Wojska Obrony Terytorialnej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Wojska Obrony Terytorialnej
Godło
Orzeł Wojsk Obrony Terytorialnej
Państwo

 Polska

Siły zbrojne

Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej

Nazwa skrócona

WOT

Data utworzenia

1 stycznia 2017

Proporzec

Motto

„Zawsze gotowi, zawsze blisko”[1]

Liczebność

35 957 (kwiecień 2023)[2]

Najwyższe dowództwa
Cywilne

Minister Obrony Narodowej

Wojskowe

Dowództwo Wojsk Obrony Terytorialnej

Pierwotna siedziba Dowództwa Wojsk Obrony Terytorialnej przy ul. Dymińskiej 13 w Cytadeli Warszawskiej
Żołnierze WOT podczas przysięgi wojskowej w Białymstoku
Żołnierze WOT podczas przysięgi wojskowej, wyposażeni w karabinki Grot
Żołnierze WOT podczas ćwiczeń z PPK Javelin

Wojska Obrony Terytorialnej (WOT, znani też jako Terytorialsi[3][4][5]) – jeden z pięciu rodzajów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, obok Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych, Marynarki Wojennej i Wojsk Specjalnych.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Początek tworzenia systemu obrony terytorialnej w Polsce w obecnej formie rozpoczął się 30 grudnia 2015 od powołania przez ówczesnego ministra obrony narodowej Antoniego Macierewicza pełnomocnika ds. Utworzenia Obrony Terytorialnej, którym został Grzegorz Kwaśniak[6]. Następnym etapem było podpisanie przez Ministra Obrony Narodowej Koncepcji utworzenia obrony terytorialnej, które odbyło się dnia 25 kwietnia 2016 w Liceum Ogólnokształcącym im. Waldemara Milewicza w Warszawie[7].

WOT zostały utworzone 1 stycznia 2017 na podstawie ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw[8], która została podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudę 20 grudnia 2016[9]. Od 23 kwietnia 2022 działalność WOT reguluje ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, która w momencie wejścia w życie zastąpiła ustawę z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej[10].

29 marca 2017 Dowództwo Wojsk Obrony Terytorialnej osiągnęło zdolność do działania oraz formalnie przejęło dowództwo nad trzema pierwszymi brygadami WOT zlokalizowanymi w Białymstoku, Lublinie oraz Rzeszowie[11]. 21 maja 2017 w Białymstoku, Lublinie oraz Rzeszowie odbyły się pierwsze w historii WOT przysięgi wojskowe[12].

Na stworzenie Wojsk Obrony Terytorialnej w 2017 przeznaczono 1 096 908 000 zł[13]. Plany formowania WOT z 2016 zakładały, że liczba żołnierzy obrony terytorialnej ma docelowo osiągnąć 53 tysiące. Względy finansowe spowodowały weryfikację tej liczby, jeszcze w październiku 2018 MON planował na 2019 liczebność WOT na poziomie 31,6 tys. żołnierzy, w tym 27 tys. żołnierzy niezawodowych[14]. Proces budowy formacji pozwolił określić możliwości szkoleniowe WOT na ok. 10 tys. nowych żołnierzy rocznie[15]. Na koniec 2017 liczba żołnierzy wynosiła ponad 7600[13]. W grudniu 2019 roku przekroczono stan 24 tys.[16] a na koniec 2021 32 tys.[17]

Na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej Dowództwo Wojsk Obrony Terytorialnej przejęło i kultywuje dziedzictwo tradycji Komendy Głównej Armii Krajowej (1942–1945)[18]. Święto Wojsk Obrony Terytorialnej obchodzone jest 27 września[19]. 1 marca 2024 prezydent Andrzej Duda wręczył sztandar wojskowy Dowództwu Wojsk Obrony Terytorialnej [20].

