Wodorowęglan sodu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wodorowęglan sodu
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny NaHCO3
Masa molowa 84,01 g/mol
Wygląd białe jednoskośne kryształy[1]
Identyfikacja
Numer CAS 144-55-8
PubChem 516892[2]
DrugBank DB01390[3]
Podobne związki
Inne aniony NaHSO4, NaHSO3
Inne kationy KHCO3, NH4HCO3
Podobne związki Na2CO3
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Wodorowęglan sodu (soda oczyszczona, E500b), NaHCO3nieorganiczny związek chemiczny z grupy wodorowęglanów, wodorosól kwasu węglowego i sodu.

Właściwości[edytuj]

Wodorowęglan sodu bywa też nazywany kwaśnym węglanem sodu. Ta nazwa może być myląca, gdyż w rzeczywistości wodny roztwór wodorowęglanu sodu ma odczyn słabo alkaliczny i zachowuje się w wielu reakcjach jak słaba zasada. Z kwasami reaguje z wydzieleniem dwutlenku węgla i wody:

NaHCO3 + HClNaCl + H2O + CO2↑ (zobojętnianie kwasu solnego – głównego składnika soku żołądkowego)[6]
NaHCO3 + CH3COOHCH3COONa + H2O + CO2

Nie reaguje z alkoholami i fenolami, co bywa wykorzystywane do odróżniania ich od kwasów karboksylowych w chemicznej analizie związków organicznych.

Jego własności spulchniające i pianotwórcze wynikają z faktu, że rozkłada się on w temperaturze powyżej 60 °C z wydzieleniem dwutlenku węgla:

2NaHCO3Na2CO3 + H2O + CO2

W laboratorium najłatwiej jest go otrzymać przez wprowadzenie dwutlenku węgla do nasyconego wodnego roztworu węglanu sodu:

Na2CO3 + CO2 + H2O2NaHCO3.

W przemyśle otrzymuje się go jako produkt pośredni przy otrzymywaniu węglanu sodu metodą Solvaya.

Zastosowanie[edytuj]

Stosowany jest jako jeden ze składników proszku do pieczenia, dodatek do żywności regulujący pH, składnik musujących napojów w proszku i tabletek musujących[7], w lecznictwie (przy nadkwasocie), w gaśnicach pianowych (jako środek spieniający), jako substancja pochłaniająca zapachy i wilgoć oraz do zmiękczania wody.

Zastosowanie w medycynie[edytuj]

Wskazania[8]:

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e CRC Handbook of Chemistry and Physics, David R.D.R. Lide (red.), wyd. 90, Boca Raton: CRC Press, 2009, s. 4-90, ISBN 9781420090840.
  2. Wodorowęglan sodu (CID: 516892) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  3. Wodorowęglan sodu (DB01390) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  4. a b c Wodorowęglan sodu (nr S6014) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski. [dostęp 2012-05-06].
  5. Wodorowęglan sodu (nr S6014) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2012-05-06].
  6. Podręczny słownik chemiczny, RomualdR. Hassa (red.), JanuszJ. Mrzigod (red.), JanuszJ. Nowakowski (red.), Katowice: Videograf II, 2004, s. 366, ISBN 8371832400.
  7. Flavamed, 60 mg, tabletki musujące. Ulotka dla pacjenta: informacja dla użytkownika. Flavamed. [dostęp 2014-11-19].
  8. Janusz Andres, Teresa Sokołowska-Kozub: Pierwsza pomoc i resuscytacja krążeniowo-oddechowa. Podręcznik dla studentów. Kraków: Polska Rada Resuscytacji, 2006, s. 56. ISBN 8389610000.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.