Wodnicha gajowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wodnicha gajowa
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina wodnichowate
Rodzaj wodnicha
Gatunek wodnicha gajowa
Nazwa systematyczna
Hygrophorus nemoreus (Pers.) Fr.
Epicr. syst. mycol. (Upsaliae): 326 (1838)
Wodnicha gajowa: drugie zdjęcie
Hygrophorus nemoreus a1 (2).JPG

Wodnicha gajowa (Hygrophorus nemoreus (Pers.) Fr.) – gatunek grzybów z rodziny wodnichowatych (Hygrophoraceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hygrophorus, Hygrophoraceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi [1].

Takson ten po raz pierwszy opisany został w 1801 r. przez Persoona jako Agaricus nemoreus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu Fries w 1838 r[1].

Niektóre synonimy naukowe[2]:

  • Agaricus nemoreus Pers. 1801)
  • Hygrophorus nemoreus (Pers.) Fr. 1838) var. nemoreus
  • Camarophyllus nemoreus (Pers.) P. Kumm. 1871
  • Hygrophorus pratensis var. nemoreus (Pers.) Quél. 1883
  • Hygrophorus leporinus sensu Cooke Rea (1922) 2005
  • Hygrophorus nemoreus var. striipes R. Heim 1967
  • Hygrophorus nemoreus var. raphaneus Largent 1985
  • Hygrophorus nemoreus var. gracilis Bon 1989

Nazwę polską nadał Franciszek Błoński w 1896 r[3].

Morfologia[edytuj]

Kapelusz

Średnica 4-10 cm, za młodu wypukły, później szeroko rozpostarty. Środek kapelusza płaski, czasami nieco wklęsły lub nieco wypukły. Brzeg cienki, początkowo podwinięty, później prosty. Powierzchnia gładka sucha i włóknista. W czasie wilgotnej pogody jest nieco lepka, ale nie śluzowata. Barwa ochrowopomarańczowa[4], szczególnie w środku, ku brzegom jest jaśniejsza, o kremowym lub żółtawym odcieniu[5] .

Blaszki

Różnej długości, rzadkie i dość grube, przy trzonie nieco zbiegające. Ostrza blaszek równe. Barwa biała, bladokremowa z ochrowoczerwonym odcieniem[4].

Trzon

Wysokość od 4 do 10 cm, średnica od 8 do 15 mm, walcowaty, wysmukły, zwężający się ku podstawie, czasami łukowato wygięty. pełny. Powierzchnia włóknista i drobno kosmkowata, u szczytu oszroniona. Barwa ochrowa[4], dużo jaśniejsza niż na kapeluszu[5].

Miąższ

Dość zwarty, biały, tylko pod skórką kapelusza ochrowy. Nie zmienia barwy po uszkodzeniu. Smak łagodny, zapach mączysty[4].

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki szerokoelipsoidalne, gładkie, o rozmiarach 6-8 x 3,5-6 μm. W środku posiadają ziarnistość lub kroplę tłuszczu. Cystyd brak[4].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Występowanie tego gatunku opisano tylko w Europie i w stanie Kalifornia w USA[6]. W Polsce jest dość rzadki, ale nie znajduje się na czerwonej liście gatunków zagrożonych. Znajduje się natomiast na takich listach w Niemczech, Holandii, Anglii, Norwegii, Szwecji i Finlandii[3].

Rośnie na ziemi w lasach liściastych i mieszanych. Owocniki wytwarza od sierpnia do października[3]. Szczególnie często występuje pod dębami i bukami[5]. W Polsce częściej występuje na terenach nizinnych[4].

Znaczenie[edytuj]

Grzyb mikoryzowy[3]. Jest grzybem jadalnym, ale o niewielkich wartościach smakowych[5].

Gatunki podobne[edytuj]

Bardzo podobny jest kopułek łąkowy (Cuphophyllus pratensis). Rośnie na miejscach trawiastych poza lasami. Jest bezwonny i ma całkiem gładki trzon[4]. Wodnicha różowozłota (Hygrophorus poetarum) jest większa i ma silny i charakterystyczny zapach. Wodnicha pomarańczowa (Hygrophorus pudorinus) jest rzadka i występuje głównie w górach pod drzewami iglastymi, zwłaszcza pod jodłą. Ma lepki naskórek[5].

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2015-12-01].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2015-12-01].
  3. a b c d Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f g Barbara Gumińska: Flora Polska (Flora of Poland). Grzyby (Mycota). Tom XXVI. Wodnichowate (Hygrophoraceae). Kraków: Uniwersytet Jagielloński, Instytut Botaniki, 1997. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. a b c d e Hygrophorus nemoreus. Fungipedia. [dostęp 2015-12-02].
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2015-06-22].