Województwo lubelskie (II Rzeczpospolita)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy województwa lubelskiego II Rzeczypospolitej. Zobacz też: województwo lubelskie.
województwo lubelskie
województwo
1920-1939
Herb
Herb województwa lubelskiego
Państwo  II Rzeczpospolita
Data powstania 14 sierpnia 1919 / 15 lutego 1920[1]
Stolica Lublin
Wojewoda Jerzy Albin de Tramecourt
Powierzchnia 26 555 km²
Populacja (1931)
• liczba ludności

2 116 200
• gęstość 79,7 os./km²
Tablice rejestracyjne LB
Adres Urzędu Wojewódzkiego:
ul. Niecała 14
Lublin
Podział administracyjny
Plan województwa lubelskiego
Liczba powiatów miejskich 1
Liczba powiatów ziemskich 15
Liczba gmin miejskich 29
Liczba gmin wiejskich 228
Położenie na mapie II Rzeczypospolitej
Poland Voivodeships adminstrative division 1930 Lublin Voivodeship.svg
Portal Portal Polska
Województwo lubelskie w szczegółowych danych statystycznych spisu powszechnego z 30.IX.1921 i spisu powszechnego z 9. XII. 1931 r.
Województwo lubelskie - oficjalne dane GUS spisu powszechnego 1921
Skorowidz miejscowości 1921 – szczegółowe dane GUS spisu powszechnego 1921 – województwo lubelskie
Województwo lubelskie - oficjalne dane GUS spisu powszechnego 1931

Województwo lubelskiewojewództwo II Rzeczypospolitej istniejące w latach 19191939 ze stolicą w Lublinie.

Województwo zostało utworzone 14 sierpnia 1919 roku[2]. Województwo miało centralne położenie i – jako jedyne województwo II RP – nie graniczyło z państwami ościennymi. Województwo obejmowało w przybliżeniu obszar współczesnego województwa lubelskiego wraz z powiatami garwolińskim, siedleckim, sokołowskim i węgrowskim (obecnie w woj. mazowieckim), a także okolice Krzeszowa i Zaklikowa (obecnie w woj. podkarpackim); nie obejmowało natomiast południowego pasa BełżecLubycza KrólewskaUlhówekChłopiatyn, należącego do woj. lwowskiego. Głównymi miastami województwa poza Lublinem były Siedlce, Chełm, Zamość, Biała Podlaska, Międzyrzec Podlaski, Łuków i Hrubieszów. W 1939 r. województwo liczyło 15 powiatów ziemskich i 1 grodzki.

Podział administracyjny[edytuj]

Powierzchnia powiatów według stanu na 1939 r., w przypadku wcześniejszego zniesienia lub zmiany przynależności wojewódzkiej powiatu na ostatni rok istnienia w ramach danego województwa. Liczba ludności na podstawie spisu powszechnego z 1931 r., w przypadku powiatów zniesionych lub przeniesionych przed tą datą, dane ze spisu powszechnego z 1921 r.