Zadania[edytuj | edytuj kod]

Wojska Obrony Terytorialnej przeznaczone są do:

  • prowadzenia działań obronnych we współdziałaniu z wojskami operacyjnymi oraz wsparcia elementów układu pozamilitarnego;
  • prowadzenia samodzielnych działań niekonwencjonalnych, przeciwdywersyjnych i przeciwdesantowych;
  • udziału w zabezpieczeniu przyjęcia i rozwinięcia sojuszniczych sił wzmocnienia w nakazanych rejonach;
  • realizacji przedsięwzięć z zakresu: zarządzania kryzysowego, zwalczania klęsk żywiołowych oraz likwidacji ich skutków, ochrony mienia, akcji poszukiwawczo-ratowniczych[8];
  • prowadzenie działań informacyjnych[21].

Struktura organizacyjna (2017)[edytuj | edytuj kod]

Stan na rok (2017–2020)[edytuj | edytuj kod]

Stan na rok 2021[edytuj | edytuj kod]

18 marca 2021 minister Mariusz Błaszczak podczas odprawy w Zegrzu podpisał decyzję, na mocy której do stanu istniejącego dodano trzy nowe brygady OT[36]:

24 września 2022 minister Mariusz Błaszczak podpisał w Kolnie decyzję o powołaniu w ramach wojsk obrony terytorialnej Komponentu Obrony Pogranicza. Na początek będzie to dziesięć batalionów żołnierzy w czterech województwach na granicy wschodniej: podlaskim, warmińsko-mazurskim, lubelskim i podkarpackim[37].

Uzbrojenie i sprzęt bojowy[edytuj | edytuj kod]

