Województwo ciechanowskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy województwa ciechanowskiego w latach 1975–1998. Zobacz też: województwo ciechanowskie (1793).
Województwo ciechanowskie
województwo
1975–1998
Państwo  Polska
Data powstania 1 czerwca 1975
Data likwidacji 31 grudnia 1998
Stolica Ciechanów
Powierzchnia 6362 km²
Populacja (1998)
• liczba ludności

437 400
• gęstość 68,8 os./km²
Tablice rejestracyjne CI, CA, CN
Położenie na mapie Polski
POL województwo ciechanowskie 1975.svg
Portal Portal Polska

Województwo ciechanowskiepolskie województwo ze stolicą w Ciechanowie istniejące w latach 19751998, jedno z 49 ówcześnie istniejących.

Zasięg terytorialny[edytuj]

Województwo ciechanowskie składało się z dzisiejszych powiatów:

Po reformie administracyjnej w 1999 roku województwo ciechanowskie zostało podzielone między dwa województwa:

Urzędy rejonowe[edytuj]

Na podstawie ustawy z 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej, utworzono na terenie województwa 5 rejonów administracyjnych zrzeszających po kilka lub kilkanaście gmin.

Nr Gmina Siedziba
Urząd Rejonowy w Ciechanowie
1 gmina Ciechanów POL gmina Ciechanów COA.svg Ciechanów
2 miasto Ciechanów POL Ciechanów COA.svg Ciechanów
3 gmina Czernice Borowe POL gmina Czernice Borowe COA.svg Czernice Borowe
4 gmina Glinojeck POL Glinojeck COA.svg Glinojeck
5 gmina Gołymin-Ośrodek Gołymin-Ośrodek
6 gmina Grudusk POL gmina Grudusk COA.svg Grudusk
7 gmina Krasne Krasne (województwo mazowieckie)
8 gmina Ojrzeń Ojrzeń
9 gmina Opinogóra Górna Opinogóra Górna
10 gmina Regimin Regimin
11 gmina Sońsk Sońsk
Urząd Rejonowy w Działdowie
1 gmina Działdowo POL gmina Dzialdowo COA.svg Działdowo
2 miasto Działdowo POL Działdowo COA.svg Działdowo
3 gmina Iłowo-Osada POL gmina Iłowo-Osada COA.svg Iłowo-Osada
4 gmina Lidzbark Herb Lidzbarski.svg Lidzbark
5 gmina Lubowidz Lubowidz
6 gmina Płośnica Płośnica
7 gmina Rybno POL gmina Rybno COA.svg Rybno
Urząd Rejonowy w Mławie
1 gmina Bieżuń POL Bieżuń COA.svg Bieżuń
2 gmina Dzierzgowo Dzierzgowo
3 gmina Kuczbork-Osada POL gmina Kuczbork-Osada COA.svg Kuczbork-Osada
4 gmina Lipowiec Kościelny Lipowiec Kościelny
5 gmina Lutocin Lutocin
6 Mława POL Mława COA.svg Mława
7 gmina Radzanów POL gmina Radzanów (powiat mławski) COA.svg Radzanów
8 gmina Strzegowo POL Gmina Strzegowo COA.svg Strzegowo-Osada
9 gmina Stupsk Stupsk
10 gmina Szreńsk POL gmina Szreńsk COA.svg Szreńsk
11 gmina Szydłowo Szydłowo
12 gmina Wieczfnia Kościelna Wieczfnia Kościelna
13 gmina Wiśniewo Wiśniewo
14 gmina Żuromin POL Żuromin COA.svg Żuromin
Urząd Rejonowy w Płońsku
1 gmina Baboszewo Baboszewo
2 gmina Dzierzążnia Dzierzążnia
3 gmina Joniec Joniec
4 gmina Naruszewo Naruszewo
5 gmina Nowe Miasto POL gmina Nowe Miasto COA.jpg Nowe Miasto
6 gmina Płońsk POL gmina Płońsk COA.svg Płońsk
7 Płońsk POL Płońsk COA.svg Płońsk
8 gmina Raciąż POL Raciąż COA.svg Raciąż
9 Raciąż POL Raciąż COA.svg Raciąż
10 gmina Siemiątkowo Siemiątkowo
11 gmina Sochocin POL gmina Sochocin COA.svg Sochocin
12 gmina Załuski Załuski
Urząd Rejonowy w Pułtusku
1 gmina Gzy Gzy
2 gmina Karniewo Karniewo
3 Nasielsk POL Nasielsk COA 1.svg Nasielsk
4 gmina Pokrzywnica Pokrzywnica
5 Pułtusk POL Pułtusk COA.svg Pułtusk
6 gmina Świercze Świercze
7 gmina Winnica Winnica

