Wojny z Ho

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wojny z Ho
Black Flag ambush.jpg
Czlonkowie Czarnych Flag
Czas 1865-1890
Terytorium Laos, Tajlandia
Wynik Zwycięstwo wojsk syjamsko-laotańskich
Strony konfliktu
Laos, Syjam bandy Ho
Dowódcy
władca Syjamu Rama V,

Oun Kham (król Louangphrabang)

Liu Yongfu
Siły
nieznane nieznane
Straty
nieznane nieznane

Wojny z Ho 1865-1890 (tzw. wojny w celu zdławienia oporu Ho) wywołane zostały przez południowochińskie bandy paramilitarne w Tonkinie zamierzające przejąć kontrolę nad ziemiami północnego Laosu i północnej Tajlandii.

Inwazja Czarnych Flag[edytuj | edytuj kod]

W II połowie XIX stulecia chińskie bandy Ho zwane też bandami flag, wtargnęły z południowych rejonów Junnanu na ziemie północnego Laosu, pustosząc znaczne połacie kraju. Większość z członków band stanowili wyjęci spod prawa uczestnicy zakończonego klęską Powstania tajpingów, którzy zbiegli z południowych Chin. W roku 1865 największa z grup przyjęła nazwę Czarnych Flag i podjęła rywalizację z Żółtymi Flagami w Tonkinie (obecnie północny Wietnam), gdzie założyła swoją bazę nad Rzeką Czerwoną.

Czarne i Żółte Flagi[edytuj | edytuj kod]

Na czele Czarnych Flag stał Liu Yongfu, który otrzymał od króla Annamu Tự Đức zezwolenie na stały pobyt w królestwie jako przeciwwaga dla stacjonujących w Indochinach Francuzów. W wyniku operacji Czarnych Flag z regionu wyparto bandy Żółtych Flag. Po pojmaniu i egzekucji przywódcy Żółtych Flag Huang Chongyinga, jego zwolennicy zbiegli na zachód, zagrażając ziemiom zamieszkanym przez Tajów na terenie obecnego północnego Wietnamu i północno-wschodniego Laosu.

Czerwone i Pręgowane Flagi[edytuj | edytuj kod]

W roku 1872 do Laosu wtargnęły kolejne bandy, wyparte wcześniej przez wojska dynastii Qing. Przyjęły one nazwy Czerwonych i Pręgowanych Flag. W trakcie ich marszu na południe grupy te zajęły niemalże cały rejon Louangphrabang. W roku 1873 Czerwone Flagi splądrowały Điện Biên Phủ, podczas gdy Pręgowane Flagi przejęły kontrolę nad większością ziem północnego Laosu. W roku 1874 król władca Louangphrabang Oun Kham oraz władca Wietnamu Tự Đức podjęli akcję militarną, mająca na celu wypędzenie najeźdźców. Armie te zostały jednak pobite przez bandy Ho, a w trakcie walk śmierć poniósł m.in. książę Phuan - Ung. Po tym zwycięstwie Ho wtargnęły dalej na południe zajmując Wientian, w tej sytuacji Oun Kham o pomoc zwrócił się do syjamskiego króla Ramy V.

Żołnierze Czarnych Flag (1873)

I kampania syjamska (1875)[edytuj | edytuj kod]

Wiosną 1875 r. oddziały syjamskie przekroczyły Mekong w rejonie Nong Khai, podejmując próbę zdobycia kwatery głównej Ho w Chiang Kham. Wyparci rebelianci wycofali się w góry w rejon Phuan i Huaphan. Wkrótce jednak po wycofaniu się sił syjamskich z Laosu, bandy Ho powróciły i ponownie splądrowały laotańskie ziemie.