Powiat Pow.km² Mieszk. Miasto powiatowe Mieszk.
Województwo lubelskie
bialski ² 2122 116 000 POL Biała Podlaska COA.svg Biała Podlaska 17 549
biłgorajski 1720 116 900 POL Biłgoraj COA.svg Biłgoraj 8177
chełmski 1975 162 300 POL Chełm COA 1.svg Chełm 29 222
garwoliński (do 1939) ¹ 1974 159 900 POL Garwolin COA.svg Garwolin 6262
hrubieszowski 1575 130 000 POL Hrubieszów COA 1.svg Hrubieszów 13 359
janowski 1960 152 700 POL Janów Lubelski COA.svg Janów 7067
konstantynowski (do 1932) ² (od Konstantynów) 1272 58 460 POL Janów Podlaski COA.svg Janów Podlaski 3900
krasnostawski 1521 134 200 POL Krasnystaw COA.svg Krasnystaw 10 435
lubartowski 1389 108 000 POL Lubartów COA.svg Lubartów 7638
lubelski ³ 1889 163 500 POL Lublin COA 1.svg Lublin 112 300
Lublin miasto (1920-1922 i od 1928) ³ 30 112 300 POL Lublin COA 1.svg Lublin 112 300
łukowski 1762 129 100 POL Łuków COA.svg Łuków 13 971
puławski ¹ 1618 156 500 POL Puławy COA.svg Puławy 7205
radzyński 1621 99 100 POL Radzyń Podlaski COA.svg Radzyń 5291
siedlecki ² 1988 151 400 Herb Siedlce.svg Siedlce 36 927
sokołowski (do 1939) ¹ 1276 83 900 POL Sokołów Podlaski COA.svg Sokołów Podlaski 9901
tomaszowski 1397 121 100 POL Tomaszów Lubelski COA 1.svg Tomaszów 10 433
węgrowski (do 1939) ¹ 1301 88 800 POL Węgrów COA.svg Węgrów 9416
włodawski 2326 113 600 POL Włodawa COA.svg Włodawa 8519
zamojski 1662 149 500 POL Zamość COA.svg Zamość 24 273
¹ 1 kwietnia 1939 r. wyłączono powiaty: garwoliński, sokołowski, węgrowski i gminę Irena z powiatu puławskiego (którą przyłączono do powiatu garwolińskiego - Dz.U. z 1939 r. Nr 14, poz. 82) i włączono je do województwa warszawskiego (Dz.U. z 1938 r. Nr 27, poz. 240).
² 1 kwietnia 1932 r. zniesiono powiat konstantynowski a jego terytorium włączono do powiatu bialskiego i siedleckiego (Dz.U. z 1932 r. Nr 6, poz. 33).
³ 4 marca 1920 r. utworzono powiat miejski w Lublinie (Dz.U. z 1920 r. Nr 20, poz. 106), 26 lipca 1922 r. został zniesiony (Dz.U. z 1922 r. Nr 56, poz. 510) i ponownie utworzony 12 kwietnia 1928 r. (Dz.U. z 1928 r. Nr 45, poz. 426).

Ludność[edytuj]

W roku 1921 województwo było zamieszkane przez 2 087 951 osób[3].

Podział ludności według narodowości[3]:

Podział ludności według wyznania[3]:

Wojewodowie lubelscy w II RP[edytuj]

Miejscowości o charakterze miejskim[edytuj]

Definicje[edytuj]

W latach międzywojennych istniały trzy rodzaje jednostek osadniczych o charakterze topograficznie miejskim: miasto, miasteczko i osada miejska. Na terenie woj. lubelskiego występowały dwie formy – miasta i osady miejskie.

Określenie miasto miało trojakie znaczenie. Mogło odnosić się wyłącznie do charakteru prawnego miejscowości (a więc typu jednostki administracyjnej), co nie znaczyło automatycznie że "miasto administracyjne" faktycznie posiadało prawa miejskie. Podstawą zaliczenia danej miejscowości do grupy miast było tzw. kryterium administracyjne, jako najwięcej odpowiadające rozwojowi stosunków i życia. Mimo że większość miast prawnych prawa miejskie posiadała, wiele z nich miało zaledwie prawa miasteczka, a niektóre miasta (np. Nisko) były de facto wsiami[4]. Odwrotnie wiele miasteczek, a nawet miast – a więc faktycznie posiadających prawa miasteczka bądź prawa miejskie – były wsiami w gminach wiejskich[4]. Jednostki te w ogólnych publikacjach nie są zaliczane do miast (a więc nie wpływają na liczbę miast województwa), co jednak lekceważy fakt posiadania praw miasteczka/praw miejskich. Wreszcie, niektóre miejscowości posiadały w nazwie wyraz Miasto – pisany wielką literą – mimo braku praw miejskich (np. Waręż Miasto). Wyraz ten stanowił integralną część nazwy miejscowości (choć nie przesądzał bynajmniej jej charakteru topograficznego) aby odróżnić ją od innej (topograficznie wiejskiej) miejscowości o identycznej nazwie w tej samej okolicy (np. Waręż-Wieś)[4].