Miasta[edytuj]

Ludność 31.12.1998

Zabytki miast województwa ciechanowskiego[edytuj]

POL Ciechanów COA.svg Ciechanów

POL Mława COA.svg Mława

  • Kościół parafialny pw. św. Trójcy – wybudowany w 1477, pierwotnie gotycki; w latach 18821886 powiększony i całkowicie przebudowany w tzw. stylu toskańskim, w niektórych źródłach jego styl jest określany jako eklektyczny. Jedynymi pozostałościami po pierwotnym założeniu gotyckim są: okno w prezbiterium nad ołtarzem, łuk tęczowy oddzielający prezbiterium od nawy głównej i widoczna za ołtarzem bocznym w prawej nawie przypora zewnętrzna znajdująca się obecnie wewnątrz świątyni.
  • Ratusz miejski – zbudowany pod koniec XVIII w. Z wieży ratuszowej odgrywany jest codziennie o 12:00 hejnał Mławy.
  • Kościół pw. św. Wawrzyńca – 1786 r. na wzgórzu cmentarnym, późnobarokowy z klasycyzującą elewacją frontową.
  • „Lelewelówka” – drewniany spichlerz z XVIII w., jedyna pozostałość po zabudowaniach starościńskich, czasami zwyczajowo zwanych zamkiem
  • Secesyjne kamienice z początku XX w.
  • Pomnik Obrońcom Mławy upamiętniający bitwę pod Mławą w 1939 r.
  • Pozycja Mławska – linia polskich fortyfikacji wybudowanych w przeddzień II wojny światowej. W skład obiektu wchodzi 55 schronów żelbetowych, pozostałości budowli ziemno-drewnianych i okopów. Pozycja Mławska była główna areną bitwy po Mławą.
  • Więzienie powiatowe wybudowane w 1889 roku, obecnie siedziba oddziału Archiwum Państwowego Miasta Stołecznego Warszawy.
  • Hala Targowa z 1912 roku wybudowana według projektu miejskiego architekta Stefana Usakiewcza
  • Spichlerz Obywatelski przy ulicy Długiej, wybudowany w latach sześćdziesiątych XIX wieku, obecnie supermarket i dom handlowy
  • Park miejski im. Dąbrowszczaków, założony w 1897 roku jako ogród spacerowy, powstał z poszerzenia ogrodu przy cerkwi prawosławnej. Przez mieszczan zwany „Salonem Mławy”. Po II wojnie światowej nazwany imieniem J. Stalina, a od 1956 do dzisiaj im. Dąbrowszczaków. W parku znajduje się fontanna wykonana w brązie według projektu Andrzeja Borcza przedstawiająca czterech zdunów, legendarnych założycieli miasta, i Muławę, od której imienia miasto wywodzi swoją nazwę; pomnik Józefa Piłsudskiego; Dąb Niepodległości z tablicą pamiątkową; oraz dawna popówka, jedyna pozostałość po cerkwi, obecnie przychodnia dziecięca.

POL Płońsk COA.svg Płońsk

  • Układ urbanistyczny miasta wraz ze znajdującą się na tym terenie zabudową i wylotami ulic,
  • Zespół pokarmelicki: Kościół parafialny pw. św. Michała, d. klasztor, mur – XVI, XVIII w., dzwonnica, mur – II poł. XIX w. oraz całe wyposażenie wnętrz,
  • Wczesnośredniowieczne grodzisko, pozostałość XI–wiecznego grodu o wymiarach 75x80 metrów, zwanego dawniej Górą Szwedzką lub Górą Łysą, obecnie nazywane Górą Kawałkowskiego ewentualnie Górą Kabana,
  • Zespół podworski: dwór, mur – 1 poł. XIX /XX w, oficyna, mur – k. XIX w, budynek gospodarczy, mur, pozostałości parku – koniec XIX w.,
  • Więzienie, ob. Areszt Śledczy, ul. Warszawska 49, mur – koniec XIX w.,
  • Zespół cmentarza parafialnego: cmentarz rzymskokatolicki – 1779 r., kaplica grobowa małż. Grobickich, mur – 1876 r.
  • Dom, ul. Rynek 4a – XIX w.,
  • Dom, pl. 15 sierpnia 21, 21a (d. ul. Rynek 21) – XIX w.