Walki z Francuzami w Tonkinie[edytuj | edytuj kod]

W roku 1883 doszło do walk Czarnych Flag z Francuzami w Tonkinie. 27 marca 1883 r. Francuzi zwyciężyli Czarne Flagi pod Gia Cuc. 19 maja r. w bitwie na Papierowym Moście (Cầu Giấy ) ponieśli jednak klęskę. Do kolejnych, tym razem zwycięskich dla Francuzów walk doszło pod Phủ Hoài (15 sierpnia), Thuận An (20 sierpnia) oraz pod Palan (1 września). Walki te podobnie jak i grudniowa batalia pod Sơn Tây oraz kwietniowa pod Bắc Ninh stały się przyczyną wybuchu wojny chińsko-francuskiej w latach 1884-1885.

II kampania syjamska (1883)[edytuj | edytuj kod]

W tym samym roku 1883 Chao Oun Kham ponownie zwrócił się do Syjamu z prośbą o pomoc, po tym jak bandy Ho pojawiły się w Louangphrabang. Król Rama V wysłał z pomocą armię syjamską. Towarzyszący wyprawie brytyjski inżynier James McCarthy podkreślił niedostateczne zaopatrzenie i bezowocność całej wyprawy. Zanotował: ,,Po wkroczeniu do Laosu, otrzymaliśmy informacje o spustoszonych przez Ho wioskach, których mieszkańców wymordowano, okaleczono lub pojmano,,. Następnie Brytyjczyk opisuje sprofanowane i zniszczone świątynie oraz stosy ksiąg niszczejących pod gołym niebem, bezpowrotnie stracone dla potomności. Gdy Syjamczycy dotarli do Louangphrabang, bandy Ho skierowały się na Mueang You, zajmując tamtejszy garnizon. Wraz z nastaniem pory deszczowej szeregom wojsk syjamskich zagrażać zaczęła epidemia malarii, wobec czego opuścili oni Louangphrabang i wycofując się zawrócili do do Nong Khai.

Flaga rebeliantów

Bitwa o kwaterę Ho[edytuj | edytuj kod]

Na początku roku 1885 wznowiono walki w Laosie, w toku trzy-miesięcznych zmagań żadna ze stron nie zanotowała jednak większych sukcesów. Tym razem członkowie band Ho byli znacznie lepiej uzbrojeni, posiadali m.in. broń powtarzalną i doświadczenie w walce partyzanckiej. Starali się demoralizować przeciwnika, okaleczając jeńców i przeprowadzając nocne ataki. Rankiem 22 lutego 1885 r. oddziały syjamsko-laotańskiee skierowały się ku głównej kwaterze Ho w Laosie. Fort o wymiarach 400 na 200 metrów, otoczony był bambusowym ogrodzeniem i posiadał siedem 12 metrowej wysokości wież obronnych. Atakujący szturmowali w grupach po 50 żołnierzy. Ok godziny 2 ciężko ranny został dowódca syjamski, po czym atak przerwano.

Zakończenie walk z Ho[edytuj | edytuj kod]

Bandy Ho pojawiły się w regionie na zaproszenie gubernatora Junnanu, który zamierzał przy ich pomocy bronic kraj przed ewentualnymi zakusami Francuzów. Nie przewidziano jednak prawdziwych zamiarów Czarnych Flag, które spustoszyły północny Laos. Ostatecznie dzięki współpracy Syjamu i francuskich wojsk kolonialnych, które wyparły wcześniej Czarne Flagi z Tonkinu bandy zostały rozbite a ich członkowie wyparci z regionu.

Wojny z Ho są dzisiaj praktycznie zapomniane. W centrum Nong Khai stoi pomnik upamiętniający syjamskich i laotańskich żołnierzy, którzy zginęli w wojnach z Ho. W pobliżu Wat Angkhan przy brzegu Mekongu, znajduje się niewielki Ogród Smutku, gdzie wdowy po zmarłych żołnierzach mogą wyrazić swój żal.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • James McCarthy: Surveying and Exploring in Siam by James McCarthy with Descriptions of Lao Dependencies and of Battles against the Chinese Haws. 1900