Wołosate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wołosate
Wołosate
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat bieszczadzki
Gmina Lutowiska
Sołectwo Ustrzyki Górne
Liczba ludności (2013) 47[1]
Strefa numeracyjna (+48) 13
Kod pocztowy 38-714
Tablice rejestracyjne RBI
SIMC 0356330
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Wołosate
Wołosate
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wołosate
Wołosate
Ziemia49°04′02″N 22°40′47″E/49,067222 22,679722

Wołosate (w latach 1977–1981 Roztoka) – osada w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Lutowiska.

Miejscowość leży na obszarze Bieszczadzkiego Parku Narodowego, w dolinie potoku Wołosatki górnego biegu Wołosatego, przy drodze wojewódzkiej nr 897. Jest dobrym punktem wypadowym na Tarnicę, a także rozpoczyna się tu Główny Szlak Beskidzki.

Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Ustrzyki Górne[2]

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Położenie geograficzne[edytuj]

Wołosate na mapie Wojskowego Instytutu Geograficznego z 1937 roku
Centrum wsi Wołosate. Za gospodą po lewej stronie drogi wejście na szlak szlak turystyczny niebieski w stronę Tarnicy, widocznej w tle
Wołosate, centrum wsi

Wołosate jest najdalej wysuniętą na południe zamieszkaną miejscowością Polski. Kilka kilometrów na południe, za granicą znajduje się ukraińska wieś Lubnia w rejonie wełykoberezneńskim obwodu zakarpackiego.

Historia[edytuj]

Osada została założona w dolinie Wołosatego. Wymieniona była w dokumentach z 1557 r. a w 1566 r. odnotowano; „Wołoschatka wieś, (...) distans od Sanoka mil 12 (...) kniaź tylku dwu człowieku teraz tam osadził, a obu furtatów (złodziei), którzy jeszcze bardzo mało wykopały. Bóg to wie, kiedy im swoboda wynidzie” . W XVII w. Wołosate zostało dwukrotnie spalone przez zbójników tołhajów, których napady powtarzały się jeszcze do XIX w. W 1711 wieś została zniszczona przez wojska szwedzkie generała Magnusa Stenbocka. 30 kwietnia 1849 r. huzarzy węgierscy napadli na Wołosate, uprowadzając bydło i 10 chłopów. W połowie XIX wieku właścicielami posiadłości tybularnej Wołosate byli spadkobiercy Juliusza Rittnera[3].

W czasie I wojny światowej zimą 1914 i 1915 roku toczono tu walki pozycyjne. Była to duża wieś bojkowska, w większości jednak zamieszkana przez Polaków – przed wojną liczyła ponad 1200 mieszkańców, było ponad 200 domów. Podczas okupacji mieszkańcy Wołosatego nie chcieli przyjmować kennkart ukraińskich, choć było to finansowo korzystniejsze. Po roku 1944 władze radzieckie po przesunięciu granicy, wywiozły miejscowych Bojków w okolice Stryja. Po II wojnie światowej wieś została zniszczona i wysiedlona. Ludność polską wywieziono do Polski. W latach 70. powstało tu duże gospodarstwo hodowlane. Na jego potrzeby, z pomocą wojska, w 1987 r. rekultywowano dolinę Wołosatego. W Wołosatem znajduje się Zachowawcza Hodowla Konia Huculskiego.

Demografia[edytuj]

  • 1913 – 1040 osób;
  • 1921 – 819 osób (137 domów; 795 wyznania greckokatolickiego i 24 wyznania mojżeszowego; 450 osób podczas spisu podało narodowość polską);
  • 1991 – 13 osób;
  • 2004 – 34 osoby;
  • 2007 – 44 osoby;
  • 2013 – 47 osób.

Turystyka[edytuj]

Szlak pieszy E8 (przebieg fragmentu):

Szlak turystyczny na Tarnicę:

  • szlak turystyczny niebieski z Wołosatego – ok. 2 godz.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]