Wojskowy Sąd Rejonowy w Szczecinie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
W tym budynku znajdował się WSR w Szczecinie → 53°26′09″N 14°32′15″E/53,435940 14,537520.

Wojskowy Sąd Rejonowy w Szczecinie – wojskowy organ wymiaru sprawiedliwości okresu stalinowskiego powołany "dla wykonania zadań wojskowych organów wymiaru sprawiedliwości w stosunku do osób pozawojskowych…"[1]

Funkcjonował od 13 marca 1946 do 21 lipca 1955. Siedziba sądu mieściła się przy al. Wojska Polskiego 76.

Formowanie[edytuj | edytuj kod]

Powołany został rozkazem organizacyjnym Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego nr 023/0rg z 20 stycznia 1946 jako Wydział Zamiejscowy Wojskowego Sądu Rejonowego w Koszalinie z siedzibą w Szczecinie i Ekspozyturę Wojskowej Prokuratury Rejonowej w Koszalinie z siedzibą w Szczecinie.

Już w pierwszym rozkazie dziennym z 13 marca 1946 mjr Filip Feld podpisywał się jednak jako "Szef Wojskowego Sądu Rejonowego w Szczecinie" a dalej w rozkazie widnieje zapis: "Siedzibę tutejszego sądu obieram w Szczecinie, a Wydział Zamiejscowy umiejscawiam w Koszalinie" Zatem praktycznie w owym czasie nie powstał Wojskowy Sąd Rejonowy w Koszalinie[2].

WSR w Szczecinie formowały następujące osoby: szef: mjr dr Filip Feld; sędziowie: mjr Tadeusz Juśkiewicz, por. Marian Doerffer, kpt. Stefan Bogdanowicz; asesorzy: ppor. Tadeusz Nizielski i ppor. Tadeusz Prusinowski; personel pomocniczy: ppor. Edmund Pietruszka jako sekretarz oraz skierowani z 12 Dywizji Piechoty szeregowi: Franciszek Wrzesiński jako ekspedytor i Tadeusz Miłda jako goniec.

Wyroki sądu[edytuj | edytuj kod]

W latach 1946-1955 Wojskowy Sąd Rejonowy w Szczecinie przeprowadził ponad 4,5 tys. procesów. Nie wszyscy podsądni byli skazywani z przyczyn politycznych. Wyroki orzekano także wobec funkcjonariuszy i żołnierzy MO, UB, WOP i KBW skazywanych za nadużywaniu władzy lub przestępstwa kryminalne. Ostatni wyrok zapadł 29 kwietnia 1955. Dziesięć ostatnich spraw przekazano do sądów cywilnych lub do Wojskowego Sądu Garnizonowego w Szczecinie.

Najwyższy wymiar kary zastosowano wobec 96 osób. Wykonano prawdopodobnie 43 z nich[3]. Najwięcej kar śmierci orzeczono w 1950, a w latach 1954-1955 nie orzeczono ani jednej tego typu kary. Najwięcej wyroków śmierci wydano z art. 7 MKK: "Kto, działając na szkodę Państwa Polskiego, gromadzi lub przekazuje wiadomości, dokumenty lub inne przedmioty stanowiące tajemnicę państwową lub wojskową, podlega karze więzienia na czas nie krótszy od lat 5 lub dożywotnio albo karze śmierci". Kolejna grupa to skazani, za zabójstwo - art. 225 kodeksu karnego z 1932 oraz za udział w nielegalnym związku art. 14 MKK.

Szefowie RSW[edytuj | edytuj kod]

  • Filip Feld - do lutego 1948
  • Kazimierz Stojanowski - do czerwca 1955

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

  • Oddział I - oddziałem kierował szef sądu
  • Oddział II - oddziałem kierował zastępca szefa sądu
  • Oddział III
  • Oddział IV
  • Oddział V (od września 1949)
  • Sekretariat - por. Helena Chomicka
  • Oddział maszynowy
  • Drużyna ochronna
  • Wydział Zamiejscowy w Koszalinie (od 1950 odrębny WSR)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozkaz organizacyjny Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego nr 023/0rg z 20 stycznia 1946
  2. Odrębny WSR w Koszalinie powstał w 1950 wraz z ukształtowaniem się nowego podziału administracyjnego państwa.
  3. Wyroki śmierci wykonywano przez rozstrzelanie w więzieniu przy ul. Kaszubskiej 28 (obecnie Areszt Śledczy), w celi nr 15. Pochówków dokonywano na Cmentarzu Centralnym.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Radosław Ptaszyński: Sędziowie Wojskowego Sądu Rejonowego w Szczecinie i ich wyroki. Szczecin: : Instytut Pamięci Narodowej. Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2008. ISBN 978-83-61336-20-4.