POL Działdowo COA.svg Działdowo

  • kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego – pierwotnie gotycki (XIV wiek), później zniszczony i odbudowany
  • kościół pw. św. Wojciecha
  • zamek (XIV wiek)
  • ratusz (XVII wiek)
  • rynek z zabudową wokół ratusza XVIII-XIX wiek
  • dawna bożnica z 1874 roku
  • zespół budynków koszarowych (w latach 1939–1945 Obóz koncentracyjny)
  • zabytkowe kamienice na ul. Jagiełły, szkoła (Gimnazjum Nr 1 im. króla Władysława Jagiełły), sąd i więzienie
  • budynek szkoły medycznej przy ul. Wolność (dawny szpital) z witrażem św. Katarzyny i tablicą poświęconą Janowi Pawłowi II
  • wieża ciśnień i dawna gazownia – obecnie hotel i restauracja.
  • wieża Bismarcka

POL Pułtusk COA.svg Pułtusk

  • gotycka Bazylika kolegiacka Zwiastowania NMP z XV wieku, z renesansową przebudową z XVI wieku (kolebkowe sklepienie wykonane w latach 1554–1561). W 1975 roku papież Paweł VI nadał kolegiacie tytuł bazyliki mniejszej
  • zamek biskupi usytuowany na brzegu Narwi z XIV-XVI wieku, obecnie Dom Polonii. Właścicielem Domu Polonii jest Stowarzyszenie „Wspólnota Polska”. W murach zamku przebywali m.in.: król Zygmunt Waza, król szwedzki Karol XII, carowie rosyjscy Aleksander I i Aleksander II.
  • Kaplica pw. Świętej Marii Magdaleny przy rynku. Pierwotnie odgrywała rolę kościoła parafialnego do czasu zbudowania kolegiaty. W 1944 r. została całkowicie zniszczona, zrekonstruowana w latach 1946–1951
  • ratusz z wieżą ratuszową z XVI w (gotycko-renesansowa).
  • Kościół św. Krzyża z XVI w, późnogotycki z elementami barokowo-klasycznymi. Wokół świątyni rozciąga się najstarszy pułtuski cmentarz katolicki, z grobowcami z XIX w.
  • Kościół św. Józefa z XVII w., poreformacki. Do budynku przylegają budynki dawnego klasztoru Benedyktynów, w których w okresie PRL znajdowało się więzienie.

POL Żuromin COA.svg Żuromin

  • zespół klasztorny poreformacki z XVIII wieku

Herb Lidzbarski.svg Lidzbark

  • Kościół św. Wojciecha
  • resztki gotyckiej baszty zamkowej z XIV wieku
  • kościół ewangelicki z 1828
  • założenie urbanistyczne Starego Miasta z lat 13201331
  • Budynki Szkoły Podstawowej nr 1, Urzędu Miasta, byłej garbarni, rzeźni, gazowni, dworca kolejowego oraz kamieniczki secesyjne z przełomu XIX i XX w.

POL Nasielsk COA 1.svg Nasielsk

POL Raciąż COA.svg Raciąż

  • kościół neogotycki z 1886 roku,
  • murowana plebania z lat dwudziestych XX wieku,
  • synagoga przy ulicy Kilińskiego
  • domy przy ulicach Kilińskiego i Warszawskiej
  • park miejski przy ul. Mławskiej – 1 ćw. XX w.,
  • cmentarz parafialny rzymskokatolicki – XIX w.,
  • cmentarz żydowski – XIX w.,
  • grodzisko wczesnośredniowieczne – XII w.

POL Glinojeck COA.svg Glinojeck

  • młyn na Zawodzie
  • cukrownia w Zygmuntowie
  • Zespół podworski:
    • dwór murowany z II poł. XIX w,
    • park krajobrazowy z I poł. XIX w.

POL Bieżuń COA.svg Bieżuń

Ludność w latach[edytuj]


Rok 1975 1980 1985 1990 1995 1998
Ludność 398 700 405 400 418 100 428 400 436 400 437 400

Zobacz też[edytuj]