości odpustowe w kaplicy św. Anny na Płazówce, którym towarzyszy oprawa góralska. Głównym punktem każdej imprezy jest rozpalenie watry, czyli ogniska. W trakcie imprezy można oglądać występy zespołów regionalnych zarówno z Polski jak i Słowacji, próbować miejscowych potraw oraz brać udział w różnych konkursach.

„Święto Lasu”[edytuj | edytuj kod]

To cykliczna impreza plenerowa odbywająca się na Siwej Polanie u wylotu Doliny Chochołowskiej w dniu 15 sierpnia. Głównym organizatorem jest Wspólnota Leśna Uprawnionych Ośmiu Wsi w Witowie. W trakcie trwania imprezy odbywają się występy zespołów góralskich, czynne są stoiska z rękodziełem i punkty gastronomiczne serwujące tradycyjne potrawy regionalne.

Gminny Ośrodek Kultury Regionalnej w Kościelisku – filia w Witowie[edytuj | edytuj kod]

W Witowie działa filia Gminnego Ośrodka Kultury Regionalnej (GOKR-u) w Kościelisku. Jej siedziba mieści się w byłej strażnicy Straży Granicznej. Zadaniem tej instytucji jest krzewienie i podtrzymywanie tradycji góralskich a także pomoc w organizacji imprez kulturalnych na terenie gminy.

Wspólnota Leśna Uprawnionych Ośmiu Wsi w Witowie[edytuj | edytuj kod]

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Wyciągi narciarskie[edytuj | edytuj kod]

Witów ma rozwinięta bazę turystyczną umożliwiającą uprawianie sportów zimowych gł. narciarstwa zjazdowego. Na terenie miejscowości znajduje się Stacja Narciarska Witów-Ski oraz kilka mniejszych wyciągów orczykowych. Swoją szkołę narciarstwa i snowboardu prowadzi tutaj wybitna polska snowboardzistka Jagna Marczułajtis.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • W Witowie mieszka Kazimierz Długopolski (polski zawodnik kombinacji norweskiej, olimpijczyk; obecnie trener i sędzia FIS) i jego syn Krystian Długopolski (polski skoczek narciarski; obecnie zawodnik reprezentacji Polski w kadrze B).
  • Od 28 maja 2002 do 21 stycznia 2007 roku na granicy polsko-słowackiej działało turystyczne przejście graniczne między Podhalem a słowacką Orawą. Granicę można było przekraczać na szczycie Magury Witowskiej (1232 m n.p.m.), przy słupku granicznym II/267. Było to przejście dla ruchu turystycznego pieszego i rowerowego, a zimą również narciarskiego. Zostało zlikwidowane na mocy układu z Schengen.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2014–03–09]. s. według wyboru.
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  4. Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. T. II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999, s. 28. ISBN 83-87424-77-3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]