Na terenach byłego Królestwa Kongresowego istniały dodatkowo tzw. osady miejskie. Była to kategoria osiedli o charakterze miejskim utworzona przez zaborcze władze rosyjskie z miejscowości "które chociaż nazywały się miastami, jednakże z powodu nieznacznej liczby mieszkańców, małego rozwoju przemysłu i niedostateczności dochodów, w rzeczywistości nie miały znaczenia miast"[5]. W praktyce były to miejscowości (338 z 452 istniejących wówczas miast), którym odebrano prawa miejskie[6], w zamian obdarzając je czysto honorowym mianem osady, pozwalającym lokalnej społeczności na wyróżnianie się spośród wsi, lecz nie dającym żadnych dodatkowych praw[7]. Osady miejskie były w wielu przypadkach dużymi miejscowościami, przekraczającymi liczbą ludności wiele miast (np. osady Opole, Tarnogród i Tyszowce). Zdecydowana większość osad miejskich posiadała prawa miejskie do przemian 1870 roku. Niektóre utraciły je wcześniej pod zaborem rosyjskim (Ryki, Siedliszcze, Sosnowica, Świerze i Wysokie), a niektóre nigdy ich nie posiadały (Irena, Komarówka i Sobienie-Jeziory). W przeciwieństwie do istniejących na ziemiach wschodnich i w Galicji miasteczek, które miały swój własny ustrój miasteczkowy[a], osady miejskie, zostały poddane mocy obowiązującej ukazu z dnia 19 lutego 1864 o urządzeniu gmin wiejskich[8]. Tak więc zarówno miasteczka jak i osady miejskie stanowiły kategorię pośrednią między miastem a wsią, lecz według prawa osady były formalnie wsiami, natomiast miasteczka posiadały odrębny status.

Charakter prawny miast[edytuj]

Za II Rzeczypospolitej w poczet miast (gmin miejskich) zaliczano różne grupy miejscowości zależnie od obszaru dawnego zaboru, w których się znajdowały.

Charakter prawny miejscowości położnych na terenie tzw. województw centralnych został uregulowany dekretem Naczelnika Państwa z 4 lutego 1919 o samorządzie miejskim, według którego za miasta prawne uznano 150 miejscowości (w tym 19 w woj. lubelskim, z których 4 – Kraśnik, Kock, Stoczek i Mordy automatycznie odzyskały utracone wcześniej prawa miejskie)[9]. Dekret ten nie objął początkowo powiatów byłej guberni suwalskiej i czterech powiatów z byłej guberni siedleckiej (bialskiego, konstantynowskiego, radzyńskiego i włodawskiego), podlegających do końca 1918 roku pod Ober-Ost, na których obszarze do miast zaliczono dodatkowo 9 miast woj. lubelskiego, w tym 3 odzyskujące prawa miejskie – Janów Podlaski, Łosice i Ostrów. Dekret nie objął też trzech powiatów byłej guberni suwalskiej (augustowskiego, sejneńskiego i suwalskiego) oraz też trzech powiatów byłej guberni grodzieńskiej (białostockiego, bielskiego i sokólskiego), które w 1919 roku przyłączono do województwa białostockiego[10]. Działanie dekretu o samorządzie miejskim na miejscowości w wymienionych powiatach rozciągnięto trzema osobnymi rozporządzeniami: z 25 września 1919[11], 13 października 1919[12] i 22 października 1919[13] (brak rozporządzenia dotyczącego b. guberni suwalskiej); łącznie za miasta uznano 31 miejscowości, a jednemu – Orli – odebrano prawa miejskie z dniem 22 października 1919. Podczas przeprowadzania spisu ludności w 1921 roku istniało na terenie województw centralnych kilkanaście miejscowości o nieuregulowanym charakterze prawnym. Były to miejscowości, którym samorząd miejski został nadany przez okupanta, a które nie zostały wymienione w dekrecie z 4 lutego 1919. Dla wszystkich (oprócz czterech) sprawa charakteru prawno-administracyjnego została zadecydowana[10], albo przez skasowanie ustroju miejskiego, albo przez zaliczenie do miast na mocy indywidualnych rozporządzeń wydanych na podstawie ustawy z 20 lutego 1920 roku[14][15].

