Wodorowęglan amonu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Wodorowęglan amonu
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny

NH4HCO3

Masa molowa

79,06 g/mol

Wygląd

biały, krystaliczny proszek o zapachu amoniaku[1]

Identyfikacja
Numer CAS

1066-33-7

PubChem

14013

DrugBank

DB15925

Podobne związki
Podobne związki

(NH
4
)
2
CO
3
, NaHCO
3

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Wodorowęglan amonu, NH
4
HCO
3
nieorganiczny związek chemiczny z grupy wodorowęglanów, wodorosól amonowa kwasu węglowego.

Tworzy bezbarwne kryształy o zapachu amoniaku, które łatwo rozkładają się do amoniaku, wody i dwutlenku węgla. Dobrze rozpuszczalny w wodzie, hydrolizuje jako sól słabego kwasu i słabej zasady.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Stosowany m.in. jako rodzaj proszku do pieczenia (o nazwie handlowej amoniak, amoniak do pieczenia, amoniak spożywczy itp.), środków gaśniczych, leków, barwników, a także jako prosty nawóz (szczególnie w Chinach, choć jest tam wypierany przez mocznik z powodu niższej jakości i braku stabilności). Jest również stosowany w wyrobie ceramiki, tworzyw sztucznych i gumy, przy garbowaniu skór i wyrobie katalizatorów. Służy też do otrzymywania innych związków amonowych.

Reakcje[edytuj | edytuj kod]

Związek rozpuszcza się w wodzie, dając lekko zasadowe roztwory. Jest nierozpuszczalny w acetonie i alkoholach. W temperaturze powyżej ok. 60 °C rozkłada się do amoniaku, wody i dwutlenku węgla[1][2] w reakcji endotermicznej[5][6]:

NH
4
HCO
3
→ NH
3
↑ + H
2
O↑ + CO
2
Zależnośc ciśnienia rozkładu wodorowęglanu amonu od temperatury[5]
t [°C] 25,4 34,2 40,7 45 50 55,8 59,3
p [hPa] 78,5 162,6 267,9 370,6 526,5 821,1 1086,4

W reakcji z kwasami tworzy sól, dwutlenek węgla i wodę, np.:

NH
4
HCO
3
+ HClaqNH
4
Cl
+ CO
2
↑ + H
2
O

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Ammonium hydrogen carbonate, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank [online], Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 108420 [dostęp 2012-09-17] (niem. • ang.).
  2. a b Bread and Other Baked Products, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, s. 22, DOI10.1002/14356007.a04_331.pub2 (ang.).
  3. Wodorowęglan amonu (nr 09830) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2012-09-07]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  4. Wodorowęglan amonu (nr 09830) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2012-09-07]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  5. a b Karl-Heinz Zapp i inni, Ammonium Compounds, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, s. 21, DOI10.1002/14356007.a02_243 (ang.).
  6. Endothermic processes, PCC Group Product Portal [dostęp 2023-07-27] (ang.).