Wodnik guamski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wodnik guamski
Hypotaenidia owstoni[1]
Rothschild, 1895
Wodnik guamski
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd żurawiowe
Rodzina chruściele
Rodzaj Hypotaenidia
Gatunek wodnik guamski
Synonimy
  • Gallirallus owstoni (Rothschild, 1895)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EW pl.svg

Wodnik guamski (Hypotaenidia owstoni) – gatunek nielotnego ptaka z rodziny chruścieli (Rallidae). Endemit wyspy Guam. Od 1994 uznawany za gatunek wymarły na wolności.

Taksonomia[edytuj]

Po raz pierwszy gatunek opisał Walter Rothschild w 1895. Nowemu gatunkowi nadał nazwę Hypotaenidia owstoni[3]. Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) umieszcza wodnika guamskiego w rodzaju Gallirallus[4]. Jest on gatunkiem monotypowym[3][4].

Morfologia[edytuj]

Długość ciała wynosi około 28 cm; masa ciała samców 174–303 g, samic 170–274 g[3]. Ptaki obydwu płci są podobnie upierzone. Samice są mniejsze. Głowa, szyja i przechodzący przez oko pasek brązowe. Gardło i górna część piersi szare. Skrzydła krótkie, ciemne z brązowymi kropkami i białymi paskami. Niższa część piersi, brzuch, pokrywy podogonowe i sterówki czarniawe, pokryte białymi paskami. Dziób szary, tęczówka czerwona (według innego źródła brązowa[5]), stopy ciemnobrązowe[6].

Zasięg występowania[edytuj]

Endemit wyspy Guam, obecnie wymarły na wolności[3][5].

Ekologia i zachowanie[edytuj]

Wodniki guamskie są prawie całkowicie nielotne; zdołają przelecieć 1–3 m[3]. Zamieszkiwały większość dostępnych na Guam środowisk: lasy, sawannę, zakrzewienia, trawiaste obszary z roślinnością wtórną, zarośla paproci i tereny rolnicze[5]. Są wszystkożerne, ale zdają się preferować pokarm zwierzęcy. Zjadają ślimaki, scynki, gekony, bezkręgowce i padlinę, zaś z pokarmu roślinnego – nasiona, liście palm, pomidory, melony[6][3] i kwiaty[5]. Ptaki te najaktywniejsze są o świcie i o zmierzchu; pokarm zdobywają również w nocy[3]. Są to ptaki skryte. Odzywają się głośnym przeszywającym gwizdem lub serią gwizdów[6].

Lęgi[edytuj]

Wodniki guamskie gniazdują cały rok, jednak najintensywniejszy przebieg sezonu lęgowego przypada na okres od czerwca do listopada. Gniazda ulokowane są na ziemi w gęstej trawie. Zniesienie liczy 1–4 (zwykle 3–4) jaja[5]. Inkubacja trwa 20–21 dni[7], jaja wysiadywane są przez obie płci[3]. Pisklęta opuszczają gniazdo w ciągu 24 godzin od wylęgu; są karmione i znajdują się pod opieką obojga rodziców; masę ciała dorosłych osobników osiągają po 7 tygodniach[3]. Dojrzałość płciową uzyskują w wieku 4 miesięcy[5]. Ilość lęgów podczas jednego roku nieznana[3].

Status i zagrożenia[edytuj]

Wodnik guamski w Cincinnati Zoo

Od 1994 IUCN uznaje wodnika guamskiego za gatunek wymarły na wolności (EW, Extinct in the Wild)[5]. Katastrofalne skutki dla gatunku przyniosło pojawienie się na wyspie węża Boiga irregularis w latach 50. XX wieku[6]. W 1984 rozpoczęto rozmnażanie wodników guamskich w niewoli. Od 1987 podejmuje się próby introdukowania wodnika guamskiego na pobliską wolną od węży wyspę Rota. W 1999 wprowadzone tam ptaki po raz pierwszy się rozmnożyły. Pod koniec 1998 niektóre ptaki wychowane w niewoli wprowadzono na objęty ochroną obszar na północy wyspy Guam, liczący 24 ha powierzchni. Ptaki wyprowadziły nawet lęgi, jednak populacja ta wymarła[5]. 15 listopada 2010[6] szesnaście osobników wypuszczono na Cocos Island. W 2012 podjęły próbę rozrodu[5]. Każdego roku na wyspie Rota wypuszcza się około 100 osobników[6]. Nie są znane przyczyny niepowodzenia niektórych introdukcji na Rota. Za wymarcie reintrodukowanej na Guam populacji odpowiada drapieżnictwo ze strony zdziczałych kotów[5].

Przypisy

  1. Gallirallus owstoni, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2014-02-18]
  2. Hypotaenidia owstoni. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c d e f g h i j Taylor, B: Guam Rail (Hypotaenidia owstoni). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alived [on-line]. 2017. [dostęp 5 marca 2017].
  4. a b Frank Gill & David Donsker: Rails, gallinules, trumpeters & cranes. IOC World Bird List (v7.1), 8 stycznia 2017. [dostęp 5 marca 2017].
  5. a b c d e f g h i j Guam Rail Hypotaenidia owstoni. BirdLife International. [dostęp 5 marca 2017].
  6. a b c d e f U.S. Fish & Wildlife Service: Endangered Species in the Pacific Islands. Guam Rail / Gallirallus owstoni / Ko‘ko‘. Pacific Islands Fish and Wildlife Office. [dostęp 5 marca 2017].
  7. C. Lex Salisbury. Breeding the Guam Rail. „AFA Watchbird”. czerwiec/lipiec 1989. s. 22–25.