W poniższej sortowalnej tabeli umieszczono wszystkie miasta i osady miejskie województwa lubelskiego (stan na 1924 rok) z podziałem na charakter prawny (rodzaj jednostki administracyjnej) i przywileje (prawa miejskie/osady miejskie).

Wykaz[edytuj]

Stan ludności: na 30 czerwca 1921 roku (niezależnie od statusu jednostki w 1921 roku)
Główne źródło: Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom IV - Województwo Lubelskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924
Źródła uzupełniające: Dzienniki Ustaw, przedstawione w przypisach

Herb Miejscowość Charakter prawny Przywileje Powiat Gmina Liczba mieszk.
POL Adamów COA.svg Adamów Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska łukowski Gułów 1934
POL Annopol COA.svg Annopol Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska janowski Annopol 1714
POL gmina Baranów COA.svg Baranów Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska puławski Wola Czołnowska[16] 1907
POL Bełżyce COA old.svg Bełżyce Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska lubelski Bełżyce 3694
POL Biała Podlaska COA.svg Biała Podlaska Miasto Miasto bialski 13005
POL Biłgoraj COA.svg Biłgoraj Miasto Miasto biłgorajski 5603
Biskupice Lubelskie - herb wsi.jpg Biskupice Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska lubelski Jaszczów 885
POL Bobrowniki (województwo lubelskie) COA.svg Bobrowniki Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska puławski[17] Irena 1133
POL Bychawa COA.svg Bychawa Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska lubelski Bychawa 2848
POL Chełm COA 1.svg Chełm Miasto Miasto chełmski 23221
POL gmina Chodel COA.svg Chodel Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska lubelski Chodel 1362
POL gmina Czemierniki COA.svg Czemierniki Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska lubartowski Czemierniki 2404
POL gmina Dubienka COA.svg Dubienka Miasto Miasto hrubieszowski 2964
POL gmina Firlej COA.svg Firlej Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska lubartowski Firlej 1150
POL Frampol COA.svg Frampol Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska zamojski Frampol[18] 2720
POL Garwolin COA.svg Garwolin Miasto Miasto garwoliński[17] 5082
POL Głusk COA.gif Głusk Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska lubelski Zemborzyce 928
POL gmina Goraj COA.svg Goraj Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska zamojski Goraj[18][19] 2331
POL gmina Gorzków COA.svg Gorzków Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska krasnostawski Gorzków 691
POL gmina Grabowiec COA.svg Grabowiec Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska hrubieszowski Grabowiec 2750
POL gmina Horodło COA.svg Horodło Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska hrubieszowski Horodło 2495
POL Horodyszcze (powiat bialski).jpg Horodyszcze Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska włodawski Horodyszcze[20] 857
POL Hrubieszów COA 1.svg Hrubieszów Miasto Miasto hrubieszowski 9598
POL Dęblin COA.svg Irena Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska[21] puławski[17] Irena 4063
POL Izbica COA.svg Izbica Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska krasnostawski Izbica 3085
POL Janów Lubelski COA.svg Janów[b] Miasto Miasto janowski 6426
POL Janów Podlaski COA.svg Janów Podlaski Miasto[22] Miasto[22] konstantynowski[23] 3360
POL Jarczów COA.jpg Jarczów Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska tomaszowski Jarczów 956
POL Józefów COA.svg Józefów Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska biłgorajski Aleksandrów 1344
POL gmina Józefów nad Wisłą COA.svg Józefów[c] Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska puławski Rybitwy 1100
POL gmina Kamionka.svg Kamionka Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska lubartowski Kamionka 2260
POL Kazimierz Dolny COA.svg Kazimierz[d] Wieś w gm. wiejsk.[24] Osada miejska[24] puławski Kazimierz[24] 3407
POL Kock COA.svg Kock Miasto[25] Miasto[25] łukowski 3903
