Województwo częstochowskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy województwa istniejącego w latach 1975–1998. Zobacz też: Województwo częstochowskie (projektowane).
Województwo częstochowskie
województwo
1975–1998
Państwo  Polska
Data powstania 1 czerwca 1975
Data likwidacji 31 grudnia 1998
Stolica Częstochowa
Powierzchnia 6182 km²
Populacja (1998)
• liczba ludności

779 600
• gęstość 126,1 os./km²
Tablice rejestracyjne CZ, CE, CO
Adres Urzędu Wojewódzkiego:
ul. Jana III Sobieskiego 7, 42-217 Częstochowa
Położenie na mapie Polski
POL województwo czestochowskie 1975.svg
Portal Portal Polska
Mapa województwa w ostatnim dniu jego istnienia z podziałem na gminy i urzędy rejonowe.
Przynależność wojewódzka gmin byłego województwa częstochowskiego po 31 grudnia 1998 roku

Województwo częstochowskiepolskie województwo ze stolicą w Częstochowie istniejące w latach 1975–1998, jedno z 49 ówcześnie istniejących.

Historia[edytuj]

Reformę administracyjną w 1975 roku przyjęto w pośpiechu i bez debaty publicznej. 12 maja plenum KC PZPR podjęło decyzję o zmianie podziału administracyjnego kraju, a ustawę wprowadzającą zmiany Sejm przyjął już 28 maja z mocą obowiązującą od 1 czerwca[1].

Dopiero 3 czerwca 1975 roku w magazynie „Nad Wartą” poinformowano mieszkańców Częstochowy, że miasto stało się siedzibą województwa[1].

Początkowo część wydziałów urzędu wojewódzkiego ulokowano z przyczyn lokalowych w Kłobucku. W związku z tym władze nakazały uruchomienie podmiejskiej linii MPK na trasie Częstochowa-Kłobuck[1].

Konsekwencją utworzenia nowego województwa było poszerzenie granic Częstochowy w dniu 1 stycznia 1977 r. Powodem była chęć zwiększenia populacji miasta ponad 200 tys. mieszkańców[1].

W nowym podziale administracyjnym zostało rozdzielone pomiędzy województwa śląskie, opolskie, łódzkie i świętokrzyskie, pomimo zabiegów o utworzenie tzw. województwa staropolskiego. Ostatnie próby odtworzenia województwa częstochowskiego były planowane w formie referendum przeprowadzonego przy okazji wyborów parlamentarnych w 2011 roku[2], później postulat jego utworzenia został podniesiony przez polityków PiS[3] w 2015 roku, którzy jednak w 2017 r. przesunęli jego realizację na kolejną kadencję Sejmu[4].

Geografia[edytuj]

Województwo częstochowskie zajmowało powierzchnię 6182 km², rozciągłość południkowa wynosiła 77 km, a równoleżnikowa 127 km. Punkty skrajne[5]:

  • północny: 51°12′N
  • południowy: 50°29′N
  • wschodni: 20°06′E
  • zachodni: 18°18′E

Długość granic wynosiła 597 km, z czego z województwami[6]: katowickim 142 km, piotrkowskim 133 km, opolskim 124 km, kieleckim 97 km, sieradzkim 85 km, kaliskim 5 km[5].

Obejmowało 17 miast (Częstochowa, Lubliniec, Myszków, Kłobuck, Kalety, Olesno, Pajęczno, Koniecpol, Blachownia, Gorzów Śląski, Praszka, Krzepice, Szczekociny, Woźniki, Żarki, Koziegłowy, Dobrodzień) i 52 gminy.

