Woldemar Gastpary

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Woldemar Gastpary
Data i miejsce urodzenia 12 lipca 1908
Henrykowo k. Zduńskiej Woli
Data i miejsce śmierci 22 grudnia 1984
Warszawa
Wikariusz i proboszcz w Tomaszowie Mazowieckim
Okres sprawowania 1932-1940, 1945-1956
Proboszcz parafii Św. Trójcy w Łodzi
Okres sprawowania 1953-1965
Wyznanie Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP
Ordynacja 1932
Grób ks. prof. Woldemara Gastparego – rektora Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie na Cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie

Woldemar Gastpary (ur. 12 lipca 1908 w Henrykowie koło Zduńskiej Woli, zm. 22 grudnia 1984 w Warszawie) – duchowny Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP, w latach 1965-1981 rektor Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach 19271932 studiował teologię na Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego, w ich trakcie odbył praktykę w parafii w Mościskach nad Bugiem. Został ordynowany w 1932 zroku. Do wybuchu II wojny światowej pracował jako wikariusz i prefekt w Tomaszowie Mazowieckim. W 1939 obronił na Uniwersytecie Warszawskim doktorat z teologii. W 1939 aresztowany przez hitlerowców, był więziony w Piotrkowie Trybunalskim, następnie przewieziony do obozów w Oranienburgu i Dachau, gdzie przebywał do 1945.

Po wojnie rozpoczął został proboszczem administratorem w Tomaszowie Mazowieckim (1945-1950), a następnie proboszczem tej parafii (1951-1953). W latach 1953-1965 był proboszczem parafii św. Trójcy w Łodzi[1]. W latach 1950-1954 był seniorem diecezji łódzkiej, a w latach 1954-1957 seniorem diecezji warszawskiej. W 1957 został wybrany prezesem Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce.

Niezależnie od pracy duszpasterskiej zajmował się badaniami historycznymi z dziejów polskiego protestantyzmu. W 1949 został adiunktem na Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego, a po jego likwidacji w 1954 w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej), w której w 1955 został zastępcą profesora, a w 1957 docentem. Był wieloletnim rektorem Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej (w latach 1965–1981). W 1966 został profesorem nadzwyczajnym, w 1967 kierownikiem Katedry Teologii Historycznej, a w 1972 profesorem zwyczajnym. Wchodził w skład prezydium Polskiej Rady Ekumenicznej, współpracował z Komisją Mieszaną Polskiej Rady Ekumenicznej i Kościoła Ewangelickiego w Niemczech. Był członkiem Sekcji Warszawskiej Towarzystwa Przyjaciół Zduńskiej Woli.

Ogłosił ponad 150 prac, w tym kilka monograficznych oraz skryptów akademickich. Współpracował z wydawaną przez Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Encyklopedią katolicką. W 1979 uzyskał doktorat honorowy Uniwersytetu Humboldta w Berlinie.

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Historia Kościoła. Okres starożytny, Wydawnictwo ChAT, Warszawa 1967
  • Sprawa toruńska 1724, Wydawnictwo ChAT, Warszawa 1969.
  • Historia Kościoła. Okres średniowieczny, Wydawnictwo ChAT, Warszawa 1970.
  • Biskup Bursche i sprawa polska, Wydawnictwo ChAT, Warszawa 1972.
  • Historia Kościoła. Okres nowożytny, Wydawnictwo ChAT, 1972, 1979.
  • Historia Kościoła. Okres średniowieczny, Wydawnictwo ChAT, Warszawa 1973.
  • Historia protestantyzmu w Polsce od połowy XVIII wieku do I wojny światowej, Wydawnictwo ChAT, Warszawa 1977
  • Protestantyzm w Polsce w dobie dwóch wojen światowych. Cz. 1, 1914-1939, Wydawnictwo ChAT, Warszawa 1978.
  • Historia Kościoła w Polsce, Wydawnictwo ChAT, Warszawa 1979.
  • Protestantyzm w Polsce w dobie dwóch wojen światowych. Cz. 2, 1939-1945, Wydawnictwo ChAT, Warszawa 1981[2]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Strażnica Ewangeliczna, 24(271)1957.
  • B. Kopczyńska-Jaworska, K. Woźniak, Łódzcy luteranie. Społeczność i jej organizacja, Łódź 2002, s. 138-139.
  • J. Narzyński, Woldemar Gastpary, w: Encyklopedia katolicka, tom V, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 1989.
  • J. Szturc, Ewangelicy w Polsce. Słownik biograficzny XVI-XX wieku, „Augustana”, Bielsko-Biała 1998, s. 82.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
ks. Wiktor Niemczyk (1954-1965)
Rektor Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie
1965-1981
Następca
ks. Jan Bogusław Niemczyk (1981-1987)
Poprzednik
Henryk Seeberg 1940-1945
POL Tomaszów Mazowiecki COA.svg Proboszczowie parafii ewangelicko-augsburskiej w Tomaszowie Mazowieckim
Woldemar Gastpary 1945–1954
POL Tomaszów Mazowiecki COA.svg Następca
Eugeniusz Jungto 1954-1964

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Pomimo fizycznej utraty kościoła św. Trójcy przez Kościół Ewangelicko-Augsburski w 1945 roku, nie przestała istnieć Parafia przy nim funkcjonująca. Sytuację tę zmieniło dopiero rozporządzenie Konsystorza Kościoła Ewangelicko–Augsburskiego w RP z 1994, stanowiące o likwidacji Parafii św. Trójcy i św. Jana w Łodzi.
  2. Gastpary, Woldemar. bn.org.pl. [dostęp 2016-11-03].