POL gmina Kodeń COA.jpg Kodeń Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska bialski Kodeń[e] 1639
POL gmina Komarów-Osada COA.png Komarów[f] Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska tomaszowski Komarów 2895
POL gmina Komarówka PodlaskaCOA.svg Komarówka[g] Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska[21] radzyński Przegaliny[26] 1038
POL gmina Konstantynów COA.svg Konstantynów Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska konstantynowski[23] Zakanale 957
POL gmina Końskowola COA.svg Końskowola Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska puławski Końskowola[27] 1633
POL gmina Kosów Lacki COA.svg Kossów[h] Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska sokołowski[17] Kossów 1362
POL Krasnobród COA.svg Krasnobród Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska zamojski Krasnobród[i] 2036
POL Krasnystaw COA.svg Krasnystaw Miasto Miasto krasnostawski 8943
POL Kraśnik COA.svg Kraśnik Miasto[25] Miasto[25] janowski 8289
POL Kryłów COA.jpg Kryłów Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska hrubieszowski Kryłów 1286
POL Krzeszów COA.svg Krzeszów Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska biłgorajski Krzeszów 724
POL Kurów COA.svg Kurów Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska puławski Kurów 3923
POL gmina Liw COA.svg Liw Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska węgrowski[17] Ruchna 1330
POL Lubartów COA.svg Lubartów Miasto Miasto lubartowski 6102
POL Lublin dawny COA.svg Lublin Miasto Miasto Lublin m-to 94412
POL Łaskarzew COA.svg Łaskarzew Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska garwoliński Łaskarzew[28][17] 3411
POL Łaszczów COA new.svg Łaszczów Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska tomaszowski Łaszczów 1141
POL Łęczna COA.svg Łęczna Miasto Miasto lubartowski 3227
POL Łosice COA.svg Łosice Miasto[22] Miasto[22] konstantynowski[29] 3888
POL gmina Łomazy COA.svg Łomazy Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska bialski Łomazy[j] 2142
POL Łuków COA.svg Łuków Miasto Miasto łukowski 12571
POL gmina Jeziorzany COA.svg Łysobyki[k] Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska łukowski Łysobyki 1402
POL Maciejowice COA.svg Maciejowice Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska garwoliński[17] Maciejowice 1992
POL gmina Markuszów COA.svg Markuszów Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska puławski Markuszów 1848
POL gmina Michów COA.svg Michów Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska lubartowski Chudowola[30] 3068
Herb Miedzna.jpg Miedzna Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska węgrowski[17] Miedzna 1271
POL Międzyrzec Podlaski COA.svg Międzyrzec[l] Miasto Miasto radzyński 12622
POL gmina Modliborzyce COA.svg Modliborzyce Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska janowski Modliborzyce 1913
POL gmina Mokobody COA.jpg Mokobody Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska siedlecki Skupie 1386
POL Mordy COA.svg Mordy Miasto[25] Miasto[25] siedlecki 3268
POL Opole Lubelskie COA 1.svg Opole[m] Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska puławski Opole 5646
POL Orchówek (województwo lubelskie) COA.jpg Orchówek Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska włodawski Włodawa 661
POL gmina Osieck COA.svg Osieck Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska garwoliński[17] Osieck 1568
POL Ostrów Lubelski COA.svg Ostrów[n] Miasto[31] Miasto[31] włodawski 3813
POL Parczew dawny COA.svg Parczew Miasto Miasto włodawski 7893
POL gmina Parysów COA.gif Parysów Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska garwoliński[17] Parysów 3388
POL Pawłów (pow chełmski) COA.gif Pawłów Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska chełmski Pawłów 1052
POL Piaski COA.svg Piaski Luterskie[o] Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska lubelski Piaski 3974
POL gmina Piszczac COA.gif Piszczac Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska bialski Piszczac 1088
