Wojciech Giełżyński

Wojciech Giełżyński

Wojciech Giełżyński (Warszawa, 2006)
Data i miejsce urodzenia	9 maja 1930 Warszawa
Data i miejsce śmierci	3 marca 2015 Warszawa
Narodowość	polska
Język	polski
Dziedzina sztuki	reportaż
Ważne dzieła
Medytacje o Świecie Trzecim Rewolucja w imię Allacha Byłem gościem Chomeiniego Gdańsk. Sierpień 80 Budowanie Niepodległej Edward Abramowski, zwiastun Solidarności Ani Wschód ani Zachód Prywatna historia XX wieku Inne światy inne drogi Pół świata – moje! Sto twarzy Jugosławii
Odznaczenia

Wojciech Stefan Giełżyński (ur. 9 maja 1930 w Warszawie, zm. 3 marca 2015 tamże) – polski dziennikarz i reportażysta.

Życiorys

Debiutował w wieku 16 lat, pod pseudonimem Wojciech Stefan, na łamach „Gazety Ludowej”, niezależnego dziennika, którego naczelnym był jego ojciec, Witold Giełżyński (korygował on teksty syna, m.in. pod kątem gramatycznym). W latach 1943–1944 uczęszczał na tajne komplety Gimnazjum im. Tadeusza Reytana. Po zakończeniu II wojny światowej kontynuował naukę najpierw w Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego, a następnie w Liceum Ogólnokształcącym im. Adama Mickiewicza (1948). Ukończył studia ekonomiczne w Szkole Głównej Handlowej (1952), po których został reporterem działu sportowego tygodnika „Dookoła Świata” (na studiach pracował w piśmie „Repatriant”, które namawiało ludzi starej emigracji do powrotów do Polski). Sportowiec, dwukrotny mistrz Polski w wioślarstwie. Pracował w pismach: „Współczesność”, „Panorama”, „Kontynenty” (prowadził dział Azji), od 1972 współpracował blisko z „Polityką” (z której odszedł po strajku w Stoczni Gdańskiej w 1980). W stanie wojennym przeszedł do prasy drugiego obiegu, redagował miesięcznik „Vacat” (ps. Jan Lech, Pol.X., Weronika), współredagował „Przegląd Wiadomości Agencyjnych”. Ostatnim jego etatowym miejscem pracy w dziennikarstwie był „Tygodnik Solidarność” w latach 1989–1992.

W 1987 uczestniczył w reaktywacji PPS, a w 1988 – w majowym i sierpniowym strajku w Stoczni Gdańskiej. Był członkiem Rady Programowej Unii Pracy. Związany z masonerią, której przedstawicielem był także jego ojciec.

Od 1995 do 2006 rektor nieistniejącej już Wyższej Szkoły Komunikowania i Mediów Społecznych im. Jerzego Giedroycia w Warszawie.

Autor ok. pięciu tysięcy publikacji prasowych, komentarzy radiowych i telewizyjnych – oraz ponad 60 książek, głównie o Trzecim Świecie, jak i z zakresu problematyki społeczno-politycznej.

Odwiedził w wędrówkach reporterskich 85 krajów. Otrzymał za swą twórczość szereg nagród i wyróżnień m.in. nagrodę im. Juliana Bruna.

W latach 1960–1981 należał do PZPR. Przyznał się do siedmiu lat współpracy z SB (TW ps. Jerzy Stefański), zakończonej w 1964.

Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Złotym Krzyżem Zasługi.

Mieszkał w Warszawie przy ul. T. Sygietyńskiego.

Pochowany 10 marca 2015 w grobie rodzinnym na cmentarzu Stare Powązki (kwatera 36-5-3,4).

Leopold Unger, Janusz Krasiński, Ludwik Jerzy Kern i Wojciech Giełżyński w Stowarzyszeniu Pisarzy Polskich (Warszawa, 2006)

Grób Wojciecha Giełżyńskiego na cmentarzu Powązkowskim

Twórczość

• Indonezja, archipelag niepokojów. 1966, seria: Świat się zmienia.
• Oko w oko z polityką. 1968.
• Aż do najdalszych granic. Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 1972, seria: Łowcy sensacji.
• Medytacje o Świecie Trzecim. 1972.
• Sto twarzy Jugosławii. 1977.
• Kraj świętych krów i biednych ludzi. Krajowa Agencja Wydawnicza, 1977.
• Rewolucja w imię Allacha. Książka i Wiedza, 1979.
• Rewolucja w imię Augusta Sandino. Wydawnictwo Iskry, 1979. ISBN 83-207-0142-2.
• Jeśli nawet umrzesz, pozostań. 1979.
• Gra o Himalaje. Wydawnictwo Iskry, 1980. ISBN 83-207-0259-3.
• Byłem gościem Chomeiniego. Książka i Wiedza, 1981.
• Gdańsk. Sierpień 80. Lech Stefański (współautor). 1981.
• Moja prywatna Vistuliada. Wydawnictwo Iskry, 1983. ISBN 83-207-0638-6.
• Budowanie Niepodległej. Paryż: Instytut Literacki, 1985.
• Edward Abramowski, zwiastun Solidarności. Wydawnictwo Polonia, 1986. ISBN 0-902352-53-9.
• Ani Wschód ani Zachód. Oficyna Wydawnicza „Rytm”, 1989.
• Opiumowa dżungla. Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, 1989. ISBN 83-203-1819-X.
• Jaćwięgi są wśród nas. Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 2001. ISBN 83-207-1666-7.
• Nepal - horror i sielanka. Poznań: Wydawnictwo Kurpisz S.A., 2001. ISBN 83-88276-92-1.
• Szatan wraca do Iranu. Krajowa Agencja Wydawnicza, 2001. ISBN 83-88072-35-8.
• Prywatna historia XX wieku. Wydawnictwo Rosner i Wspólnicy, 2005. ISBN 83-89217-73-2.
• Inne światy inne drogi. Bydgoszcz, Warszawa: Oficyna Wydawnicza Branta, 2006.
• Wschód Wielkiego Wschodu. Warszawa: 2008, seria: Ex Oriente Lux.
• Pół świata – moje!. Oficyna Wydawnicza Volumen, 2012. ISBN 978-83-7233-411-4.

Linki zewnętrzne

• Paweł Smoleński, „Zmarł Wojciech Giełżyński – reporter i podróżnik z powołania”; Wyborcza.pl – 6 marca 2015 r.
• „Nie żyje dziennikarz i reportażysta Wojciech Giełżyński”; „Press”, 5 marca 2015 r.
• Notacje historyczne: „Wojciech Giełżyński. Debiutowałem u ojca” (film). vod.tvp.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-04-02)].