Wojskowa Organizacja Ziem Zachodnich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wojskowa Organizacja Ziem Zachodnich
WOZZ
Państwo

 Polskie Państwo Podziemne

Historia
Data sformowania

marzec 1940

Data rozformowania

lipiec 1940

Pierwszy dowódca

Leon Komorski

Dane podstawowe
Liczebność

ok. 500-1000

Wojskowa Organizacja Ziem Zachodnich (WOZZ), Wojsko Ochotnicze Ziem Zachodnich – polska wojskowa organizacja konspiracyjna, działająca w 1940 r. w Wielkopolsce i na Pomorzu

Została utworzona w poł. marca 1940 r. w Poznaniu w wyniku połączenia się Wielkopolskiej Organizacji Wojskowej, Poznańskiej Organizacji Zbrojnej i Wojska Ochotniczego. Inicjatorem powstania WOZZ był ksiądz Henryk Szklarek-Trzcielski ps. "Mrówka". Dążyła ona do objęcia swoimi wpływami całości ziem włączonych do Rzeszy, aby rozwinąć walkę bieżącą i przygotować się do powstania antyniemieckiego na tych terenach. Na czele WOZZ stał kpt. Leon Komorski ps. "Szeliga" (po kilku dniach usunięty ze stanowiska), a następnie kpt. rez. Leon Kmiotek ps. "Dołęga", "Pomian", który był faktycznym założycielem organizacji. Funkcję zastępcy komendanta pełnił por. rez. Edmund Horowski ps. "Widmos", szefa sztabu – Stefan Napieralski ps. "Jacyna", szefa wywiadu – Donat Bilski, adiutanta – Aleksander Kubski ps. "Jaworski".

Organizacyjnie zaprzysiężeni członkowie ujęci byli w pododdziały typu wojskowego w systemie piątkowym, a później dziesiętnym. Struktura organizacyjna obejmowała 3 Okręgi: Poznań – miasto (7 dzielnic), Wielkopolska z komendami terenowymi w Gnieźnie, Szubinie, Środzie, Szamotułach, Rawiczu i Wrześni oraz Pomorze z komendami terenowymi w Toruniu, Inowrocławiu i prawdopodobnie Bydgoszczy. Ogółem WOZZ liczył w czerwcu 1940 r. ok. 500-1000 członków. Prowadzono głównie działalność w zakresie samopomocy, wywiadu, szkolenia wojskowego oraz propagandy (wydawanie własnego pisma "Pobudka" i ulotek). Rozbicie organizacji przez Niemców nastąpiło już w trakcie 1940 r. w wyniku trzech fal aresztowań w kwietniu, czerwcu i lipcu, które objęły prawie wszystkich jej członków. W grudniu 1941 r. kilkadziesiąt osób zostało skazanych na karę śmierci, pozostali na długoletnie więzienia i obozy pracy.

Niedobitki WOZZ przeszły do Związku Walki Zbrojnej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzysztof Komorowski, Konspiracja pomorska 1939-1947, Gdańsk 1993.