POL gmina Puchaczów COA.jpg Puchaczów Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska lubelski Brzeziny 1012
POL Puławy COA.svg Puławy Miasto Miasto puławski 7205
POL Radzyń Podlaski COA.svg Radzyń[p] Miasto Miasto radzyński 4833
POL Rejowiec COA.svg Rejowiec Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska chełmski Rejowiec 2546
POL gmina Rossosz COA.svg Rossosz[q] Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska bialski Piszczac 1391
POL Ryki COA.svg Ryki Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska garwoliński[17] Ryki 3530
POL gmina Sarnaki COA.svg Sarnaki Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska konstantynowski[29] Sarnaki 1588
POL gmina Sawin COA.png Sawin Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska chełmski Bukowa 1642
POL Serokomla COA.svg Serokomla Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska łukowski Serokomla 977
Herb Siedlce.svg Siedlce Miasto Miasto siedlecki 30676
POL Siedliszcze (gm Siedliszcze) COA.jpg Siedliszcze Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska chełmski Siedliszcze 944
POL gmina Sławatycze COA.svg Sławatycze Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska bialski[32] Sławatycze 1868
POL Herb Sobienie Jeziory COA.svg Sobienie-Jeziory Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska[21] garwoliński[17] Sobienie-Jeziory 1888
POL gmina Sosnowica COA.svg Sosnowica Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska włodawski Turno[33] 616
POL Sokołów Podlaski COA.svg Sokołów[r] Miasto Miasto sokołowski 8055
POL gmina Sterdyń COA.jpg Sterdyń Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska sokołowski[17] Sterdyń 802
Gmina Stężyca (powiat rycki) COA.jpg Stężyca Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska garwoliński[17] Stężyca[s] 1530
POL Stoczek Łukowski COA.svg Stoczek[34] Miasto[25] Miasto[25] łukowski 2951
POL gmina Stoczek COA.svg Stoczek Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska węgrowski[17] Stoczek 1636
POL Szczebrzeszyn COA.svg Szczebrzeszyn Miasto Miasto zamojski 6350
Sin escudo.png Świerze[t] Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska chełmski Bukowa 355
POL Tarnogóra (woj lubelskie) COA.jpg Tarnogóra Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska krasnostawski Izbica[35] 1589
POL Tarnogród COA 1.svg Tarnogród Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska biłgorajski Tarnogród[u] 4769
Terespol herb.svg Terespol Miasto Miasto bialski 1919
POL Tomaszów Lubelski COA 1.svg Tomaszów[v] Miasto Miasto tomaszowski 7125
Turobin.svg Turobin Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska krasnostawski Turobin 1592
POL Tyszowce COA.svg Tyszowce Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska tomaszowski Tyszowce 4420
POL gmina Uchanie COA.svg Uchanie Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska hrubieszowski Jarosławiec[36] 1686
POL gmina Urzędów COA.png Urzędów Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska janowski Urzędów 1913
POL gmina Wąwolnica COA.jpg Wąwolnica Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska puławski Drzewce[37] 3003
POL Węgrów COA.svg Węgrów Miasto Miasto węgrowski[17] 8522
POL gmina Wisznice COA.jpg Wisznice Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska włodawski Horodyszcze[20] 1470
POL Włodawa COA.svg Włodawa Miasto Miasto włodawski 6263
POL Wohyń COA.svg Wohyń Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska radzyński Wohyń 2579
POL gmina Wojsławice COA.svg Wojsławice Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska chełmski Wojsławice 2270
POL Wysokie COA.jpg Wysokie Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska krasnostawski Wysokie 1041
POL gmina Zaklików COA.svg Zaklików Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska janowski Zaklików 3013
POL Zamość COA.svg Zamość Miasto Miasto zamojski 19023
POL Żelechów COA.svg Żelechów Miasto Miasto garwoliński[17] 7142
POL gmina Żółkiewka COA.svg Żółkiewka Wieś w gm. wiejsk. Osada miejska krasnostawski Żółkiewka 2026

