Witold Sztark

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Witold Sztark
Ilustracja
Witold Sztark (1938)
pułkownik artylerii pułkownik artylerii
Data i miejsce urodzenia 10 marca 1894
Konin
Data i miejsce śmierci 22 lutego 1992
Wrocław
Przebieg służby
Siły zbrojne Armia Imperium Rosyjskiego,
Wojsko Polskie
Jednostki 2 Pułk Artylerii Polowej Legionów,
Zbrojownia nr 2,
OZU 1,
Centrum Wyszkolenia Artylerii,
5 Pułk Artylerii Lekkiej,
6 Pułk Artylerii Ciężkiej,
Szkoła Podchorążych Artylerii,
18 Pułk Artylerii Lekkiej
Stanowiska dyrektor nauk szkoły
dowódca pułku
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Odznaka honorowa za Rany i Kontuzje
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Witold Sztark (ur. 10 marca 1894 w Koninie[1], zm. 22 lutego 1992 we Wrocławiu[1]) – pułkownik artylerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 10 marca 1894. Był synem Daniela i Natalii z domu Petschke[2]. Po zakończeniu I wojny światowej i odzyskaniu przez Polskę niepodległości jako były oficer armii rosyjskiej został przyjęty do Wojska Polskiego i zatwierdzony do stopnia porucznika[3]. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej w szeregach 2 pułku artylerii polowej Legionów, za co otrzymał Order Virtuti Militari.

Został awansowany na stopień kapitana artylerii ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919[4][5][6]. Później pozostawał oficerem 2 pułku artylerii polowej Legionów w Kielcach i w 1923 był odkomenderowany na studia do Politechniki Lwowskiej[7]. W listopadzie 1924, po ukończeniu odkomenderowania na studia, został przeniesiony do korpusu oficerów uzbrojenia w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 66,7 lokatą, z równoczesnym wcieleniem do Okręgowego Zakładu Uzbrojenia Nr 1 w Warszawie i przydzielony do Zbrojowni Nr 2 w Warszawie na stanowisko odbiorcy materiałów uzbrojenia z przeznaczeniem do Lwowa[8][9]. Został awansowany na stopień majora artylerii ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1925[10][11]. W 1928 był przydzielony z 2 pap Leg. do Centrum Wyszkolenia Artylerii[12]. W 1932 był oficerem 5 pułku artylerii lekkiej we Lwowie[13]. W grudniu 1932 został przeniesiony do 6 pułku artylerii ciężkiej we Lwowie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[14]. 17 stycznia 1933 roku został mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z 1 stycznia 1933 roku i 7. lokatą w korpusie oficerów artylerii[15]. Na początku 1935 został przeniesiony do CWArt. na stanowisko dyrektora nauk Szkoły Podchorążych Artylerii w Toruniu[16]. W listopadzie tego roku został zastępcą komendanta Szkoły Szkole Podchorążych Artylerii.

Po wybuchu II wojny światowej w okresie kampanii wrześniowej był dowódcą 18 pułku artylerii lekkiej do 13 września 1939. W wyniku bitwy pod Łętownicą dowódca 18 Dywizji Piechoty płk. dypl. Stefan Kossecki został ranny, a dowódca piechoty dywizyjnej płk Aleksander Hertel poległ. Kontuzjowany Sztark tego dnia pozostał najstarszym stopniem oficerem nadrzędnej 18 Dywizji Piechoty[17]. 18 DP została rozbita. 13 września rano ppłk Sztark wysłał parlamentariuszy w prośbą o udzielenie pomocy rannym polskim żołnierzom zgrupowanym w Łętownicy jak i zalegających na pobojowisku[17]. Ppłk Sztark dostał się do niewoli.

Po wojnie pozostawał w stopniu podpułkownika, brał udział w ustanowieniu w kościele w Andrzejewie tablicy upamiętniającej żołnierzy 18 pal[18]. Od 1 września 1947 podjął pracę w charakterze nauczyciela matematyki w konińskim gimnazjum i liceum koedukacyjnym (późniejszym liceum ogólnokształcącym, obecnie I Liceum Ogólnokształcącym im. Tadeusza Kościuszki). W szkole tej pracował do 31 sierpnia 1961. Po przejściu na emeryturę przeniósł się do córki do Wrocławia i tam mieszkał do końca życia. W 1972 został awansowany do stopnia pułkownika[1]. Zmarł 22 lutego 1992 i został pochowany na Cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu[19]. Był żonaty z Marią de Rathel, z którą miał córkę Hannę (1924-2006), uczestniczkę Powstania Warszawskiego[20] i syna Zbigniewa[21] (1926-1944), który zginął walcząc w Powstaniu Warszawskim.

W 2018 ustanowiono ulicę Witold Sztarka w Ostrowi Mazowieckiej[22], a następnie, w tym samym roku w jego rodzimym Koninie[23].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Piotr Rybczyński, Płk Witold Sztark (1894-1992)
  2. Witold Sztark. sejm-wielki.pl. [dostęp 2018-03-31].
  3. Wykaz oficerów 1920 ↓, s. 116.
  4. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 819.
  5. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 743.
  6. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 459.
  7. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 717.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 119 z 7 listopada 1924 roku, s. 663.
  9. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1227, 1234, 1246.
  10. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 456.
  11. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 181.
  12. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 433.
  13. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 673.
  14. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 432.
  15. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 18 stycznia 1933 roku, s. 1.
  16. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 21 marca 1935 roku, s. 31.
  17. a b Władysław Wujcik. Mauzoleum poległych żołnierzy 18 dywizji piechoty. „Rocznik Mazowiecki”. Tom 9, s. 342, 1987. 
  18. Władysław Wujcik. Mauzoleum poległych żołnierzy 18 dywizji piechoty. „Rocznik Mazowiecki”. Tom 9, s. 344, 354, 355, 1987. 
  19. Witold Sztark. iwroclaw.pl. [dostęp 2018-03-31].
  20. Hanna Barbara Sztark. 1944.pl. [dostęp 2018-03-31].
  21. Powstańcze Biogramy - Zbigniew Sztark, www.1944.pl [dostęp 2018-12-04] (ang.).
  22. Ulica Witolda Sztarka. e-turysta.pl. [dostęp 2018-03-31].
  23. Pułkownik Sztark patronem ulicy. konin24.info. [dostęp 2018-03-31].
  24. a b c na podstawie fotografii [1]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]