Wojownik zbrojny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wojownik zbrojny
Polemaetus bellicosus[1]
(Daudin, 1800)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd szponiaste
Rodzina jastrzębiowate
Podrodzina jastrzębie
Plemię Accipitrini
Rodzaj Polemaetus[2]
Heine, 1890
Gatunek wojownik zbrojny
Synonimy
  • Falco bellicosus Daudin, 1800[3]
  • Hieraaetus bellicosus (Daudin, 1800)[4]
  • Polemaeetus bellicosus (Daudin, 1800)[4]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[5]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Wojownik zbrojny[6] (Polemaetus bellicosus) – gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae). Największy z orłów Afryki. Jest narażony na wyginięcie.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wojownik zbrojny jest jedynym przedstawicielem rodzaju Polemaetus[6][7]. Przez niektórych autorów był umieszczany w rodzaju Hieraaetus[3][8]. Nie wyróżnia się podgatunków[3][7].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Wojownik zbrojny w locie
Wygląd

Dorosły ptak z wierzchu ciemnobrązowy, od spodu biały z ciemnymi plamami. Osobniki obu płci posiadają charakterystyczny czub na głowie. Samice są większe od samców[9].

Wymiary[9]
  • Długość ciała: 78–96 cm
  • Rozpiętość skrzydeł: 188–260 cm
  • Masa ciała: 3,1–6,2 kg

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

Otwarte tereny Afryki Subsaharyjskiej – łąki z dużymi drzewami, porośnięte krzewami obszary karoo, zadrzewione sawanny lub nadrzeczne lasy na obszarach suchych. Budowa słupów energetycznych umożliwiła rozprzestrzenienie się tego gatunku na niektóre obszary pozbawione drzew[8].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Wielkie gniazdo budowane na dużych drzewach; niekiedy na klifie lub na słupie energetycznym[8]. Samica składa 1 jajo (rzadko 2[8]), które wysiaduje 47 dni. Te orły rozmnażają się zwykle co 2–3 lata.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Potrafi upolować impalę, ale zwykle łapie mniejszą zdobycz: frankoliny, mangusty, małe antylopy, również młode strusie padają jego ofiarą. Czasami żywi się zwierzętami gospodarskimi: drobiem, jagniętami czy koźlętami, co jest przyczyną jego prześladowań ze strony rolników[9].

Status[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2013 roku uznaje wojownika zbrojnego za gatunek narażony (VU – vulnerable); wcześniej, od 1988 roku miał on status gatunku najmniejszej troski (LC – least concern), a od 2009 roku – „bliski zagrożenia” (NT – near threatened). Liczebność populacji nie została dokładnie oszacowana; według informacji z 2001 roku gatunek liczył dziesiątki tysięcy osobników. Trend liczebności populacji uznaje się za spadkowy. Do głównych zagrożeń dla gatunku należą: prześladowania ze strony rolników (odstrzał, chwytanie w pułapki), pośrednie zatrucia, porażenia prądem elektrycznym na drutach linii energetycznych, a także zmienianie i degradacja przez człowieka jego siedlisk[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Polemaetus bellicosus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Polemaetus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 9 stycznia 2011]
  3. a b c Martial Eagle (Polemaetus bellicosus) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-17)].
  4. a b Wojownik zbrojny (Polemaetus bellicosus) (Daudin, 1800) (ang.). Avibase. [dostęp 9 stycznia 2011].
  5. a b Polemaetus bellicosus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  6. a b Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Accipitrini Vigors, 1824 (Wersja: 2019-03-24). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-11-18].
  7. a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Hoatzin, New World vultures, Secretarybird, raptors (ang.). IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-11-18].
  8. a b c d Species account: Martial Eagle Polemaetus bellicosus (ang.). W: Global Raptor Information Network [on-line]. The Peregrine Fund. [dostęp 2020-11-18].
  9. a b c Overholt, W.: Polemaetus bellicosus (ang.). W: Animal Diversity Web [on-line]. 2011. [dostęp 2020-11-18].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]