Uwagi

  1. Nadany przez Generalnego Komisarza Ziem Wschodnich
  2. Obecnie: Janów Lubelski
  3. Obecna nazwa: Józefów nad Wisłą
  4. Później jako Kazimierz Dolny
  5. Wówczas gmina Kodeń składała się z samego Kodnia
  6. Obecnie: Komarów-Osada
  7. Obecnie: Komarówka Podlaska
  8. Obecnie: Kosów Lacki
  9. Dawniej gmina Podklasztor
  10. Wówczas gmina Łomazy składała się z samych Łomaz
  11. Obecnie: Jeziorzany
  12. Obecnie: Międzyrzec Podlaski
  13. Obecna nazwa: Opole Lubelskie
  14. Obecnie: Ostrów Lubelski
  15. Obencie: Piaski
  16. Obecnie: Radzyń Podlaski
  17. Liczba mieszkańców łącznie z osadą młyńską Rudka
  18. Obecnie: Sokołów Podlaski
  19. Dawniej gmina Pawłowice
  20. Obecna nazwa: Świerże
  21. Wówczas gmina Kodeń składała się z samego Tarnogrodu
  22. Obecnie: Tomaszów Lubelski

Przypisy

  1. M.P. z 1920 r. Nr 48, poz. brak
  2. Dz.U. z 1919 r. Nr 65, poz. 395
  3. a b c Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom IV - Województwo Lubelskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924
  4. a b c Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom XIII - Województwo Lwowskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924
  5. Motywy do Ukazu do rządzącego Senatu z dnia 1 (13) czerwca 1869 roku (Dziennik Praw Nr 235, tom 69 str. 245)
  6. Zarówno polska i rosyjska nauka przyznaje niemałą w tym rolę poparciu udzielonemu powstaniu styczniowemu. Por. К. Е Ливанцев, Правовой статус городского населения Королевства Польского в XIX в. (до реформы 1866 г. ), Правоведение, Министерство высшего и среднего специального образования СССР, Правоведение.N 4, июль-август. -Л. :Изд-во Ленинградского университета, 1979 (ros.)
  7. Dzieje Końskowoli, (red.) Ryszard Szczygieł, Końskowolskie Towarzystwo Regionalne, Lublin 1988, ss. 97-98.
  8. Dziennik Praw z 1864, Nr 187, tom 62
  9. Dz.U. z 1919 r. Nr 13, poz. 40
  10. a b Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom V - Województwo Białostockie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924
  11. M.P. z 1919 r. Nr 220, poz. 0
  12. M.P. z 1919 r. Nr 229, poz. 0
  13. M.P. z 1919 r. Nr 234, poz. 0
  14. Dz.U. z 1920 r. Nr 19, poz. 91
  15. Dz.U. z 1920 r. Nr 19, poz. 92
  16. 2 stycznia 1933 gminę przemianowano na gmina Baranów nad Wieprzem (M.P. z 1933 r. Nr 1, poz. 1)
  17. a b c d e f g h i j k l m n o p q 1 kwietnia 1939 powiaty garwoliński, sokołowski, węgrowski oraz gminę Irena z powiatu puławskiego (ta ostatnia włączona do powiatu garwolińskiego) przyłączono do woj. warszawskie go (Dz.U. z 1938 r. Nr 27, poz. 240, Dz.U. z 1939 r. Nr 14, poz. 82)
  18. a b Od 1 stycznia 1923 w powiecie biłgorajskim (Dz.U. z 1922 r. Nr 77, poz. 695)
