Wolatucha wielka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Wolatucha)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wolatucha wielka
Petauroides volans[1]
(Kerr, 1792)
Wolatucha wielka
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada ssaki niższe
Nadrząd torbacze
Rząd dwuprzodozębowce
Rodzina pseudopałankowate
Podrodzina leworki
Rodzaj Petauroides
Thomas, 1888[2]
Gatunek wolatucha wielka
Synonimy
  • Didelphis volans Kerr, 1792[3]
Podgatunki
  • P. v. minor (Collett, 1887)
  • P. v. volans (Kerr, 1792)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 VU pl.svg

Wolatucha wielka[5] (Petauroides volans) - gatunek ssaka z podrodziny leworków (Hemibelideinae) w rodzinie pseudopałankowatych (Pseudocheiridae).

Występowanie i biotop[edytuj | edytuj kod]

Wschodnie wybrzeże Australii, również Queensland, Nowa Południowa Walia i Wiktoria. Zamieszkuje lasy, w których dominują eukaliptusy (oprócz lasów deszczowych).

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy opisał w 1792 roku szkocki zoolog Kerr, nadając mu nazwę Didelphis volans[3]. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Kerr wskazał Nową Południową Walię w Australii[3]. Jedyny przedstawiciel rodzaju wolatucha[5] (Petauroides), opisanego w 1888 roku przez angielskiego teriologa Oldfielda Thomasa[2].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Petauroides: rodzaj Petaurus Shaw, 1791; gr. -οιδης -oidēs – przypominający[6].
  • volans: łac. volans, volantis – latający, od volare – latać[7].

Charakterystyka ogólna[edytuj | edytuj kod]

Podstawowe dane
Długość ciała 30-45 cm
Długość ogona 45-60 cm
Masa ciała 900-1700 g
Dojrzałość płciowa w drugim
roku życia
Liczba młodych
w miocie
1
Długość życia do 15 lat
(najczęściej 6)

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Wierzch ciała ciemnoszary, kremowy, szarokremowy, nakrapiany lub ciemnobrązowy, spód białawy. Głowa o krótkim pysku, dużych oczach i uszach. Długi ogon jest pokryty gęstym futrem i nie jest chwytny. Pomiędzy łapami ma rozpiętą błonę lotną. Sięga od łokcia do kończyn tylnych i nie jest osadzona, tak jak u lotopałanek, na zewnętrznym palcu.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Jest zwierzęciem aktywnym w nocy. Prowadzi samotnicze życie. Terytorium samca wynosi około 2,5 ha. Samice mają mniejsze terytoria, które mogą zachodzić na siebie. Terytoria oznaczone są silnie pachnącą wydzieliną. Żyje w koronach drzew, sprawnie się po nich poruszając. Dzień spędza w dziuplach. Wolatucha podczas ślizgów może pokonać około 100 m, zmieniając kierunek lotu o 90 stopni. Błona lotna chroni też przed nadmierną utratą ciepła. Okres rozrodczy przypada na marzec. Samica rodzi zazwyczaj jedno młode, które przebywa w torbie matki około 4 miesięcy. Przez następne 3 miesiące młode jest noszone przez matkę na grzbiecie. W wieku 9 miesięcy jest już samodzielne i waży 600 g. Dojrzałość płciową uzyskują po dwóch latach życia.

Podobnie jak koala wolatucha jest zwierzęciem, które odżywia się wyłącznie liśćmi eukaliptusa.

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Na wolatuchę polują sowy: sownica wielka i płomykówka przydymiona, dingo australijski i lis rudy.

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii gatunków narażonych na wyginięcie[4]. Zagrożeniem dla wolatuchy jest wycinka drzew eukaliptusowych.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Petauroides volans, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b O. Thomas: Catalogue of the Marsupialia and Monotremata in the collection of the British Museum (Natural History). London: Printed by order of the Trustees, 1888, s. 163. (ang.)
  3. a b c R. Kerr: The animal kingdom, or zoological system, of the celebrated Sir Charles Linnæus. containing a complete systematic description, arrangement, and nomenclature, of all the known species and varieties of the mammalia, or animals which give suck to their young. Class I, Mammalia. Edinburgh: A. Strahan, and T. Cadell, London, and W. Creech, 1792, s. 199. (ang.)
  4. a b Burbidge, A.A. & J. Woinarski 2016, Petauroides volans [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018 [online], wersja 2017-3 [dostęp 2018-02-01] (ang.).
  5. a b W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 12. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  6. T.S. Palmer: Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. Washington: Government Printing Office, 1904, s. 526, seria: North American Fauna. (ang.)
  7. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2018. [dostęp 2018-02-01]. (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Juliet Nagel: Petauroides volans (ang.). University of Michigan Museum of Zoology. [dostęp 30 maja 2008].
  2. E. Keller, prof. dr J. Reichholf, G. Steinbach, K. Zub (tłum. z niem.): Leksykon zwierząt. Ssaki cz. 1. Warszawa: Bertelsmann Media Sp. z.o.o., 2001, s. 33. ISBN 83-7227-610-2.