Wojciech Żywny
 Portret Wojciecha Żywnego pędzla Ambrożego Mieroszewskiego, 1829 | |
| Data i miejsce urodzenia |
13 maja 1756 |
|---|---|
| Pochodzenie | |
| Data i miejsce śmierci |
21 lutego 1842 |
| Instrumenty | |
| Gatunki | |
| Zawód | |
Wojciech (Adalbert)[1] Żywny (cz. Vojtěch Živný; ur. 13 maja 1756 w Mšenie, zm. 21 lutego 1842 w Warszawie) – polski pianista czeskiego pochodzenia, kompozytor i pedagog.
Jego twórczość kompozytorska nie zachowała się[2]. Był jedynym nauczycielem Fryderyka Chopina[2][3].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Pochodził z Czech, gdzie uczył się muzyki u Jana Kuchařa. Grał na skrzypcach i klawikordzie, próbował kompozycji, był także dyrygentem. Do Polski ściągnął go Kazimierz Sapieha i uczynił domowym pianistą i nauczycielem muzyki aż do rozbiorów Polski, gdy Żywny musiał przenieść się do Warszawy w poszukiwaniu pracy[4]. Początkowo uczył gry na skrzypcach, później również na fortepianie[5]. Pracował także w pensji prowadzonej przez Mikołaja Chopina[5][6].
W latach 1816–1822 był nauczycielem Fryderyka Chopina[7]. Uczył również jego siostrę Ludwikę[5][6]. Był prawdopodobnym kopistą pierwszej kompozycji Chopina – Poloneza g-moll – oraz pośrednikiem w wydaniu jej przez Izydora Józefa Cybulskiego[2]. Mógł brać udział w organizacji jego pierwszego koncertu 24 lutego 1818 roku[8]. Jedenastoletni Fryderyk dedykował mu skomponowany z okazji imienin, wykonany 23 kwietnia 1821 r., Polonez As-dur (Dédiée á Monsieur A. Żywny par son élève Fryderyk Chopin à Varsovie Ce 23 Avril 1821
)[9].
Zmarł 21 lutego 1842 w Warszawie[10]. Został pochowany na tamtejszym cmentarzu Powązkowskim (kwatera 12 rząd 2 miejsce 19)[11].
Upamiętnienie
[edytuj | edytuj kod]Tablica pamiątkowa na domu przy ul. Krakowskie Przedmieście 19 w Warszawie, znajdującym się w miejscu kamienicy, w której w latach 1837−1842 mieszkał Wojciech Żywny[12].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Niemieckie brzmienie imienia Wojciech, Żywny używał obu naprzmiennie.
- 1 2 3 Walker 2025 ↓, s. 83–84.
- ↑ Tomaszewski 2022 ↓, s. 332.
- ↑ Kazimierz Wierzyński: Życie Chopina. Białystok: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1990, s. 31. ISBN 83-03-03117-1.
- 1 2 3 Walker 2025 ↓, s. 80.
- 1 2 Tomaszewski 2022 ↓, s. 37–38.
- ↑ Warakomska U., Chopin jako pedagog. Ogólna charakterystyka rozwoju pedagogiki fortepianowej..., Nauczyciele Chopina. [dostęp 08.06.2008]
- ↑ Walker 2025 ↓, s. 86.
- ↑ Walker 2025 ↓, s. 97.
- ↑ Tomaszewski 2022 ↓, s. 153.
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: WOJCIECH ŻYWNY, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2014-12-31].
- ↑ Stanisław Ciepłowski: Wpisane w kamień i spiż. Inskrypcje pamiątkowe w Warszawie XVII–XX w.. Warszawa: Argraf, 2004, s. 138. ISBN 83-912463-4-5.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Mieczysław Tomaszewski, Chopin: człowiek, dzieło, rezonans, wyd. 3, Kraków: PWM, 2022, ISBN 978-83-224-0857-5.
- Alan Walker, Chopin: biografia, Kraków: Znak Horyzont, 2025, ISBN 978-83-8367-837-5.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Wojciech Żywny – twórczość tego autora dostępna w bibliotece cyfrowej International Music Score Library Project