Żołnierze WOT[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy
Stopień, imię i nazwisko Okres pełnienia służby
gen. broni Wiesław Kukuła (01.01.2017 – 30.12.2022)[38][39]
cz.p.o. gen. bryg. Maciej Klisz (01.01.2023 – 06.02.2023)[40]
gen. dyw. Maciej Klisz (07.02.2023 – 10.10.2023)[41][42]
p.o. płk Krzysztof Stańczyk[43] (od 11 października 2023)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Paulina Glińska, Magdalena Kowalska-Sendek, WOT – misja, struktura, szkolenie, polska-zbrojna.pl, 21 maja 2017 [dostęp 2017-06-02] (pol.).
  2. [1]
  3. Jak krok po kroku zostać Terytorialsem [dostęp 2023-09-05].
  4. Zarobki w Wojskach Obrony Terytorialnej. Ile pieniędzy dostają Terytorialsi?, praca.gazetaprawna.pl, 16 sierpnia 2023 [dostęp 2023-09-04] (pol.).
  5. LOS (oprac.), Żołnierze WOT dostaną podwyżki. Na takie zarobki mogą liczyć terytorialsi w 2023 r., www.money.pl, 7 marca 2023 [dostęp 2023-09-04] (pol.).
  6. Bartłomiej Misiewicz, Pełnomocnik MON ds. Obrony Terytorialnej Kraju, www.mon.gov.pl, 30 grudnia 2016 [dostęp 2017-05-02] (pol.).
  7. Koncepcja obrony terytorialnej podpisana, www.mon.gov.pl, 25 kwietnia 2016 [dostęp 2017-05-02] (pol.).
  8. a b Dz.U. z 2016 r. poz. 2138
  9. Druk nr 966, www.sejm.gov.pl [dostęp 2017-05-02] (pol.).
  10. Dz.U. z 2022 r. poz. 655
  11. Paulina Glińska, Dowództwo WOT gotowe do działania, www.polska-zbrojna.pl, 29 marca 2017 [dostęp 2017-05-02].
  12. Pierwsi żołnierze WOT złożyli przysięgę, www.mon.gov.pl [dostęp 2017-06-02] (pol.).
  13. a b Rafał Lesiecki, WOT po pierwszym roku: 7,6 tys. żołnierzy, wydane 1,1 mld złotych, defence24.pl, 9 stycznia 2018 [dostęp 2018-01-12] [zarchiwizowane z adresu 2018-01-12] (pol.).
  14. Wojska Obrony Terytorialnej wyhamowują. onet.pl, 2018-12-03. [dostęp 2018-12-03].
  15. Komunikat Dowództwa WOT na potrzeby portalu Defence24.pl z 26 lipca 2019 roku.
  16. Komunikat Wojsk Obrony Terytorialnej, "Kolejne przysięgi żołnierzy WOT, formacja liczy już ponad 24 tys. żołnierzy" z dnia 9 grudnia 2019 roku. Dostęp [22-12-2019].
  17. Ulotki i plakaty | Teczka prasowa | Biuro prasowe Dowództwa Wojsk Obrony Terytorialnej, media.terytorialsi.wp.mil.pl [dostęp 2022-02-10] (pol.).
  18. Dziennik Urzędowy MON. 2017-06-29. [dostęp 2017-07-14]. (pol.).
  19. Dz.Urz.MON 2018 poz. 110. 2018-08-14. [dostęp 2018-08-14]. (pol.).
  20. Prezydent wręczył sztandar Dowództwu Wojsk Obrony Terytorialnej, dzieje.pl [dostęp 2024-03-01] (pol.).
  21. Struktura i zadania, www.mon.gov.pl [dostęp 2017-01-20] (pol.).
  22. Dz.U. MON 2017 ↓, poz. 45.
  23. Dz.U. MON 2017 ↓, poz. 46.
  24. Dz.U. MON 2017 ↓, poz. 47.
  25. Dz.U. MON 2018 ↓, poz. 18.
  26. Dz.U. MON 2018 ↓, poz. 19.
  27. Telewizja Polska S.A, 6 Mazowiecka Brygada OT przenosi się do Radomia, warszawa.tvp.pl [dostęp 2021-02-08] (pol.).
  28. a b c WOT rozpoczyna trzeci etap budowy formacji [dostęp 2018-01-07]
  29. Kontakt - Ministerstwo Obrony Narodowej - Portal gov.pl, Ministerstwo Obrony Narodowej [dostęp 2019-09-04] (pol.).
  30. Wojewódzki Sztab Wojskowy w Bydgoszczy - Informacje Ogólne, wszwbydgoszcz.wp.mil.pl [dostęp 2019-09-04].
  31. Terytorialsi - Wojska Obrony Terytorialnej w Twojej okolicy, terytorialsi.wp.mil.pl [dostęp 2019-09-04].
  32. Dz.U. MON 2019 ↓, poz. 32.
  33. Dz.Urz.MON 2019 poz. 12. 2019-01-24. [dostęp 2019-01-28]. (pol.).
  34. Dziennik Urzędowy Ministerstwa Obrony Narodowej, www.dz.urz.mon.gov.pl [dostęp 2019-02-27].
  35. Decyzja Nr 120/MON z dnia 24 sierpnia 2020 r. w sprawie nadania imienia patrona 16. Dolnośląskiej Brygadzie Obrony Terytorialnej. dz.urz.mon.gov.pl, 25 sierpnia 2020. [dostęp 2020-08-31].
  36. Nowe brygady i bataliony WOT, media.terytorialsi.wp.mil.pl [dostęp 2021-03-18] (pol.).
  37. W wojskach obrony terytorialnej będzie Komponent Obrony Pogranicza
  38. M.P. z 2017 r. poz. 233
  39. M.P. z 2018 r. poz. 986
  40. Gen. Kukuła już nie dowodzi WOT. Znamy następcę. defence24.pl, 2021-08-11. [dostęp 2023-01-05].
  41. M.P. z 2023 r. poz. 368
  42. M.P. z 2023 r. poz. 1106
  43. Mariusz Błaszczak pisze o dalszych zmianach w armii. Pułkownik na czele WOT. rp.pl, 2023-10-11. [dostęp 2023-10-11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]