Witold Rudziński
Witold Rudziński (przed 1952) | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Pochodzenie | |
| Data i miejsce śmierci |
29 lutego 2004 |
| Gatunki | |
| Zawód | |
| Odznaczenia | |

Witold Rudziński (ur. 14 marca?/27 marca 1913 w Siebieżu, zm. 29 lutego 2004 w Warszawie) – polski kompozytor, dyrygent, historyk muzyki, pedagog.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Syn Henryka. Studiował na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie (do 1936) i w Konserwatorium Muzycznym im. Karłowicza w Wilnie, następnie w Instytucie Gregoriańskim w Paryżu (1938–1939 studia z zakresu kompozycji u N. Boulanger i Ch. Koechlina). Od 1964 nosił tytuł prof. nadzwyczajnego, od 1983 prof. zwyczajnego.
W latach 1937–1938 kierował Szkołą Muzyczną w Święcianach, 1939–1941 wykładał w Konserwatorium i Szkole Muzycznej w Wilnie; zagrożony aresztowaniem uciekł z Wilna i przez półtora roku pracował w podwileńskiej wsi Niemenczyn jako organista. Jesienią 1943 przedostał się z żoną Anną do Warszawy; wziął udział w powstaniu warszawskim. Po wojnie prof. Konserwatorium łódzkiego; od 1947 roku znów zamieszkał w Warszawie. Następnie dyrektor Departamentu Muzyki w Ministerstwie Kultury i Sztuki oraz dyrektor artystyczny Filharmonii i Opery Stołecznej „Roma” w Warszawie. Redagował miesięcznik „Muzyka” oraz zeszyty „Śpiewamy i tańczymy”; od 1957 pracownik naukowo-dydaktyczny Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej (1979 otrzymała nazwę Akademia Muzyczna) w Warszawie, od 1964 prof. tej uczelni z zakresu kompozycji i teorii muzyki oraz kierownik Studium Doktoranckiego; 1983 przeszedł na emeryturę; został uhonorowany doktoratem honoris causa w 1998.
Przez krótki czas był prezesem zarządu głównego Związku Kompozytorów Polskich (wiele lat kierował oddziałem warszawskim). Laureat nagród państwowych i resortowych oraz nagród kompozytorskich (m.in. wyróżnienie specjalne na Konkursie Księcia Rainiera w Monaco, 1963 za operę „Odprawa posłów greckich”).
Zmarł w Warszawie, pochowany na Cmentarzu Powązkowskim (kwatera 334-5-28)[1].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Jego dzieci z małżeństwa z Anną z Wojciechowskich (córką Bronisława Wojciechowskiego) to Teresa Bochwic, dziennikarka i Jan Rudziński, matematyk.
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]- opery:
- Janko Muzykant (1951)
- Komendant Paryża (1957)
- Odprawa posłów greckich (1962)
- Sulamita (1964)
- Chłopi (1972)
- Pierścień i Róża (1984)
- utwory oratoryjne:
- Chłopska droga (1952)
- Dach świata (1960)
- Gaude Mater Polonia (1966)
- utwory symfoniczne i koncerty:
- Muzyka koncertująca (1958)
- Obrazy świętokrzyskie (1965)
- Concerto grosso na perkusję i smyczki (1970)
- utwory kameralne
- pieśni
- muzyka filmowa
- muzyka rozrywkowa
Obok pracy kompozytorskiej był również autorem opracowań teoretycznych, historycznych i popularyzatorskich, poświęconych głównie Moniuszce, Bartókowi oraz rytmom muzycznym.
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski[2]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (11 lipca 1955)[3]
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955)[4]
- Medal ZAiKS-u (1993, 1998)[5]
- Odznaka Honorowa ZAiKS-u (1978)[5]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Cmentarz Stare Powązki: WITOLD RUDZIŃSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2019-12-19].
- ↑ Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 1118–1119.
- ↑ M.P. z 1955 r. Nr 91, poz. 1144 (ISAP) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.
- ↑ M.P. z 1955 r. Nr 101, poz. 1400 (ISAP) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.
- 1 2 Laureaci Nagród ZAiKS-u [online], www.zaiks.org.pl [dostęp 2025-05-27].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: PWN, 1995, s. 777. ISBN 83-01-11390-1. (pol.).
- The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. R. Oxford University Press, 2004. ISBN 978-0-19-517067-2. (ang.).
- Witold Rudziński, [w:] Twórcy [online], Culture.pl [dostęp 2024-03-21].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- ISNI: 0000000083943880
- VIAF: 74119973
- LCCN: n80145435
- GND: 103198784
- BnF: 14846675x
- SUDOC: 128420405
- NLA: 36110997
- NKC: xx0057679
- NTA: 107872714
- PLWABN: 9810698705005606
- NUKAT: n94203990
- J9U: 987007305850605171
- LNB: 000118726
- CONOR: 113847139
- LIH: LNB:PIa;=BQ
- RISM: people/41021078
- WorldCat: E39PBJqQB6pVR9HQdrwPgJxqwC
- Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej
- Polscy dyrygenci
- Polscy kompozytorzy muzyki poważnej
- Polscy kompozytorzy operowi
- Polscy teoretycy kultury
- Prezesi Związku Kompozytorów Polskich
- Urodzeni w 1913
- Urzędnicy ministerstw Polski Ludowej
- Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina
- Zmarli w 2004