Średnia temperatura i opady dla województwa częstochowskiego
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Rekordy maksymalnej temperatury [°C] 5.7 13.8 15.6 19.2 29.0 33.0 25.3 27.8 25.4 20.2 18.7 8.6 33,0
Średnie temperatury w dzień [°C]
Średnie dobowe temperatury [°C] -5.0 1.3 2.7 4.6 13.6 16.9 17.2 18.3 12.6 5.9 3.0 0.3 -,-
Średnie temperatury w nocy [°C]
Rekordy minimalnej temperatury [°C] -17.2 -9.8 -6.6 -4.6 2.8 6.0 10.2 9.2 1.6 -5.0 -5.0 -18.6 -18,6
Opady [mm] 5.9 26.9 24.7 30.1 95.8 97.3 239.4 55.1 23.0 61.4 60.9 50.0 770,4
Źródło: [7] 2015-11-02

Wojewodowie częstochowscy[8][edytuj]

Urzędy Rejonowe[edytuj]

  • Urząd Rejonowy w Częstochowie dla gmin: Blachownia, Gidle, Janów, Kamienica Polska, Kłomnice, Konopiska, Kruszyna, Mstów, Mykanów, Nowa Brzeźnica, Olsztyn, Pajęczno, Poczesna, Rędziny, Starcza i Strzelce Wielkie oraz miast: Blachownia (do 1 stycznia 1992[9]), Częstochowa i Pajęczno (do 1 stycznia 1992[9])
  • Urząd Rejonowy w Kłobucku dla gmin: Kłobuck, Krzepice, Lipie, Miedźno, Opatów, Panki, Popów, Przystajń i Wręczyca Wielka oraz miast (do 1 stycznia 1992[9]): Kłobuck i Krzepice
  • Urząd Rejonowy w Koniecpolu dla gmin: Dąbrowa Zielona, Irządze, Koniecpol, Lelów, Moskorzew, Przyrów, Radków, Secemin, Szczekociny i Żytno oraz miast (do 1 stycznia 1992[9]): Kłobuck i Krzepice
  • Urząd Rejonowy w Lublińcu dla gmin: Boronów, Ciasna, Dobrodzień, Herby, Kochanowice, Koszęcin i Pawonków, oraz miast: Dobrodzień (do 1 stycznia 1992[9]), Kalety, Lubliniec i Woźniki (do 1 stycznia 1992[9])
  • Urząd Rejonowy w Myszkowie dla gmin: Koziegłowy, Kroczyce, Niegowa, Poraj, Włodowice i Żarki oraz miast: Koziegłowy (do 1 stycznia 1992[9]), Myszków i Żarki (do 1 stycznia 1992[9])
  • Urząd Rejonowy w Oleśnie dla gmin: Gorzów Śląski, Olesno, Praszka, Radłów i Rudniki oraz dla miast (do 1 stycznia 1992[9]): Gorzów Śląski, Praszka i Olesno

Miasta[edytuj]

Ludność 31 grudnia 1998:

Ludność w latach[edytuj]

Rok 1975 1980 1985 1990 1995 1998
Ludność 727 400 747 900 767 400 776 700 782 300 779 600

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d Michał Hyra, Tomasz Haładyj: Jak powstało województwo częstochowskie? Z zaskoczenia (pol.). W: Gazeta Wyborcza [on-line]. Agora SA. [dostęp 2016-05-27].
  2. Jak odzyskać województwo częstochowskie.
  3. Giżyński dla PAP: Województwo częstochowskie będzie, ale mniejsze (pol.). 2016-01-21. [dostęp 2016-01-21].
  4. Mariusz Błaszczak o powołaniu województwa częstochowskiego - Rząd PiS - rp.pl [dostęp 2017-04-21].
  5. a b Rocznik Statystyczny Województwa Częstochowskiego. Rok 17 (1998). . Urząd Statystyczny w Częstochowie. 
  6. Michał Hyra, Tomasz Haładyj: Jak powstało województwo częstochowskie? Z zaskoczenia (pol.). W: Gazeta Wyborcza [on-line]. Agora SA, 2015-10-21. [dostęp 2015-10-21].
  7. Rocznik statystyczny województwa częstochowskiego, tabl. 3(33), s. 102.
  8. Województwo Śląskie: Poczet Wojewodów.
  9. a b c d e f g h i Dz.U. z 1991 r. Nr 87, poz. 397.