Wola Radziszowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 49°54'36"N 19°47'57"E
- błąd 39 m
WD 49°57'N, 19°49'E, 49°54'20.09"N, 19°47'17.77"E
- błąd 19502 m
Odległość 1435 m
Wola Radziszowska
wieś
Ilustracja
Widok na Wolę Radziszowską, od strony południowej
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat krakowski
Gmina Skawina
Liczba ludności (31.12.2012) 2407
Strefa numeracyjna 12
Kod pocztowy 32-053[1]
Tablice rejestracyjne KRA
SIMC 0335628
Położenie na mapie gminy Skawina
Mapa konturowa gminy Skawina, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Wola Radziszowska”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Wola Radziszowska”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Wola Radziszowska”
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa konturowa powiatu krakowskiego, blisko dolnej krawiędzi nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Wola Radziszowska”
Ziemia49°54′36″N 19°47′57″E/49,910000 19,799167
Strona internetowa
Zabytkowy Kościół w Woli Radziszowskiej

Wola Radziszowskawieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Skawina[2][3].

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Wola Radziszowska[2][3]
części wsi Chożyny, Dębina, Dział, Garcowiec, Górki, Kapelanka, Łęg, Na Dziale, Nad Jazem, Ostra Góra, Pochów, Podchybie, Podlipie, Rokicie, Zawartki, Żabia Ulica

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wola Radziszowska dawniej nosiła nazwę Brunaczów. Pierwsza wzmianka o tej wsi, nazwanej naówczas Bynpachow, pochodzi z około 1234. Był własnością wojewody krakowskiego Teodora[4]. Z wyroku wydanego w 1402 przez Mikołaja, dziekana kolegiaty Św. Floriana w Krakowie, wynika, że co najmniej część wsi (wówczas nazwanej Bonnaczów) należała do klasztoru Benedyktynów w Tyńcu. Wieś ta została prawdopodobnie spalona w czasie najazdów tatarskich. Być może chłopi zbiegli z Brunaczowa na skutek ucisku feudalnego i przenieśli się do innych wsi. Już w 1456 nazwa zanikłej wsi odrodziła się jako alternatywne określenie Woli Radziszowskiej pod nazwą Brunaczowa Wola. Około dwadzieścia lat później Jan Długosz napisał: Radzeschowska, czyli Brunowska Wolya. Na terenie zniszczonej wsi na początku XIV w. powstaje nowa wieś pod nazwą Wola Brunaczewska albo Nowy Radziszów, a w wieku XVI ustala się nazwa Wola Radziszowska[5].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Wola Radziszowska leży nad rzeką Cedron[7]. Od południowej strony wsi rozciągają się niewielkie wzgórza porośnięte lasem mieszanym z przewagą drzew szpilkowych. Jest to wzgórze Pochów (365 m). Jego nazwa wiąże się z najazdem Tatarów, którzy w czasie marszu na Kraków przez Wolę znęcali się nad tutejszą ludnością, więc kto zdążył, ukrywał się w pobliskim lesie.

Na pograniczu z Podolanami stała żydowska karczma. Obecnie karczmy nie ma, a miejsce do dziś nazywane jest Karczmisko. Stąd niedaleko są małe wzniesienia zwane Górki. Na północy rozciąga się las Zawale. Z tego lasu wypływa strumyk zwany Krwawym Potokiem. Tu podobno Rosjanie stoczyli bitwę z konfederatami barskimi, w której padło tylu żołnierzy, że strumyk zabarwił się od krwi na czerwono.

Po stronie północnej znajduje się część wsi zwana Garcowiec. Nazwa ta pochodzi z czasów najazdu szwedzkiego. W ówczesnym języku garcowaniem nazywano wieszanie, a powieszono wtedy pozostałych przy życiu Szwedów. Inna wersja wywodzi nazwę od glinianych garnków wykonywanych na tym terenie z pokładów zalegającej tu gliny. Wyżej rozciągają się uprawne pola – Chożyny[5].

Do wyżej położonych terenów należy Ostra Góra (328 m n.p.m.) i wzniesienie Kiełek (331 m n.p.m.). Szczególnie malownicze są stoki Pochowa i Ostrej Góry, obfitujące w wydłużone pasma lasów na grzbietach wzniesień i w dolinach strumieni i potoków. Wśród nich liczne są kolonie domów lub pojedyncze zagrody[5].

Podczas powodzi w 2010 woda zalała miejscowość[8].

Sport[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość ma swój klub piłkarski – Cedronka Wola Radziszowska, który został założony w 1948 roku. Obecnie (2020) występuje w A klasie krakowskiej, grupa III[9]. Klub posiada drużynę seniorów oraz dwie grupy wiekowe, czyli drużynę juniorów i trampkarzy. Przy klubie działa także drużyna oldbojów, składająca się z byłych zawodników klubu, członków zarządu oraz mieszkańców wsi.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Chór żeński „Cantica"[edytuj | edytuj kod]

W październiku 1999 roku powstał w Woli Radziszowskiej żeński chór „Cantica"[10]. Działa pod opieką nauczyciela i organisty – pana Bogusława Ciapy[11]. Chór wykonuje repertuar klasyczny, utwory trzy- lub czterogłosowe; chórzystki mają od 14 do 21 lat.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. a b GUS. Rejestr TERYT
  4. Sławomir Wróblewski, Najdawniejsze osadnictwo rycerskie na ziemi sądeckiej, w: Rocznik Sądecki, tom XLIII, Nowy Sącz 2015, s. 45.
  5. a b c Wola Radziszowska - Skarby Blisko Krakowa, skarby.bliskokrakowa.pl [dostęp 2021-01-06].
  6. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2020-09-30.
  7. Cedron - Obszar natura 2000 - Skarby Blisko Krakowa, skarby.bliskokrakowa.pl [dostęp 2021-01-06].
  8. Myśleli, że powódź stulecia już była, Dziennik Polski, 18 maja 2010 [dostęp 2021-01-06] (pol.).
  9. Skarb - Cedronka Wola Radziszowska, www.90minut.pl [dostęp 2021-01-06].
  10. Chór Kameralny Cantica [dostęp 2021-01-06] (pol.).
  11. Chór Cantica w Centrum Jana Pawła II w Krakowie [dostęp 2021-01-06] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]