Wojna o myślnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Wojna o myślnik (cz. pomlčková válka, sł. pomlčková vojna) – nazwa sporu o nazwę Czechosłowacji, który miał miejsce na początku 1990.

Bezpośrednio po upadku komunizmu w Czechosłowacji, który miał miejsce w listopadzie 1989, oficjalną nazwą państwa była Czechosłowacka Republika Socjalistyczna (Československá socialistická republika). Prezydent Havel zaproponował usunięcie słowa "socjalistyczna" z nazwy. Parlament słowacki 14 lutego zaproponował dodatkowo, by nazwę państwa pisać z łącznikiem, np. Republika Česko-Slovensko lub Federácia Česko-Slovensko (Republika Czecho-Słowacja albo Federacja Czecho-Słowacja), czyli tak, jak to było w latach 1918-1920 oraz 1938-1939. Pisanie tej nazwy bez łącznika kojarzyło się Słowakom z centralistycznymi tendencjami w państwie czechosłowackim z lat 1920-1938.

Dla Słowaków łącznik miał podkreślać federacyjny charakter państwa. Z kolei Czesi obawiali się, że będzie to symbol rozdzielenia obydwu krajów i w tym duchu używali w trakcie debaty na ten temat określenia myślnik, a nie łącznik. W związku z tym nazwa sporu, która się przyjęła w obu językach, jest niepoprawna, ponieważ w rzeczywistości była to wojna nie o myślnik ("pomlčka"), ale o łącznik ("spojovník"). Przeciętny obywatel (łącznie z politykami) jednak nie rozróżniał i wciąż nie rozróżnia terminów myślnik i łącznik.

29 marca parlament federalny podjął decyzję, że w języku czeskim nazwę państwa będzie pisać się bez łącznika (Československá federativní republika), natomiast w języku słowackim z łącznikiem (Česko-slovenská federatívna republika)[1]. Rozwiązanie to było nadal uznawane za kontrowersyjne, w związku z czym 20 kwietnia przyjęto ostatecznie nazwę Czeska i Słowacka Republika Federalna (cz. Česká a Slovenská Federativní Republika, sł. Česká a Slovenská Federatívna Republika, skrót ČSFR). Skróconą nazwą państwa było Československo w wersji czeskiej i Česko-Slovensko w słowackiej.

Równolegle toczył się spór o to, czy wielką literą powinno się pisać tylko pierwszy wyraz nazwy (co byłoby zgodne z zasadami czeskiej i słowackiej pisowni), czy także drugi (na co nalegali Słowacy). Ostatecznie przyjęto, że wszystkie wyrazy nazwy państwa będą pisane wielką literą.

Powyższy spór pokazał poważne różnice pomiędzy stosunkiem Czechów i Słowaków do wspólnego państwa. Zaowocowało to ostatecznie rozpadem federacji i powstaniem z dniem 1 stycznia 1993 dwóch oddzielnych państw – Republiki Czeskiej oraz Republiki Słowacji.

Przypisy

  1. Československá federativní republika, Sbírka zákonů. Ročník 1990, Částka 19. , s. 362, 29 marca 1990 (cz.). Cytat: Ústavní zákon 81/1990 ze dne 29. března 1990 o změně názvu Československé socialistické republiky. 

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]