  19. 1 kwietnia 1930 zniesiono gminę Goraj, a jej obszar włączono do gminy Frampol (Dz.U. z 1930 r. Nr 23, poz. 215). Rozporządzenie to uchylono kolejnym rozporządzeniem z 29 lipca 1939 (Dz.U. z 1939 r. Nr 66, poz. 449); w efekcie zniesienie gminy Goraj zostało mocą wsteczną uchylone
  20. a b 24 lipca 1928 gminę przemianowano na gmina Wisznice (M.P. z 1928 r. Nr 168, poz. 325)
  21. a b c Miejscowość nigdy nie posiadała praw miejskich
  22. a b c d Prawa miejskie (utacone po powstaniu styczniowym przywrócone 22 października 1919, do tego dnia była to osada miejska (M.P. z 1919 r. Nr 234, poz. 0)
  23. a b Po zniesieniu powiatu konstantynowskiego z dniem 1 kwietnia 1932 miejscowość przyłączono do powiatu bialskiego w woj. lubelskim (Dz.U. z 1932 r. Nr 6, poz. 33)
  24. a b c 31 października 1927 w związku z nadaniem praw miejskich Kazimierzowi (przekształceniu w gminę miejską) i równoczesnym włączeniu do niego pozostałych miejscowości dotychczasowej gminy Kazimierz (oraz dwóch z sąsiedniej gminy Celejów) gmina przestała istnieć (Dz.U. z 1927 r. Nr 94, poz. 840)
  25. a b c d e f g h Prawa miejskie (utacone po powstaniu styczniowym przywrócone 7 lutego 1919, do tego dnia była to osada miejska (Dz.U. z 1919 r. Nr 13, poz. 140)
  26. 6 czerwca 1929 gminę przemianowano na gmina Komarówka Podlaska (M.P. z 1929 r. Nr 128, poz. 318)
  27. Do 9 lipca 1925 (do momentu przyłączenia kilku miejscowości z gminy Puławy) gmina Końskowola składała się z samej Końskowoli (Dz.U. z 1925 r. Nr 67, poz. 474)
  28. Od 1 kwietnia 1927 utworzył odrębną gminę w granicach samej osady o nazwiegmina Łaskarzew-Osada (Dz.U. z 1926 r. Nr 127, poz. 748)
  29. a b Po zniesieniu powiatu konstantynowskiego z dniem 1 kwietnia 1932 miejscowość przyłączono do powiatu siedleckiego w woj. lubelskim (Dz.U. z 1932 r. Nr 6, poz. 33)
  30. 5 czerwca 1929 gminę przemianowano na gmina Michów-Lubartowski (M.P. z 1929 r. Nr 127, poz. 315), następnie gmina Michów
  31. a b Prawa miejskie (utacone po powstaniu styczniowym przywrócone 13 października 1919, do tego dnia była to osada miejska (M.P. z 1919 r. Nr 229, poz. 0)
  32. Od 1 stycznia 1923 w powiecie włodawskim (Dz.U. z 1922 r. Nr 99, poz. 912)
  33. 20 sierpnia 1927 gminę przemianowano na gmina Wołoskowola (M.P. z 1927 r. Nr 189, poz. 479)
  34. group="uwaga"Obecnie: Stoczek Łukowski
  35. 1 kwietnia 1929 weszła w skład nowo utworzonej gminy Tarnogóra (Dz.U. z 1929 r. Nr 11, poz. 89)
  36. 18 grudnia 1925 gminę przemianowano na gmina Uchanie (M.P. z 1925 r. Nr 293, poz. 1240)
  37. 9 kwietnia 1929 gminę przemianowano na gmina Wąwolnica (M.P. z 1929 r. Nr 82, poz. 182)